6/3/2012
Tου Paul Krugman / The New York Times
Τα νέα για την οικονομία μοιάζουν να βελτιώνονται. Ομως, μετά τόσες ελπίδες και διαψεύσεις -θυμάστε τα «βλαστάρια»;- θα ήταν ανόητο να υποθέσουμε πως όλα βαίνουν καλώς. Η ανάκαμψη παραμένει πολύ βραδεία σε σχέση με το παρελθόν. Ο σημαντικότερος λόγος εξακολουθεί να είναι το χρέος των νοικοκυριών, κληρονομιά της φούσκας των ακινήτων. Ομως, ένας σημαντικός παράγοντας της συνεχιζόμενης αδυναμίας μας είναι πως η κυβέρνηση στις ΗΠΑ κάνει ακριβώς αυτό που δεν πρέπει: μειώνει τις δαπάνες εν μέσω ασθενικής οικονομίας.
Χωρίς την καταστροφική δημοσιονομική λιτότητα, η ανεργία μας σίγουρα θα ήταν χαμηλότερη απ’ όσο σε συγκρίσιμο στάδιο της ανάκαμψης επί Ρέιγκαν. Αν προσέξατε, μίλησα για «κυβέρνηση στις ΗΠΑ», όχι για «ομοσπονδιακή κυβέρνηση». Οι μεγάλες περικοπές γίνονται σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο. Και έχουν οδηγήσει σε κάθετη πτώση τόσο την κρατική απασχόληση όσο και τις κρατικές δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες, συμπαρασύροντας την οικονομία συνολικά.
Βλέπουμε πόσο δραστική υπήρξε η ντε φάκτο λιτότητα συγκρίνοντας αυτή την απασχόληση και τις δαπάνες κατά την οικονομική επέκταση επί Ομπάμα, που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2009, με την αντίστοιχη επί Ρέιγκαν, που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1982. Κατ’ αρχάς με την απασχόληση (κυρίως σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο, με περίπου το ήμισυ των θέσεων στην εκπαίδευση). Στο αντίστοιχο στάδιο της επί Ρέιγκαν ανάκαμψης, είχε αυξηθεί κατά 3,1%. Αυτή τη φορά είναι κατά 2,7% χαμηλότερη. Δεύτερον, με τις κρατικές αγορές αγαθών και υπηρεσιών (και όχι τις πληρωμές όπως τα επιδόματα ανεργίας). Προσαρμοσμένες για πληθωρισμό, είχαν αυξηθεί τότε κατά 11,6%. Αυτή τη φορά έχουν μειωθεί κατά 2,6%. Το χάσμα επιμένει ακόμα και με τις πληρωμές επιδομάτων, κάποιες εκ των οποίων παρέμειναν υψηλές ακριβώς γιατί η ανεργία παραμένει τόσο υψηλή. Προσαρμοσμένες για πληθωρισμό, οι δαπάνες επί Ρέιγκαν αυξήθηκαν κατά 10,2% τα πρώτα 10 τρίμηνα της ανάκαμψης, ενώ οι αντίστοιχες επί Ομπάμα μόλις κατά 2,6%.
Γιατί αυξήθηκαν τόσο οι δαπάνες επί Ρέιγκαν, με τόση ρητορική περί μικρής κυβέρνησης, ενώ συρρικνώθηκαν με τον πρόεδρο που τόσοι Ρεπουμπλικανοί θεωρούν κρυφοσοσιαλιστή; Στην πρώτη περίπτωση, εν μέρει λόγω του εξοπλιστικού προγράμματος, αλλά και επειδή πολιτειακές και τοπικές κυβερνήσεις έκαναν αυτό που έπρεπε: εκπαίδευσαν παιδιά και επένδυσαν στην υποδομή μιας αναπτυσσόμενης οικονομίας. Σήμερα, η δεινή δημοσιονομική κατάσταση των πολιτειακών και τοπικών κυβερνήσεων -αποτέλεσμα παρατεταμένης κάμψης, την οποία προκάλεσε η έκρηξη του ιδιωτικού χρέους πριν από το 2008- ώθησε σε καταναγκαστικές περικοπές δαπανών. Θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί με βοήθεια από την Ουάσιγκτον, η οποία συνεχίζει να έχει τη δυνατότητα να δανείζεται με χαμηλά επιτόκια. Ομως, τέτοια βοήθεια δεν δόθηκε ποτέ στην κλίμακα που θα έπρεπε.
Η κακή αυτή πολιτική βλάπτει διπλά τις ΗΠΑ. Αφενός, βοηθά να χαθεί το μέλλον – γιατί αυτό συμβαίνει όταν αμελείς την εκπαίδευση και τις δημόσιες επενδύσεις. Αφετέρου, κρατά χαμηλή την ανάπτυξη και υψηλή την ανεργία. Οι αριθμοί είναι τεράστιοι: Αν η απασχόληση υπό τον κ. Ομπάμα είχε αυξηθεί όπως επί Ρέιγκαν, 1,3 εκατομμύριο περισσότεροι Αμερικανοί θα εργάζονταν σήμερα ως δάσκαλοι, πυροσβέστες, αστυνομικοί κ.λπ. Και η ανεργία θα ήταν κατά 1,5% χαμηλότερη, κάτω από 7%. Υπάρχει μια εύκολη απάντηση στο πώς θα επισπεύσουμε την ανάκαμψη.
Εκτός από τα οράματα, μπορούμε να κάνουμε ένα άλμα προς την πλήρη απασχόληση απλώς χρησιμοποιώντας το χαμηλό κόστος δανεισμού της κυβέρνησης για να βοηθήσουμε στην επαναπρόσληψη δασκάλων και αστυνομικών, επανεκκινώντας ταυτόχρονα τα έργα οδοποιίας και όλα τα υπόλοιπα που έχουν ανασταλεί ή παγώσει.
Πηγή
Tου Paul Krugman / The New York Times
Τα νέα για την οικονομία μοιάζουν να βελτιώνονται. Ομως, μετά τόσες ελπίδες και διαψεύσεις -θυμάστε τα «βλαστάρια»;- θα ήταν ανόητο να υποθέσουμε πως όλα βαίνουν καλώς. Η ανάκαμψη παραμένει πολύ βραδεία σε σχέση με το παρελθόν. Ο σημαντικότερος λόγος εξακολουθεί να είναι το χρέος των νοικοκυριών, κληρονομιά της φούσκας των ακινήτων. Ομως, ένας σημαντικός παράγοντας της συνεχιζόμενης αδυναμίας μας είναι πως η κυβέρνηση στις ΗΠΑ κάνει ακριβώς αυτό που δεν πρέπει: μειώνει τις δαπάνες εν μέσω ασθενικής οικονομίας.
Χωρίς την καταστροφική δημοσιονομική λιτότητα, η ανεργία μας σίγουρα θα ήταν χαμηλότερη απ’ όσο σε συγκρίσιμο στάδιο της ανάκαμψης επί Ρέιγκαν. Αν προσέξατε, μίλησα για «κυβέρνηση στις ΗΠΑ», όχι για «ομοσπονδιακή κυβέρνηση». Οι μεγάλες περικοπές γίνονται σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο. Και έχουν οδηγήσει σε κάθετη πτώση τόσο την κρατική απασχόληση όσο και τις κρατικές δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες, συμπαρασύροντας την οικονομία συνολικά.
Βλέπουμε πόσο δραστική υπήρξε η ντε φάκτο λιτότητα συγκρίνοντας αυτή την απασχόληση και τις δαπάνες κατά την οικονομική επέκταση επί Ομπάμα, που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2009, με την αντίστοιχη επί Ρέιγκαν, που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1982. Κατ’ αρχάς με την απασχόληση (κυρίως σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο, με περίπου το ήμισυ των θέσεων στην εκπαίδευση). Στο αντίστοιχο στάδιο της επί Ρέιγκαν ανάκαμψης, είχε αυξηθεί κατά 3,1%. Αυτή τη φορά είναι κατά 2,7% χαμηλότερη. Δεύτερον, με τις κρατικές αγορές αγαθών και υπηρεσιών (και όχι τις πληρωμές όπως τα επιδόματα ανεργίας). Προσαρμοσμένες για πληθωρισμό, είχαν αυξηθεί τότε κατά 11,6%. Αυτή τη φορά έχουν μειωθεί κατά 2,6%. Το χάσμα επιμένει ακόμα και με τις πληρωμές επιδομάτων, κάποιες εκ των οποίων παρέμειναν υψηλές ακριβώς γιατί η ανεργία παραμένει τόσο υψηλή. Προσαρμοσμένες για πληθωρισμό, οι δαπάνες επί Ρέιγκαν αυξήθηκαν κατά 10,2% τα πρώτα 10 τρίμηνα της ανάκαμψης, ενώ οι αντίστοιχες επί Ομπάμα μόλις κατά 2,6%.
Γιατί αυξήθηκαν τόσο οι δαπάνες επί Ρέιγκαν, με τόση ρητορική περί μικρής κυβέρνησης, ενώ συρρικνώθηκαν με τον πρόεδρο που τόσοι Ρεπουμπλικανοί θεωρούν κρυφοσοσιαλιστή; Στην πρώτη περίπτωση, εν μέρει λόγω του εξοπλιστικού προγράμματος, αλλά και επειδή πολιτειακές και τοπικές κυβερνήσεις έκαναν αυτό που έπρεπε: εκπαίδευσαν παιδιά και επένδυσαν στην υποδομή μιας αναπτυσσόμενης οικονομίας. Σήμερα, η δεινή δημοσιονομική κατάσταση των πολιτειακών και τοπικών κυβερνήσεων -αποτέλεσμα παρατεταμένης κάμψης, την οποία προκάλεσε η έκρηξη του ιδιωτικού χρέους πριν από το 2008- ώθησε σε καταναγκαστικές περικοπές δαπανών. Θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί με βοήθεια από την Ουάσιγκτον, η οποία συνεχίζει να έχει τη δυνατότητα να δανείζεται με χαμηλά επιτόκια. Ομως, τέτοια βοήθεια δεν δόθηκε ποτέ στην κλίμακα που θα έπρεπε.
Η κακή αυτή πολιτική βλάπτει διπλά τις ΗΠΑ. Αφενός, βοηθά να χαθεί το μέλλον – γιατί αυτό συμβαίνει όταν αμελείς την εκπαίδευση και τις δημόσιες επενδύσεις. Αφετέρου, κρατά χαμηλή την ανάπτυξη και υψηλή την ανεργία. Οι αριθμοί είναι τεράστιοι: Αν η απασχόληση υπό τον κ. Ομπάμα είχε αυξηθεί όπως επί Ρέιγκαν, 1,3 εκατομμύριο περισσότεροι Αμερικανοί θα εργάζονταν σήμερα ως δάσκαλοι, πυροσβέστες, αστυνομικοί κ.λπ. Και η ανεργία θα ήταν κατά 1,5% χαμηλότερη, κάτω από 7%. Υπάρχει μια εύκολη απάντηση στο πώς θα επισπεύσουμε την ανάκαμψη.
Εκτός από τα οράματα, μπορούμε να κάνουμε ένα άλμα προς την πλήρη απασχόληση απλώς χρησιμοποιώντας το χαμηλό κόστος δανεισμού της κυβέρνησης για να βοηθήσουμε στην επαναπρόσληψη δασκάλων και αστυνομικών, επανεκκινώντας ταυτόχρονα τα έργα οδοποιίας και όλα τα υπόλοιπα που έχουν ανασταλεί ή παγώσει.
Πηγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου