Μαθήματα διαπραγμάτευσης χρέους από το Μπελίζ

21/8/2012

Μαθήματα διαπραγμάτευσης προς κυβερνήσεις μεγαλύτερων κρατών προσφέρει το Μπελίζ, πιέζοντας τους ξένους δανειστές να αποδεχθούν σημαντική ελάφρυνση του χρέους του. Η κυβέρνηση του μικρού κράτους της Κεντρικής Αμερικής (με μέγεθος αντίστοιχο της Πελοποννήσου και 330.000 κατοίκους) είχε δώσει διορία μέχρι σήμερα τα ξημερώματα στους κατόχους συγκεκριμένου ομολόγου της, να αποδεχθούν την αναδιάρθρωση του χρέους ή να χάσουν όλα τα λεφτά τους. Ήδη από τις 8 Αυγούστου, η κυβέρνηση πρότεινε δύο πιθανές μεθόδους αναδιάρθρωσης: Είτε να «κουρευτούν» τα ομόλογα στο 45% της αξίας τους είτε να παραταθεί η περίοδος αποπληρωμής τους κατά 15 χρόνια.

Η κυβέρνηση του Μπελίζ υποστηρίζει ότι αν δεν γίνει δεκτό κάτι τέτοιο, τότε δεν θα είναι σε θέση να αποπληρώσει δόση 23,1 εκατ. δολ. που όφειλε να καταβάλει χθες. Εφόσον η δόση δεν πληρωθεί εντός ενός μηνός, το ομόλογο (συνολικού ύδους 543,8 εκατ. δολ.) θεωρείται σε στάση πληρωμής και το κράτος σε κατάσταση χρεοκοπίας. Ήδη η S&P έχει υποβαθμίσει την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του Μπελίζ σε CC ? δύο βαθμίδες πάνω από τη χρεοκοπία. Η περίπτωση του Μπελίζ μοιάζει με εκείνη της Ελλάδας, καθώς δεν έχει την πολυτέλεια της υποτίμησης του νομίσματος, η ισοτιμία του οποίου είναι σταθερά συνδεδεμένη με το δολάριο.

Το χρέος
Το δημόσιο χρέος του Μπελίζ αντιστοιχεί στο 81% του ΑΕΠ του και το δημοσιονομικό έλλειμμα φτάνει τα 75,2 εκατ. δολ. Αν και το πλουσιότερο κράτος της περιοχής, το Μπελίζ έχει ήδη αναδιαρθρώσει το χρέος του μία φορά τα τελευταία χρόνια (2007). Η οικονομία στηρίζεται κυρίως στον τουρισμό, πλην όμως ο κλάδος δεν έχει καταφέρει να ανακάμψει μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας κρίσης. Για να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση, η κυβέρνηση χρηματοδότησε μεγάλα επενδυτικά προγράμματα σε υποδομές. Τον προϋπολογισμό βαραίνουν, επίσης, οφειλές προς τους ιδιώτες μετόχους των εταιρειών τηλεπικοινωνιών και ηλεκτρισμού, που κρατικοποιήθηκαν την τελευταία τριετία.

Συμβολισμός
Η στάση πληρωμών του Μπελίζ συνέβη σε μια ημερομηνία ιδιαιτέρως συμβολική για την περιοχή, καθώς χθες συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από τη στάση πληρωμών του Μεξικού προς τους ξένους πιστωτές του. Η κρίση χρέους που ακολούθησε ταλαιπώρησε για σχεδόν δύο δεκαετίες τα περισσότερα κράτη της Κεντρικής και Λατινικής Αμερικής. Οι ομοιότητες με τη σημερινή κρίση στην Ευρωζώνη είναι σημαντικές, καθώς και τότε η κρίση προκλήθηκε από την ύπαρξη φθηνού χρήματος, με το οποίο ξένες τράπεζες χρηματοδοτούσαν τα ελλείμματα κυβερνήσεων της περιοχής.

Ομοιότητες παρουσιάζει και η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας, καθώς και τότε το ΔΝΤ παρενέβη, διασφαλίζοντας ότι οι ξένες τράπεζες θα αποπληρωθούν και δεν θα καταρρεύσουν. Τα δάνεια που χορηγήθηκαν δαπανήθηκαν σχεδόν στο σύνολό τους για να αποπληρώσουν τα χρέη προς τις τράπεζες.

Οι όροι χορήγησής τους ήταν παρόμοιοι με εκείνους που περιέχουν τα Μνημόνια που υπογράφουν σήμερα οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: Σκληρή λιτότητα και νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις. Πολιτικές που και τότε είχαν αποτύχει, με αποτέλεσμα το ΑΕΠ της περιοχής να είναι 8% χαμηλότερο το 1990 από ό,τι ήταν το 1980. Τελικά το ΔΝΤ αναγκάστηκε να παραδεχθεί το αδιέξοδο της κατάστασης και να αποδεχθεί το «κούρεμα» του χρέους των περισσοτέρων κρατών. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές προκάλεσαν αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων και εντάσεων, οδηγώντας τελικά στην εξουσία αριστερές κυβερνήσεις, που ανέτρεψαν τις πολιτικές αυτές και κρατικοποίησαν σημαντικούς κλάδους της οικονομίας.

Πηγή