Μισθοί: «Βαθύ κούρεμα» με το καλημέρα

4/3/2012

Με το νέο μνημόνιο στο χέρι, δεκάδες επιχειρηματίες έσπευσαν να μειώσουν τους μισθούς

Σε ελεύθερη πτώση βρίσκονται οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα, με τις μειώσεις σε αυτήν τη φάση να κυμαίνονται κατά μέσο όρο από 20% έως και 30%.

Οι εργοδότες φαίνεται πως στρέφονται σε επιχειρησιακές ή ατομικές συμβάσεις για να μειώσουν τους μισθούς, ενώ σε έξαρση βρίσκονται και οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης (π.χ. εκ περιτροπής εργασία).

Το επόμενο διάστημα θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς οι εργοδοτικές οργανώσεις και το συνδικαλιστικό κίνημα έχουν μια τελευταία ευκαιρία να «σώσουν» τους μισθούς και να αποφευχθεί μια δραματική μείωση. Για τον σκοπό αυτό υπάρχουν άτυπες επαφές, ενώ το θέμα τέθηκε και σε συναντήσεις του υπουργού Εργασίας με φορείς των κοινωνικών εταίρων.

Ωστόσο, ακόμα και αν υπάρχουν συμφωνίες σε κλαδικό επίπεδο, εκτιμάται πως θα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν στο σύνολο των επιχειρήσεων. Αλλωστε, με τον νόμο 4024/11 (άρθρο 37) δεν γίνεται επέκταση των κλαδικών συμβάσεων σε επιχειρήσεις που δεν είναι μέλη της εργοδοτικής οργάνωσης.

Εχουν λήξει
Σημειώνεται πως αυτήν τη στιγμή στους περισσότερους κλάδους έχει λήξει η ισχύς των συλλογικών συμβάσεων και οι εργαζόμενοι είναι κυριολεκτικά στον «αέρα». Στον αντίποδα, μόνο 40 κλαδικές συμβάσεις είναι σε ισχύ, ενώ υπάρχουν και 90 επιχειρησιακές συμβάσεις εργασίας.

Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που έχει μέχρι τώρα συλλέξει το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) για την κατάσταση που διαμορφώνεται στην αγορά εργασίας μετά την ψήφιση του νέου Μνημονίου. Από δειγματοληπτικούς ελέγχους που έγιναν το τελευταίο δεκαπενθήμερο (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ελευσίνα και Μυτιλήνη) προκύπτει πως πάνω από 150 επιχειρήσεις προχώρησαν στη μείωση των μισθών είτε με νέες συμβάσεις είτε με εκ περιτροπής εργασία.

Συγκεκριμένα, 29 επιχειρήσεις -κυρίως μικρές- προχώρησαν σε ατομικές συμβάσεις, με τη μείωση να κυμαίνεται κατά μέσο όρο από 20% έως 30%.

Παράλληλα, 7 επιχειρήσεις -μεγαλύτερου μεγέθους- προχώρησαν σε επιχειρησιακές συμβάσεις, με τους μισθούς να πέφτουν ακόμα και στα επίπεδα της εθνικής συλλογικής σύμβασης.

Τέλος 120 επιχειρήσεις εφάρμοσαν την εκ περιτροπής εργασία, κάτι που εκ των πραγμάτων οδηγεί σε μείωση μισθών.

1 συλλογική σύμβαση
32% το ψαλίδι για νέους κάτω των 25 ετών

Χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των εργαζομένων οι επιχειρήσεις μπορούν να προχωρήσουν στη μείωση κατά 22% του κατώτατου μισθού της εθνικής συλλογικής σύμβασης. Η σχετική διάταξη έχει ισχύ από τις 14 Φεβρουαρίου και αφορά περίπου 350.000 άτομα.

Ενδεικτικό των απωλειών που έχουν οι μισθωτοί είναι πως άγαμος χωρίς προϋπηρεσία δικαιούνταν μεικτά 751,39 ευρώ και με τη μείωση 22% βλέπει τις μεικτές αποδοχές του να πέφτουν στα 586,08 ευρώ και οι καθαρές αποδοχές του να διαμορφώνονται στα 487,45 ευρώ.

Πρωτοφανής είναι η μείωση του εισοδήματος για τους νέους κάτω των 25 ετών, οι οποίοι παίρνουν πλέον 32% χαμηλότερους μισθούς από την εθνική συλλογική σύμβαση. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως οι μεικτές αποδοχές τους υποχωρούν στα 510,94 ευρώ, ενώ στην πράξη δημιουργείται η? γενιά των 400 ευρώ.

Σημειώνεται πως από 14 Φεβρουαρίου και μέχρι να πέσει το ποσοστό ανεργίας κάτω από το 10% αναστέλλονται οι αυξήσεις που δίνονται με μόνη προϋπόθεση την πάροδο συγκεκριμένου χρόνου εργασίας (π.χ. επίδομα πολυετίας, επίδομα τριετίας κ.ά.).

    487,45 ευρώ τα «καθαρά»
    Αγαμος χωρίς προϋπηρεσία δικαιούνταν μεικτά 751,39 ευρώ και με τη μείωση 22% βλέπει τις μεικτές αποδοχές του να πέφτουν στα 586,08 ευρώ και οι καθαρές αποδοχές του να διαμορφώνονται στα 487,45 ευρώ.

2 κλαδικές συμβάσεις
Τρεις μήνες μένουν για τον Αρμαγεδδώνα

Διορία μέχρι τις 14 Μαΐου έχουν εργοδότες και συνδικάτα για να υπογράψουν κλαδικές συμβάσεις και να αποφύγουν την κατακόρυφη μείωση των μισθών. Η διάρκεια της μετενέργειας πέφτει από τους έξι στους τρεις μήνες, ενώ στην πράξη ελλοχεύει ο κίνδυνος για μειώσεις μισθών έως και 40%.

Ουσιαστικά μετά την πάροδο του τριμήνου -και αν δεν υπάρχει νέα σύμβαση- διατηρείται ο βασικός και τα επιδόματα ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών και επικινδύνου εργασίας (εφόσον προβλέπονται στις συλλογικές συμβάσεις). Αυτό εκτιμάται ότι οδηγεί σε απώλειες 15% έως και 20% στους μισθούς, καθώς χάνονται τα υπόλοιπα επιδόματα (π.χ. γάμου). Ωστόσο η μείωση μπορεί να είναι μεγαλύτερη σε περίπτωση που υπογραφεί επιχειρησιακή ή ατομική σύμβαση. Οι αποδοχές μπορούν να πέσουν στα επίπεδα της εθνικής συλλογικής σύμβασης (η οποία είναι μειωμένη κατά 22%), με αποτέλεσμα οι απώλειες να φτάνουν το 40%.

Στην πράξη υπουργικού συμβουλίου προβλέπεται πως η διάρκεια των συλλογικών συμβάσεων που βρίσκονται σε ισχύ 24 μήνες λήγουν στις 14 Φεβρουαρίου 2013, ενώ όσες βρίσκονται σε ισχύ λιγότερο από 24 μήνες λήγουν με τη συμπλήρωση 3 ετών, εκτός και αν καταγγελθούν νωρίτερα (άρθρο 2).

Σημαντικές απώλειες στους μισθούς θα φέρει η «αντικατάσταση» των κλαδικών με επιχειρησιακές ή ατομικές συμβάσεις. Ενδεικτικά:

    Παραδείγματα

Υπάλληλος γραφείου σε βιομηχανία με 18 έτη υπηρεσία παίρνει συνολικά 1.390 ευρώ (μαζί με το επίδομα γάμου). Σε περίπτωση που ο μισθός του μειωθεί στα επίπεδα της εθνικής συλλογικής σύμβασης, θα περιοριστεί στα 808.96 ευρώ μεικτά.

Τραπεζικός υπάλληλος έγγαμος με έξι έτη προϋπηρεσίας και απολυτήριο λυκείου δικαιούται 1.230 ευρώ μεικτά. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει νέα κλαδική σύμβαση, ανοίγει ο δρόμος για να πέσει ο μισθός ακόμα και στα επίπεδα της μειωμένης εθνικής συλλογικής σύμβασης. Δηλαδή κινδυνεύει να περιοριστεί στα 751,24 ευρώ.

3 διαιτησία
Στο αρχείο όσες προσφυγές κατατέθηκαν μονομερώς

Μόνο με τη σύμφωνη γνώμη εργοδοτών και εργαζομένων και αποκλειστικά για θέματα βασικών μισθών γίνεται η προσφυγή στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας.

Αυτό πρακτικά σημαίνει πως αν ο εργοδότης δεν επιθυμεί να υπογράψει κλαδική σύμβαση, το συνδικάτο δεν μπορεί μονομερώς να προσφύγει στη διαιτησία, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα.

Μάλιστα αξίζει να σημειωθεί πως προσφυγές που έχουν κατατεθεί στον ΟΜΕΔ και δεν έχει μέχρι σήμερα εκδοθεί διαιτητική απόφαση μπαίνουν στο αρχείο, αν έχουν κατατεθεί μονομερώς.

Δηλαδή χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του εργοδότη δεν θα εκδοθεί απόφαση.

Σημειώνεται πως για να βγάλει απόφαση η επιτροπή διαιτησίας πρέπει να λαμβάνει υπόψη και οικονομικά στοιχεία, όπως είναι η πρόοδος στη μείωση του κενού ανταγωνιστικότητα, η δραστηριότητα στον κλάδο και η μείωση του μοναδιαίου κόστους εργασίας κατά τη διάρκεια του προγράμματος δημοσιονομικής πολιτικής της χώρας.

Πηγή