15/3/2013
Λίγοι περίμεναν ότι το Βατικανό θα προσπεράσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκλέγοντας μη Ευρωπαίο για ηγέτη. Το σκεπτικό το οποίο γνωρίζουμε ότι κατέληξε στην επιλογή του Χόρχε Μάριο Μπεργκόγκλιο -γνωστού πλέον ως Πάπα Φραγκίσκου- θα δικαιολογήσει πολύ όσους νιώθουν ότι το ΔΝΤ συμπεριφέρεται κοντόφθαλμα, διατηρώντας μια παρωχημένη προσέγγιση με βάση την εθνικότητα για την εκλογή του γενικού διευθυντή του.
Η ανάδειξη του Πάπα Φραγκίσκου θεωρείται ευρέως ότι είναι ανοιχτή αναγνώριση πως η Ευρώπη δεν κυριαρχεί πλέον στην Καθολική Εκκλησία και ότι συνάδει με μια μεταστροφή στη μαχητικότητα και στους αριθμούς που ευνοούν τον αναπτυσσόμενο κόσμο. Είναι επίσης μια προσπάθεια να ξεφύγει από την απομόνωση, η οποία πολλοί εκτιμούν ότι έχει υπονομεύσει την αξιοπιστία της. Τέλος, αναμένεται να διευκολύνει την ανανέωση σε μια εποχή όπου πολλοί αναζητούν την έμπνευση και τη φώτιση.
Η ουσία αυτών των επιχειρημάτων είναι παρόμοια με εκείνων που γίνονται για να ενθαρρύνουν το ΔΝΤ να ξεφύγει από την προσέγγιση της επιλογής βάσει εθνικότητας -που εξασφαλίζει ότι μόνο Ευρωπαίοι ηγούνται από το 1944 που ιδρύθηκε- και να γίνει μια πραγματικά ανοιχτή, διαφανής και αξιοκρατική επιλογή.
Η Ευρώπη δεν κυριαρχεί πλέον στην παγκόσμια οικονομία. Αν μη τι άλλο, έχει γίνει η μεγαλύτερη εστία συστημικού ρίσκου των τελευταίων χρόνων. Την ίδια ώρα, οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν πολύ καλύτερη οικονομική και χρηματοπιστωτική πορεία και ορισμένες εξ αυτών κατακτούν συστημική επιρροή μεγαλύτερη από πολλών ευρωπαϊκών οικονομιών.
Αρκετοί θεωρούν ότι η ήπειρος έχει συνεπιλέξει το ΔΝΤ να στηρίξει μια ανεπαρκή αντικειμενικά προσέγγιση στην επίλυση των ευρωπαϊκών προβλημάτων. Επιπλέον, το ταμείο δείχνει να αποφεύγει να χωνέψει σημαντικά μαθήματα που δόθηκαν από προηγούμενες κρίσεις χρεών αναπτυσσόμενων χωρών. Πράγματι, αξιωματούχοι από την Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική διαμαρτύρονται για την παρωχημένη προσκόλληση στη μονομερή ροή των βέλτιστων μέτρων.
Στο παρελθόν, οι δυτικές κυβερνήσεις δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό να χρησιμοποιήσουν το ΔΝΤ ως εργαλείο για να δώσουν συμβουλές (και να επιβάλουν όρους) σε αναδυόμενες οικονομίες. Τώρα όμως που αντιμετωπίζουν οι ίδιες προβλήματα, το ΔΝΤ διστάζει να εμπλέξει όλα τα μέλη στον σχηματισμό των συμβουλών, πολλώ δε μάλλον να λειτουργήσει ως εργαλείο υποδείξεων από αναπτυσσόμενες σε ανεπτυγμένες χώρες.
Ταυτόχρονα, υπάρχει και το σχετικό κενό στο κέντρο του παγκόσμιου συστήματος. Μετά το ζενίθ του Απριλίου 2009 στη σύνοδο του Group of 20 στο Λονδίνο, ο διεθνής συντονισμός στρατηγικής έχει εξαλειφθεί σε ανησυχητικό βαθμό, ειδικά σε σχέση με την περιπλοκότητα και τη ρευστότητα της σημερινής παγκόσμιας οικονομίας.
Όλα αυτά συντελούν στο να υπονομευθεί η αξιοπιστία και η αποτελεσματικότητα του ΔΝΤ, σε μια περίοδο με έντονη διαδραστικότητα στις διεθνείς οικονομιες. Αρκεί να δούμε τις νομισματικές εντάσεις που σχετίζονται με τη διευρυμένη επιδίωξη αντισυμβατικών πιστωτικών πολιτικών.
Το ΔΝΤ δεν χρειάζεται να περιμένει το τέλος της θητείας της Κριστίν Λαγκάρντ για να κάνει ουσιώδη μεταρρύθμιση στη διαδικασία επιλογής. Είναι γεγονός, όπως απέδειξαν και οι δύο προηγούμενες περιπτώσεις όπου οι κυβερνήσεις χρειάστηκε να συνεργαστούν για να επιλέξουν νέο επικεφαλής μετά την παραίτηση του προηγούμενου, ότι δεν μπορεί να γίνει η κατάλληλη μεταρρύθμιση εν μέσω έντονων πολιτικών προβλημάτων και εκλογών.
Χρησιμοποιώντας το επίτευγμα του Βατικανού ως καταλύτη, η Κρ. Λαγκάρντ θα πρέπει ήρεμα να ξεκινησει τη διαδικασία τώρα, ειδικά αφού δεν έχει φτάσει ουτε στη μέση της πρώτης από τις δυνητικά πολλές θητείες της. Ήδη έχει δείξει ότι είναι πρόθυμη να κάνει το σωστό, ακόμη κι αν κινδυνεύει να εξαγριώσει δυτικούς αξιωματούχους (προειδοποιώντας για τα προβλήματα των ευρωπαϊκών τραπεζών, για παράδειγμα, και λέγοντας στο αμερικανικό κογκρέσο ότι με τη δυσλειτουργική συμπεριφορά του απειλεί τη διεθνή οικονομία).
Με τη βοήθεια ξένων εμπειρογνωμόνων, η Κρ. Λαγκάρντ μπορεί να ξεκινήσει μια μεταρρύθμιση διαρκείας, που θα θέσει αποφασιστικά την αξιοκρατία πάνω από την εθνικότητα. Έτσι θα γίνουν οι αλλαγές στους κανόνες που αποκλείουν υποψήφιους με υψηλές πιστοποιήσεις από τους τελικούς γύρους (όπως το αυθαίρετο όριο ηλικίας το οποίο το 2011 απέρριψε τον Ισραηλινό κεντρικό τραπεζίτη Στάνλεϊ Φίσερ, αξιοσέβαστο πρόσωπο, που αρίστευσε σε εθνικό και πολυεθνικό επίπεδο).
Ακόμη καλύτερα, αυτές οι αλλαγές θα γίνουν σε μια περίοδο όπου οι κωλυσιεργίες στο αμερικανικό Κογκρέσο κινδυνεύουν να εκτροχιάσουν την εφαρμογή της μικρής προσαρμογής που συμφωνήθηκε το 2010 για τα συστήματα ψήφων και εκπροσώπησης του ΔΝΤ.
Δεν πρέπει να υποβαθμίζουμε τον ρόλο που μπορεί να παίξει μια τέτοια κίνηση στην ενδυνάμωση της ακεραιότητας και της αποτελεσματικότητας του ΔΝΤ.
Πηγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου