15/3/2013
Λίγοι περίμεναν ότι το Βατικανό να προσπεράσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, εκλέγοντας μη Ευρωπαίο για ηγέτη. Το σκεπτικό το οποίο γνωρίζουμε ότι κατέληξε στην επιλογή του Χορχέ Μάριο Μπεργκόγκλιο -γνωστού πλέον ως Πάπα Φραγκίσκου- θα δικαιολογήσει πολύ όσους νοιώθουν ότι το ΔΝΤ συμπεριφέρεται κοντόφθαλμα, συντηρώντας μια παρωχημένη προσέγγιση με βάση στην εθνικότητα για την εκλογή του γενικού διευθυντή του.
Η ανάδειξη του Πάπα Φραγκίσκου θεωρείται ευρέως ότι είναι ανοιχτή αναγνώριση πως η Ευρώπη δεν κυριαρχεί πλέον στην Καθολική Εκκλησία και ότι συνάδει με μια μεταστροφή στην μαχητικότητα και τους αριθμούς που ευνοούν τον αναπτυσσόμενο κόσμο. Είναι επίσης μια προσπάθεια να ξεφύγει από την απομόνωση η οποία πολλοί εκτιμούν ότι έχει υπονομεύσει την αξιοπιστία της. Τέλος, αναμένεται να διευκολύνει την ανανέωση σε μια εποχή που πολλοί αναζητούν την έμπνευση και την φώτιση.
Η ουσία αυτών των επιχειρημάτων είναι παρόμοια με εκείνων που γίνονται για να ενθαρρύνουν το ΔΝΤ να ξεφύγει από την προσέγγιση της επιλογής βάση εθνικότητας –που εξασφαλίζει ότι μόνο Ευρωπαίοι ηγούνται από το 1944 που ιδρύθηκε- και να γίνει μια πραγματικά ανοιχτή, διαφανής και αξιοκρατική επιλογή.
Η Ευρώπη δεν κυριαρχεί πλέον στην παγκόσμια οικονομία. Αν μη τι άλλο, έχει γίνει η μεγαλύτερη πηγή συστημικού ρίσκου των τελευταίων χρόνων. Την ίδια ώρα οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν πολύ καλύτερη οικονομική και χρηματοπιστωτική πορεία και ορισμένες εξ αυτών κατακτούν συστημική επιρροή μεγαλύτερη από πολλών ευρωπαϊκών οικονομιών.
Αρκετοί θεωρούν ότι η ήπειρος έχει συνεπιλέξει το ΔΝΤ να στηρίξει μια ανεπαρκή αντικειμενικά προσέγγιση στην επίλυση των ευρωπαϊκών προβληματων. Επιπλέον, το ταμείο δείχνει να αποφεύγει να «χωνέψει» σημαντικά μαθήματα που δόθηκαν από προηγούμενες κρίσεις χρεών αναπτυσσόμενων χωρών. Πράγματι, αξιωματούχοι από την Αφρική, την Ασία και την Λατινική Αμερική διαμαρτύρονται για την παρωχημένη προσκόλληση στην μονομερή ροή των βέλτιστων μέτρων.
Στο παρελθόν οι δυτικές κυβερνήσεις δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό να χρησιμοποιήσουν το ΔΝΤ ως εργαλείο για να δώσουν συμβουλές (και να επιβάλλουν όρους) σε αναδυόμενες οικονομίες. Τώρα όμως που αντιμετωπίζουν οι ίδιες προβλήματα, το ΔΝΤ διστάζει να εμπλέξει όλα τα μέλη στον σχηματισμό των συμβουλών, πολλώ δε μάλλον να λειτουργήσει ως εργαλείο υποδείξεων από αναπτυσσόμενες σε ανεπτυγμένες χώρες.
Μετά υπάρχει και το σχετικό κενό στο κέντρο του παγκόσμιου συστήματος. Μετά το ζενίθ του Απριλίου 2009 στην σύνοδο της Group of 20 στο Λονδίνο, ο διεθνής συντονισμός στρατηγικής έχει εξαλειφθεί σε ανησυχητικό βαθμό, ειδικά σε σχέση με την περιπλοκότητα και την ρευστότητα της σημερινής παγκόσμιας οικονομίας.
Όλα αυτά βοηθούν να υπονομευθεί η αξιοπιστία και η αποτελεσματικότητα του ΔΝΤ, σε μια περίοδο με έντονη διαδραστικότητα στις διεθνείς οικονομίες. Αρκεί να δούμε τις νομισματικές εντάσεις που σχετίζονται με την διευρυμένη επιδίωξη αντισυμβατικών πιστωτικών πολιτικών.
Το ΔΝΤ δεν χρειάζεται να περιμένει το τέλος της θητείας της Κριστίν Λαγκάρντ για να κάνει ουσιώδη μεταρρύθμιση στην διαδικασία επιλογής. Είναι γεγονός, όπως απέδειξαν και οι δύο προηγούμενες περιπτώσεις όπου οι κυβερνήσεις χρειάστηκε να συνεργαστούν για να επιλέξουν νέο επικεφαλής μετά την παραίτηση του προηγούμενου, ότι δεν μπορεί να γίνει η κατάλληλη μεταρρύθμιση εν μέσω έντονων πολιτικών προβλημάτων και εκλογών.
Χρησιμοποιώντας το επίτευγμα του Βατικανού ως καταλύτη, η κα Λαγκάρντ θα πρέπει ήρεμα να ξεκινήσει την διαδικασία τώρα, ειδικά αφού δεν έχει φτάσει ούτε στην μέση της πρώτης από τις δυνητικά πολλές θητείες της. Ήδη έχει δείξει ότι είναι πρόθυμη να κάνει το σωστό, ακόμη κι αν κινδυνεύει να εξαγριώσει δυτικούς αξιωματούχους (προειδοποιώντας για τα προβλήματα των ευρωπαϊκών τραπεζών, για παράδειγμα, και λέγοντας στο αμερικανικό κογκρέσο ότι με την δυσλειτουργική συμπεριφορά του απειλεί την διεθνή οικονομία).
Με την βοήθεια ξένων εμπειρογνωμόνων, η κα Λαγκάρντ μπορεί να ξεκινήσει μια μεταρρύθμιση διαρκείας που θα θέσει αποφασιστικά την αξιοκρατία πάνω από την εθνικότητα. Έτσι θα γίνουν οι αλλαγές στους κανόνες που αποκλείουν υποψήφιους με υψηλές πιστοποιήσεις από τους τελικούς γύρους (όπως το αυθαίρετο όριο ηλικίας το οποίο το 2011 απέρριψε τον Ισραηλινό κεντρικό τραπεζίτη Στάνλεϊ Φίσερ, αξιοσέβαστο πρόσωπο που αρίστευσε σε εθνικό και πολυεθνικό επίπεδο).
Ακόμη καλύτερα, αυτές οι αλλαγές θα γίνουν σε μια περίοδο που οι κωλυσιεργίες στο αμερικανικό Κογκρέσο κινδυνεύουν να εκτροχιάσουν την εφαρμογή της μικρής προσαρμογής που συμφωνήθηκε το 2010 για τα συστήματα ψήφων και εκπροσώπησης του ΔΝΤ.
Δεν πρέπει να υποβαθμίζουμε τον ρόλο που μπορεί να παίξει μια τέτοια κίνηση στην ενδυνάμωση της ακεραιότητας και της αποτελεσματικότητας του ΔΝΤ.
Πηγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου