Stratfor: Η Ελλάδα ξανά στο επίκεντρο της κρίσης στην ευρωζώνη

6/12/2014

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης θα επιστρέψει από τον επόμενο χρόνο η Ελλάδα.

Η διαπίστωση αυτή ανήκει στο αμερικανικό ινστιτούτο γεωπολιτικών αναλύσεων Stratfor, το οποίο επιχειρεί σε ανάλυσή του μια συνολική αποτίμηση της κατάστασης στην Ευρώπη και του αντίκτυπου της οικονομικής κρίσης στα πολιτικά συστήματα των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ειδικά για τη χώρα μας αναφέρει ότι διατρέχει τον τεράστιο και ορατό κίνδυνο να αναδειχθεί εκ νέου το 2015 σε αρνητική «πρωταγωνίστρια» της ευρωζώνης, εξαιτίας της πολιτικής αστάθειας και του ενδεχόμενου πρόωρων εκλογών σε περίπτωση αδιεξόδου για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας.

Σε γενικό, ωστόσο, επίπεδο το ινστιτούτο υποστηρίζει πως η οικονομική κρίση στην Ευρώπη -αργά, αλλά σταθερά- διαβρώνει το πολιτικό σύστημα πολλών χωρών. Νέοι πρωταγωνιστές αναδεικνύονται, απειλώντας την κυριαρχία των παραδοσιακών «παικτών». Συμμαχίες και γεγονότα που φαίνονταν αδύνατα μόλις πριν από λίγα χρόνια, τώρα συζητιούνται ανοιχτά σε όλη την Ευρώπη.

Στις 3 Δεκεμβρίου, επισημαίνει η ανάλυση, η Σουηδία ανακοίνωσε ότι θα διεξαχθούν πρόωρες εκλογές, εν μέρει εξαιτίας των πολιτικών κινήσεων από την ακροδεξιά. Στην Ισπανία, το κυβερνών κεντροδεξιό κόμμα συζητά ανοιχτά την πιθανότητα να σχηματίσει συνασπισμό με τους παραδοσιακούς κεντροαριστερούς αντιπάλους του, ώστε να αποτρέψει ένα κόμμα διαμαρτυρίας να κυριαρχήσει.

«Σε μέλη-κλειδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκ των οποίων η Σουηδία, η Ισπανία, η Μεγάλη Βρετανία και πιθανώς η Ελλάδα, θα διεξαχθούν εκλογές το 2015. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτές οι χώρες θα δουν αποτελέσματα που κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί πριν από το 2008» τονίζει το Stratfor.

Στην ανάλυση με τίτλο «Ευρώπη: όταν το αδιανόητο γίνεται δυνατό» διερευνώνται οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης όχι τόσο στην καθημερινότητα των πολιτών, αλλά στο πολιτικό σύστημα πολλών ευρωπαϊκών χωρών, με την άνοδο κομμάτων διαμαρτυρίας και την καθίζηση των παραδοσιακών δυνάμεων εξουσίας.

«Η Ελλάδα αποτελεί παράδειγμα για το πώς θα μπορούσε να είναι η ισπανική πολιτική σκηνή στο μέλλον. Όπως και η Ισπανία, η Ελλάδα είχε ένα σχετικά σταθερό δικομματικό σύστημα, στο οποίο η κεντροδεξιά και η κεντροαριστερά μοιράζονταν ανά περιόδους την εξουσία. Ωστόσο η οικονομική κρίση προκάλεσε ταχεία άνοδο του αριστερού ΣΥΡΙΖΑ, που είναι αντίθετος στα μέτρα λιτότητας της ΕΕ τα οποία στηρίζουν τα μεγάλα κόμματα. Το 2012, χρειάστηκαν δύο εκλογικές αναμετρήσεις για τα κόμματα εξουσίας να μπορέσουν να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού και να κρατήσουν μακριά τον ΣΥΡΙΖΑ, μια πολιτική συμμαχία που παλιότερα, πριν από την κρίση, θα φαινόταν αδιανόητη» σημειώνει χαρακτηριστικά το Stratfor.

Υποστηρίζει δε ότι η Ελλάδα είναι πιθανό να επιστρέψει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης τον επόμενο χρόνο, όταν το Κοινοβούλιο επιχειρήσει να εκλέξει νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αν δεν το πετύχει, θα πρέπει να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές. Με τον ΣΥΡΙΖΑ να έρχεται πρώτος στις δημοσκοπήσεις, γράφει το ινστιτούτο, αυτή τη φορά θα είναι πιο δύσκολο να τον κρατήσουν μακριά από την εξουσία. «Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει υποσχεθεί αναδιάρθρωση του χρέους, μια κίνηση που θα προκαλέσει νευρικότητα στις αγορές και αβεβαιότητα στην ευρωζώνη σε μια περίοδο που η Ευρώπη θεώρησε ότι πέρασε σε φάση σταθερότητας» επισημαίνεται στην ανάλυση.

Όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υποσχέθηκε να επέμβει στις χρηματαγορές πριν από σχεδόν δύο χρόνια, η Ε.Ε. έπαψε να έχει αυτή την αίσθηση του επείγοντος που τη διακατείχε στα αρχικά στάδια της κρίσης. Οι Ευρωπαίοι και ιδιαίτερα η Γερμανία επέλεξαν σύνεση αντί για δράση. «Αν η Ελλάδα προκαλέσει εκ νέου χρηματοπιστωτική αναστάτωση στην Ευρώπη, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να συζητήσουν όλα τα θέματα που αποφεύγουν μέχρι στιγμής» καταλήγει στην ανάλυσή του για τη χώρα μας το Stratfor.

Σουηδία: Σε ρόλο-κλειδί η ακροδεξιά

Τη διενέργεια πρόωρων εκλογών κήρυξε στις 3 Δεκεμβρίου ο Σουηδός πρωθυπουργός, Στέφαν Λεβέν, καθώς η κεντροαριστερή κυβέρνησή του έχασε την ψήφο για τον προϋπολογισμό, λιγότερο από τρεις μήνες αφ' ότου ήρθε στην εξουσία. Της ανακοίνωσης προηγήθηκε απόφαση του ακροδεξιού κόμματος των Σουηδών Δημοκρατών να στηρίξει την αντιπολίτευση κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας.

Οι πρόωρες εκλογές στη Σουηδία, που αποφασίζονται για πρώτη φορά ύστερα από σχεδόν 60 χρόνια, θα πραγματοποιηθούν στις 22 Μαρτίου, με το αντιμεταναστευτικό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών να παίζει πιθανότατα κεντρικό ρόλο. Στις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου κανένας συνασπισμός δεν κατάφερε να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας, όμως οι εκλογές σημαδεύτηκαν από τις ισχυρές επιδόσεις του ακροδεξιού κόμματος, το οποίο έλαβε το 12,9% των ψήφων έναντι του 5,7% που είχε λάβει το 2010, όταν μπήκε για πρώτη φορά στη Βουλή.

Αν οι Σουηδοί Δημοκράτες κρατήσουν τη θέση τους ως το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας, πιθανότατα θα αποτελέσουν το «κλειδί» για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Έτσι ένα ακροδεξιό κόμμα θα ερχόταν σε θέση ισχύος σε μία από τις βασικές οικονομίες της Ευρώπης.

Αν και η Σουηδία είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ευρώπης, η ανεργία παραμένει υψηλότερα από τα προ κρίσεως επίπεδα. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι έχει τον μεγαλύτερο κατά κεφαλήν αριθμό αιτούντων άσυλο σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως οι Σουηδοί εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να στηρίζουν την ιδέα της διαβίωσης σε μια χώρα που είναι ανοικτή στους αιτούντες άσυλο, όμως παράλληλα ανησυχούν για τις οικονομικές και πολιτισμικές επιπτώσεις της αυξημένης μετανάστευσης.

Ισπανία: Οι Podemos απειλούν τον δικομματισμό

Σημαντική επίπτωση στο πολιτικό σύστημα της Ισπανίας αναμένεται να έχουν οι γενικές εκλογές που θα διενεργηθούν στα τέλη του 2015. Η συνεχιζόμενη οικονομική κρίση στη χώρα και μια σειρά σκανδάλων διαφθοράς, στα οποία εμπλέκεται το κυβερνών κόμμα, οδήγησαν στη δραματική αύξηση της λαϊκής στήριξης του Podemos, του αριστερού κόμματος διαμαρτυρίας που θέλει επαναδιαπραγμάτευση των ευρωπαϊκών στόχων για το χρέος και τα ελλείμματα και αναδιάρθρωση του ισπανικού χρέους.

Το Podemos δεν έχει κλείσει ούτε έναν χρόνο ζωής, όμως οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις ανεβάζουν τη δημοτικότητά του γύρω στο 28% - πάνω από αυτήν του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος και του κεντροαριστερού Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος, γνωστού και ως PSOE. Η άνοδος του Podemos στην Ισπανία έχει τόσο μεγάλη απήχηση, που στις 2 Δεκεμβρίου η επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος, Μαρία Ντολόρες ντε Κοσπεντάλ, δήλωσε πως το κόμμα της θα εξετάσει το ενδεχόμενο συμμαχίας με το PSOE προκειμένου να σχηματιστεί κυβέρνηση.

Το PSOE απέρριψε την ιδέα, ενώ μέλη του Λαϊκού Κόμματος επίσης τήρησαν αποστάσεις. Ωστόσο, οι δηλώσεις της Κοσπεντάλ τονίζουν την έκταση της απειλής που αποτελεί το Podemos για το δικομματικό σύστημα της Ισπανίας, το οποίο δημιουργήθηκε μετά το τέλος της δικτατορίας του Franco στα τέλη της δεκαετίας του '70.

Πριν από την κρίση, τα παραδοσιακά κόμματα της Ισπανίας κανονικά λάμβαναν το 70%-80% των ψήφων. Οι εκλογές του 2015 πιθανότατα θα σηματοδοτήσουν την πρώτη φορά στη σύγχρονη Ιστορία της Ισπανίας που συνδυαστικά θα λάβουν κάτω από το 50%. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα άβολη για το PSOE, το οποίο πρόσφατα κινήθηκε λίγο περισσότερο προς τα αριστερά, προκειμένου να προσελκύσει κάποιους από τους ψηφοφόρους του Podemos.

Βρετανία: Κερδίζει έδαφος ο ευρωσκεπτικισμός

Παράγοντα-κλειδί στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου θα διενεργηθούν εκλογές τον Μάρτιο του 2015, αναμένεται να αποτελέσει ο ευρωσκεπτικισμός. Και η Βρετανία είχε ένα λειτουργικό δικομματικό σύστημα πριν από την κρίση κι έτσι οι συνασπισμοί ήταν σχετικά ασυνήθιστοι.

Ομως η άνοδος του αντιμεταναστευτικού κόμματος UKIP του Νάιτζελ Φαράτζ απειλεί σοβαρά αυτό το σύστημα. Οπως εξηγεί η ανάλυση του Stratfor, μια συμμαχία μεταξύ του Συντηρητικού Κόμματος και του Εργατικού Κόμμματος ή μια συμφωνία μεταξύ των Tories (των Συντηρητικών δηλαδή) και του UKIP φαίνονται απίθανες για την ώρα, όμως θα μπορούσαν να είναι ενδεχόμενο στην περίπτωση που κανένα κόμμα δεν εξασφαλίσει αρκετές έδρες ώστε να κυβερνήσει από μόνο του.

Από το 2010 έχουν διεξαχθεί 21 επαναληπτικές αναμετρήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σε οκτώ από αυτές το UKIP αναδείχθηκε δεύτερη δύναμη και σε δύο περιπτώσεις, με πιο πρόσφατη αυτή στο Ρότσεστερ, επικράτησε.

Χρησιμοποιώντας ακραία αντιευρωπαϊκή και αντιμεταναστευτική ρητορική, το κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ έχει φέρει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση τον πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον, έξι μήνες πριν από τις εθνικές εκλογές. Εκτιμάται μάλιστα ότι αρκετοί βουλευτές του κυβερνώντος συντηρητικού κόμματος σκοπεύουν να ενταχθούν στο UKIP. Σύμφωνα, δε, με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, το UKIP διεκδικεί έως και 30 έδρες στην επόμενη Βουλή.

Σημειώνεται πως το Κόμμα Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIP) κατέλαβε στις 20 Νοεμβρίου τη δεύτερη βουλευτική έδρα του μετά τις εμβόλιμες εκλογές στην περιφέρεια Ρότσεστερ και Στρουντ. Ο νέος βουλευτής του κόμματος είναι ο Μαρκ Ρέκλες, που κατείχε ήδη την έδρα, αλλά για λογαριασμό των Συντηρητικών, από τους οποίους μεταπήδησε στο UKIP.

Πηγή