13/6/2013
Μονόδρομος η ριζική αναδιάρθρωση του χρέους
«Όσο δεν υπάρχει απόφαση για αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, η ανάκαμψη θα παραμένει άπιαστο όνειρο και η ύφεση θα βαθαίνει». Ο Σαρλ Βιπλό δεν θα μπορούσε να είναι πιο σαφής. Για τον Γάλλο οικονομολόγο, καθηγητή στο Graduate Institute της Γενεύης, η Ελλάδα είναι απλώς η κορυφή ενός παγόβουνου χρέους, κυβερνητικού και τραπεζικού, που τορπιλίζει κάθε προσπάθεια για ανάπτυξη στην ευρωζώνη. Όχι πως γίνεται κάποια ουσιαστική προσπάθεια πάντως.
Όπως επισημαίνει, η πρόσφατη αναγνώριση από πλευράς Βρυξελλών των οικονομικών αδιεξόδων στα οποία έχει οδηγήσει η λιτότητα χώρες σαν την Ελλάδα, δεν έχει μετουσιωθεί σε ξεκάθαρη αλλαγή πολιτικής. Η λιτότητα παραμένει η μόνη επιλογή εξόδου από την κρίση, παρόλο που ακόμα και οι χώρες του λεγόμενου σκληρού πυρήνα του ευρώ, όπως η Ολλανδία και η Φιλανδία, πλήττονται από ολοένα και βαθύτερη ύφεση.
Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη στον κ. Βιπλό. «Όπου κι αν κοιτάξεις εντός Ευρωζώνης δεν πρόκειται να βρεις καμία πηγή ανάπτυξης, καθώς η καταναλωτική ζήτηση συρρικνώνεται συνεχώς». Σύμφωνα με τον Γάλλο οικονομολόγο, το μόνο που σώζει κάπως την παρτίδα για κάποιες χώρες, όπως η Γερμανία, είναι οι εξαγωγές, όμως αυτές από μόνες τους δεν είναι αρκετές για να κρατήσουν μια οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης.
Λανθασμένο επιχείρημα
Επομένως, τονίζει, το επιχείρημα ότι η λιτότητα θα οδηγήσει σε ανάκαμψη είναι πέρα ως πέρα λανθασμένο. Ακόμα και να ήταν σωστό, όμως, στην περίπτωση της Ελλάδας δεν θα ήταν αρκετό. Διότι, όπως εξηγεί ο κ. Βιπλό, το χρέος της είναι τόσο τεράστιο που ακυρώνει κάθε θετική οικονομική εξέλιξη στη χώρα: «Δίχως νέα, ριζική αναδιάρθρωση του χρέους δεν νοείται έξοδος της Ελλάδας από την κρίση».
Γι' αυτό και υποστηρίζει ότι η Αθήνα θα έπρεπε να λάβει άμεσα πρωτοβουλίες προς αυτήν την κατεύθυνση. Μιας και το ελληνικό χρέος ανήκει πλέον σε πιστωτές του επίσημου τομέα (κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς) μετά το περσινό PSI, η Αθήνα έχει τη δυνατότητα να κάνει ότι έχουν επιλέξει πολλές κυβερνήσεις που έχουν βρεθεί σε ανάλογη θέση στο παρελθόν: να απευθυνθεί στην Λέσχη των Παρισίων, την άτυπη αυτή συνέλευση που πραγματοποιείται σε μηνιαία ή τριμηνιαία βάση στη γαλλική πρωτεύουσα μεταξύ πιστωτών που έχουν δανείσει χώρες, οι οποίες δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν το χρέος τους, ώστε να βρεθούν ρεαλιστικά υλοποιήσιμες λύσεις, όπως αναδιάρθρωση, επιμήκυνση, «κούρεμα» ή και διαγραφή του προβληματικού χρέους.
Ευθεία σύγκρουση
Αυτή θα ήταν μια τολμηρή κίνηση που πιθανότατα θα έφερνε την Ελλάδα σε ευθεία σύγκρουση με τη Γερμανία και ενδεχομένως να μην έφερνε αποτελέσματα, με την Αθήνα αρχικά να... τρώει πόρτα από τη Λέσχη, αναγνωρίζει ο κ. Βιπλό. Όμως, προσθέτει, θα άνοιγε επισήμως το θέμα της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, το οποίο κανένας στην Ευρώπη δεν αγγίζει φανερά και για το οποίο δεν υπάρχει καμία απολύτως εγγύηση ότι θα υπάρξουν πρωτοβουλίες μετά τις γερμανικές εκλογές τον Σεπτέμβριο.
«Μην νομίζετε ότι μετά τον Σεπτέμβριο η Γερμανία θα αλλάξει στάση. Μπορεί στα λόγια, αλλά όχι επί της ουσίας. Και τούτο, διότι το πολιτικό της κατεστημένο καθοδηγείται απόλυτα από τις γερμανικές τράπεζες», τονίζει ο κ. Βιπλό. «Αν εξετάσει κανείς τη στάση της Γερμανίας από την αρχή της κρίσης μέχρι σήμερα, θα διαπιστώσει ότι όλες τις οι ενέργειες έχουν γίνει με κριτήριο το συμφέρον των τραπεζών της και τίποτα άλλο», λέει και προσθέτει: «Στα λόγια, όλα γίνονται για να σωθεί το ευρώ, για να μην επιβαρύνονται οι φορολογούμενοι, για την ανάπτυξη. Όλα, όμως, είναι ψέματα, όπως η απειλή εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, η οποία δεν ήταν ποτέ, μα ποτέ πραγματική». Η μόνη αλήθεια, σύμφωνα με τον κ. Βιπλό είναι τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μεγατράπεζες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας και της Γερμανίας.
Γι' αυτό και επισημαίνει ότι πίσω από τη φαινομενική κόντρα τους γύρω από τη λιτότητα, Ολάντ και Μέρκελ συνθέτουν ένα συμπαγές μέτωπο εξυπηρέτησης των τραπεζικών συμφερόντων. «Όπως πολύ ορθά αλλά εγκληματικά καθυστερημένα επισήμανε την προηγούμενη εβδομάδα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Ευρώπη επιχειρεί να κερδίσει χρόνο διά μέσου της Ελλάδας», τονίζει ο κ. Βιπλό.
Ενα μεγάλο ψέμα
Ο Αντώνης Σαμαράς δεν θα πάει ποτέ την Ελλάδα στην Λέσχη των Παρισίων, εκτιμά ο κ. Βιπλό. Κάτι τέτοιο, λέει, θα τον έκανε τόσο μισητό στην Άγκελα Μέρκελ όσο κατέληξε να είναι ο Γ. Παπανδρέου μετά την πρότασή του για δημοψήφισμα. Για τον οποίο -τον Γ. Παπανδρέου- ο κ. Βιπλό τονίζει ότι ακόμα δεν έχει καταλάβει τον λόγο που το 2010 έβαλε την Ελλάδα στο Μνημόνιο.
Μπορούσε, λέει, να είχε απευθυνθεί στο ΔΝΤ ώστε να οργάνωνε την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους όσο αυτό ανήκε σε ξένες τράπεζες και το «κούρεμά» του δεν θα έπληττε τόσο εγχώρια ασφαλιστικά ταμεία και πιστωτικά ιδρύματα. Και πάνω απ' όλα η Ελλάδα θα διατηρούσε την κυριαρχία της. «Είναι μεγάλο ψέμα αυτό που ειπώθηκε τότε: ότι δεν μπορεί μια χώρα να κάνει αναδιάρθρωση χρέους και να παραμείνει στο ευρώ».
Σύμφωνα με τον κ. Βιπλό, μόνο το ξέσπασμα μιας νέας, σοβαρής κρίσης τραπεζικού ή κυβερνητικού χρέους, π.χ. σε Ισπανία ή Ιταλία μπορεί να πιέσει το άτυπο διευθυντήριο της Ευρώπης να κάνει το αυτονόητο: Να αξιοποιήσει την ανεξάντλητη δυνατότητα της ΕΚΤ να αγοράζει κρατικά και τραπεζικά ομόλογα και να οργανώσει την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος και του χρέους των κυβερνήσεων της Ευρώπης.
- Who is Who O Charles Wyplosz είναι καθηγητής Διεθνών Οικονομικών στο Graduate Institute στη Γενεύη. Έχει διατελέσει οικονομικός σύμβουλος της γαλλικής κυβέρνησης, της Κομισιόν, του ΔΝΤ, της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΟΗΕ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου