Πεδίο βολής η Ελλάδα στον «πόλεμο» ΔΝΤ - Βερολίνο

29/9/2012

Η στροφή του Μ. Ντράγκι είναι αποφασιστική, αμετάκλητη και μη αντιστρέψιμη, υπό τον όρο ότι οι πολιτικές ηγεσίες της Ευρωζώνης θα αναλάβουν τις ευθύνες τους. Μην περιμένετε από μένα τη λύση, σας έδωσα την ανάσα χρόνου που χρειάζεστε, το πλαίσιο, τη γέφυρα για να διαχειρισθείτε το εσωτερικό πολιτικό κόστος και να διαμορφώσετε συναινέσεις και ομοφωνίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διαμήνυσε ο κεντρικός τραπεζίτης της Ευρωζώνης στις αρχές της βοδομάδας.

Με άλλα λόγια εξήγησε ότι η βαρύγδουπη φράση του τον περασμένο Ιούλιο ότι θα κάνει ό,τι είναι αναγκαίο -whatever it takes- για να θωρακίσει το ευρώ έχει σαφή όρια, ακόμη και αν αυτά είναι η πιο δισταλτική δυνατή ερμηνεία των αρμοδιοτήτων που του δίνει το Καταστατικό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Τελεσίγραφο από το ΔΝΤ

Της προειδοποίησης Ντράγκι προηγήθηκε η σκληρή πίεση του ΔΝΤ προς το Βερολίνο και η πρωτοφανής μετωπική αντιπαράθεση του Ταμείου με την Μπούντεσμπανκ, την Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας:

Το Ταμείο με αφορμή τη διαπραγμάτευση της τρόικας με την Αθήνα στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στο Βερολίνο. Τα προγράμματα δημοσιονομικής εξυγίανσης που έχουν επιβληθεί στην Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία θεωρουνται αδιέξοδα, καθώς «έχουν τιμωρητικό προειδοποιητικό - αποτρεπτικό για άλλες χώρες χαρακτήρα. Με τη κατάρρευση της Ισπανίας και της Ιταλίας καίγεται και αυτή η χρησιμότητα και έτσι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο διαμηνύει ότι αν δεν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του για βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους σήμερα της Ελλάδας και αύριο μεθαύριο της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας, θα αποχωρήσει από την Ευρωζώνη, μια κίνηση που την ζητά η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών-μελών αλλά και του Δ.Σ.

Το τοπίο από τη σκοπιά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου είναι ξεκάθαρο: Πέραν της Αθήνας, του Δουβλίνου και της Λισαβόνας δεν έχει την κεφαλαιακή επάρκεια να στηρίξει σε παρόμοια πακέτα χώρες του μεγέθους της Ισπανίας και της Ιταλίας και επιπλέον θεωρεί πολιτικά προκλητικό να δεσμεύει εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε ορίζοντα δεκαετιών, για να καλύψει την πολιτική ανικανότητα και ατολμία της Ευρωζώνης να στηρίξει τα μέλη της.

Αλλαγή ή απεμπλοκή

Στην Ελλάδα όπου τα τρία γράμματα ΔΝΤ έχουν δαιμονοποιηθεί, ξεχνάμε ότι το Ταμείο ενεπλάκη στην Ευρωζώνη παρά τη θέλησή του, κυρίως χάρη στις πιέσεις της Μέρκελ, που ήθελε να μειώσει το ύψος της γερμανικής συνεισφοράς και να αξιοποιήσει το αυστηρό δανειοδοτικό και καταστατικά άκαμπτο πλαίσιό του, για να επιβάλει στους παραβάτες σκληρή και χωρίς δυνατότητα επαναδιαπραγμάτευσης προσαρμογή, αλλά και στις προσωπικές φιλοδοξίες του τότε διευθυντή του Στρος Καν, που θεωρούσε ότι η εμπλοκή στη διαχείριση της κρίσης της Ευρωζώνης είναι ένα καλό εφαλτήριο για τη νίκη του στην προεδρική εκλογή του 2012 στη Γαλλία. Την εβδομάδα που πέρασε είχαμε αντιφατικά μηνύματα ως προς τη σκληρή κόντρα ΔΝΤ-Γερμανίας.

Πακέτο για τρεις

Την περασμένη Κυριακή οι γερμανικοί Financial Times έγραψαν ότι μεταξύ Βερολίνου και Βρυξελλών γίνεται σκληρή διαβούλευση για κοινή λύση πακέτο για Ισπανία-Ελλάδα - Κύπρο. Το λογικό συμπέρασμα που βγάζει όποιος διάβασε το δημοσίευμα είναι ότι ο μόνος δυνατός κοινός παρονομαστής ανάμεσα στις τρεις χώρες δεν είναι άλλος παρά ο διαχωρισμός του τραπεζικού από το δημόσιο χρέος, που μαζί με ένα «κούρεμα» των ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ που θα φέρει την ονομαστική τους αξία στην τιμή αγοράς, θα καταστήσει βιώσιμο το χρέος των τριών χωρών αρχής γενομένης από την Ελλάδα. Ολα τα παραπάνω με ορίζοντα τη Συνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου.

Είχε προηγηθεί την Παρασκευή και το Σαββάτο το ψυχόδραμα με το τηλεγράφημα του Reuters, με προέλευση τις Βρυξέλλες, που έλεγε ότι η λύση του ελληνικού προβλήματος μετατίθεται για μετά τις εκλογές στις ΗΠΑ, αρχές Νοεμβρίου, μια είδηση που επανατροφοδότησε την αβεβαιότητα για τη θέση της Αθήνας στην Ευρωζώνη, αλλά ήταν ταυτόχρονα εξόχως απαξιωτικό για τον Μπ. Ομπάμα, καθώς τον εμφάνιζε να μην έχει στρατηγική απέναντι στην Ευρώπη, αλλά το ενδιαφέρον του να περιορίζεται στην αποτροπή προεκλογικών ζημιών που θα μπορούσε να προκαλέσει κάποιο ατύχημα στη Γηραιά Ηπειρο. Το τηλεγράφημα διαψεύσθηκε, αλλά είναι φανερό ότι κάποια έγκυρη κοινοτική πηγή στις Βρυξέλλες πήρε την ευθύνη του ψυχοδράματος, με πιθανή την ερκδοχή ότι δημοσιοποιείς αυτό που φοβάσαι ως αρνητική εξέλιξη για να το κάψεις προληπτικά.

Βάιντεμαν εναντίον Λαγκάρντ

Αμέσως μετά, τη Δευτέρα, είχαμε το άρθρο που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση της Μπούντεσμπανκ, όπου το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κατηγορείται για ανεύθυνη και χαλαρή δανειοδότηση που έχει καταστήσει το Ταμείο από παροχέα ρευστότητας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, σε κακή εμπορική τράπεζα.

Το δημοσίευμα, πρωτοφανές στην ρητορική του σκληρότητα, ήταν ευθεία βολή κατά της Λαγκάρντ και του ΔΝΤ συνολικά, τη στιγμή που όλα έδειχναν ότι η Μέρκελ προσπαθούσε να ικανοποιήσει κάποιες από τις απαιτήσεις του Ταμείου.

Μάχη οπισθοφυλακής, περιχαράκωση στο Μπούνκερ του Βάιντεμαν και των σκληρών που ηττήθηκαν εξευτελιστικά στο Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όταν μόνοι τους καταψήφισαν τις ιστορικές αποφάσεις του Ντράγκι, σκηνοθετημένη διγλωσσία ή ακόμη χειρότερο σοβαρή εσωτερική σύγκρουση και διχασμός στο Βερολίνο για το μέλλον της Ευρωζώνης και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης συνολικά; Όλες οι πιθανότητες έχουν την δική τους αξιοπιστία ως απαντήσεις.

Και Λαγκάρντ υπέρ Ντράγκι

Ακολούθησε λίγες ώρες μετά ομιλία της Λαγκάρντ, με την οποία η επικεφαλής του ΔΝΤ στηρίζει ανεπιφύλακτα την πολιτική Ντράγκι, αλλά και τη γραμμή του επικεφαλής της Fed Μπερνάνκε και χαιρετίζει την απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας της Ιαπωνίας να τυπώσει χρήμα. Μια έμμεση αλλά σαφής προειδοποίηση προς το Βερολίνο, για το σοβαρό ενδεχόμενο η απομόνωση στην οποία βρέθηκε στο πρόσφατο Δ.Σ. της ΕΚΤ, μπορεί να αναπαραχθεί πολιτικά σε ευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο επίπεδο.

Την ίδια ώρα, η Μέρκελ κερδίζει χρόνο προσαρμογής, καθώς ο Ολάντ συνυπογράφει τη μετάθεση της τραπεζικής ενωσης στην Ευρωζώνη για τις αρχές του 2013, με αποτέλεσμα να αναθαρρήσουν οι σκληροπυρηνικοί σε Γερμανία, Ολλανδία και Φινλανδία, που επανέρχονται στην πάγια θέση ότι η εξυγίανση-σωτηρία των προβληματικών τραπεζών πρέπει να λύνεται σε εθνικό επίπεδο και όχι σε ευρωπαϊκό.

Οι δεσμεύσεις Ντράγκι καθυστερούν
Οι αγορές δεν θα περιμένουν για πολύ...

Ολες οι έως τώρα καθυστερήσεις είναι φανερό ότι άρχισαν να ροκανίζουν την αξιοπιστία των δεσμεύσεων Ντράγκι στις Αγορές με αποτέλεσμα τη νέα εκτίναξη στα μέσα της εβδομάδας του κόστους δανεισμού της Ισπανίας και της Ιταλίας. Αν συνεχισθεί η δυναμική της καθυστέρησης και της αποσάθρωσης των δεσμεύσεων Ντράγκι, τότε πρέπει να θεωρούμε ως βέβαιο ότι οι Αγορές θα εξαπολύσουν νέα επίθεση για να αναγκάσουν τον επικεφαλής της ΕΚΤ να προχωρήσει ακόμη και στα αντισυμβατικά μέτρα παρέμβασης, τα οποία δεν έχει προσδιορίσει. Η αβεβαιότητα, ο θολός ορίζοντας των εξελίξεων στην Ευρωζώνη συμπυκνώνονται στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία.

Ο Ολάντ έχει χαμηλό έως ανύπαρκτο δημόσιο προφίλ στη διαμάχη για το μέλλον της Ευρωζώνης καθώς βρίσκεται σε πολιτική σχιζοφρένεια: Προσπαθεί ταυτόχρονα να θωρακίσει τη χώρα απέναντι στις Αγορές και τους Οίκους Αξιολόγησης με θηριώδεις δημοσιονομικές περικοπές ύψους 30 δισ. ώστε η Γαλλία να αξιολογείται ως η επόμενη, μετά τη Γερμανία, υγιής χώρα και να μη θεωρείται ο επόμενος αδύναμος κρίκος μετά την Ισπανία και την Ιταλία, και ταυτόχρονα προσπαθεί μαζί με τους Ντράγκι, Μόντι και Ραχόι να πιέσει το Βερολίνο για αλλαγή πολιτικής.

Μετά τις αμερικανικές εκλογές τι;
Αγνωστη παράμετρος στη μάχη για το μέλλον της Ευρωζώνης που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη είναι οι ΗΠΑ μετά την επανεκλογή Ομπάμα. Μέχρι πού μπορεί να φθάσει η πολιτική πίεση της Ουάσιγκτον προς το Βερολίνο για προσαρμογή της Ευρωζώνης στην πολιτική της Fed; Για πόσο καιρό ο Γκάιτνερ θα τρέχει να συναντά τον Σόιμπλε για να εισπράξει αλλαζονικά και ειρωνικά σχόλια του τύπου, η χώρα που προκάλεσε την κρίση δεν μπορεί να δίνει οδηγίες στους άλλους για τη διαχείρισή της;

Ενα είναι βέβαιο, το Βερολίνο παρά την αυτοπεποίθηση μιας μερίδας, της ελίτ, ότι η Γερμανία μπορεί να ζήσει και χωρίς την Ευρωζώνη δεν αντέχει διεθνή πολιτική απομόνωση ούτε σε ενδοευρωπαϊκό ούτε σε διατλαντικό επίπεδο. Θα τολμήσει ο Ομπάμα και αν ναι, πόσοι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συντονισθούν μαζί του;

Πηγή