K.Rogoff: Γενναίο «κούρεμα» είναι η μόνη λύση για την Ελλάδα

3/11/2013

Ο οικονομολόγος Κένεθ Ρογκόφ επικρίνει ΔΝΤ και Ευρωπαίους για τη στάση τους

Η αυστηρή λιτότητα δεν μπορεί να δώσει λύση στην κρίση χρέους και η μόνη αποτελεσματική απάντηση, ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ελλάδας, είναι ένα γενναίο «κούρεμα» του χρέους προς τον επίσημο τομέα, τονίζει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο διάσημος οικονομολόγος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Κένεθ Ρογκόφ, ο οποίος επικρίνει το Ταμείο για λάθη στην αρχική του προσέγγιση, αλλά και τους Ευρωπαίους για την όλη στάση τους.

Ο Ρογκόφ, που έχει στο παρελθόν υποστηρίξει πως το ευρώ μπορεί να διασωθεί αν τα ευρωπαϊκά κράτη προχωρήσουν στη σύσταση μιας πραγματικής και αριθμητικά περιορισμένης πολιτικής ένωσης, η οποία για να επιβιώσει θα πρέπει ορισμένα κράτη να τεθούν εκτός Ευρωζώνης, με πρώτη και καλύτερη την Ελλάδα, όχι απαραίτητα για πάντα, αλλά σίγουρα για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, καλεί τη Γερμανία και τους άλλους εταίρους να αντιληφθούν ότι δεν πρόκειται ποτέ να πάρουν πίσω όλα τα χρήματα που έχουν δώσει και υπό αυτό το πρίσμα, και για το δικό τους συμφέρον, να βοηθήσουν τώρα την Ελλάδα.

Πώς αποτιμάτε την προσέγγιση της Γερμανίας και της Ε.Ε. στην κρίση χρέους στην Ελλάδα και ευρύτερα;

Η λιτότητα δεν αποδίδει. Δεν λειτουργεί. Το σχέδιο ήταν η Ελλάδα και οι άλλες χώρες να εφαρμόσουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, να σφίξουν το ζωνάρι, και θεωρούσαν ότι τελικά θα εδημιουργείτο μια αναπτυξιακή δυναμική που θα οδηγούσε σε ανάκαμψη. Προφανώς, εάν έχεις υψηλό δανεισμό και σταματήσουν να σε δανείζουν, αντιμετωπίζεις σοβαρό πρόβλημα, αλλά η λύση δεν είναι η αυστηρή λιτότητα.

Η επισήμανση ισχύει μόνο για την Ελλάδα;

Δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, η οποία είναι αλήθεια πως είχε πολύ βαθιές δυσλειτουργίες, αλλά αφορά και την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία. Είναι τρελό. Δεν μπορούν να υλοποιηθούν και να αποδώσουν αυτές οι πολιτικές χωρίς διαγραφή χρέους.

Και πώς επιμένουν ότι μπορεί να γίνει αυτό στην περίπτωση της Ελλάδας;

Ιστορικά, εάν δει κανείς τις πτωχεύσεις της Βρετανίας και της Γαλλίας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, που νομίζω είναι μια καλή σύγκριση με αυτό που συμβαίνει σήμερα, το «κούρεμα» που έκαναν ήταν μεταξύ 20% και 25%. Στην περίπτωση της σημερινής Ισπανίας, το χρέος θα μειωνόταν από 90% στο 75%. Αυτό συνέβη με τη Βρετανία και τη Γαλλία τότε. Αν δείτε και το σχέδιο Μπρέιντι, το «κούρεμα» ήταν και εκεί μεταξύ 20% και 25% του ΑΕΠ.

Ποιο θα πρέπει να είναι το ποσοστό στην περίπτωση της Ελλάδας;

Α, για την Ελλάδα, μιλάμε για μια τελείως διαφορετική κατάσταση. Η Ελλάδα χρειάζεται μεγαλύτερο «κούρεμα». Σαφώς μεγαλύτερο.

Υπήρξε, βέβαια, το «κούρεμα» του χρέους προς τους ιδιώτες πιστωτές.

Ναι, εντάξει, αλλά και το χρέος προς τον επίσημο τομέα πρέπει να αναδιαρθρωθεί. Δεν λέω ότι αυτό αρκεί. Η χώρα πρέπει να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της, απαιτούνται διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, αλλά όλα αυτά δεν πρόκειται να αποδώσουν χωρίς να έχει υπάρξει ένας τρόπος, έστω και σιωπηρός, απομείωσης του χρέους. Όλοι στην Ευρώπη πιστεύουν ότι αυτό τελικά θα γίνει, αλλά δεν θέλουν να μιλούν γι’ αυτό γιατί δεν είναι πολιτικά δημοφιλές.

Και το ΔΝΤ ζητεί πιεστικά «κούρεμα» του ελληνικού χρέους.

Το ΔΝΤ θα έπρεπε να είχε επιμείνει σε «κούρεμα» από τον Μάιο του 2010. Εκαναν λάθος και τώρα το διορθώνουν. Και, φυσικά, αυτό δεν αφορά μόνο την περίπτωση της Ελλάδας.

Σε σχετική ερώτηση ο Γιοργκ Ασμουσεν απάντησε, εμφανώς εκνευρισμένος, ότι είναι εύκολο για το ΔΝΤ να προκρίνει λύσεις με τα χρήματα των άλλων.

Ξέρετε κάτι; Τα χρήματα αυτά έχουν χαθεί. Δεν πρόκειται να τα πάρουν πίσω. Δεν ξέρω πώς θα εξελιχθεί το θέμα και τι ακριβώς θα πάρουν, αλλά είναι βέβαιο ότι δεν πρόκειται, είναι αδύνατο, να πάρουν όλο το ποσό. Οπότε, η λογική και το συμφέρον τους επιτάσσουν να έχουν μια εποικοδομητική στάση.

Τότε γιατί δεν προχωρούν σε «κούρεμα»;

Όταν μιλάω με τους Γερμανούς και ιθύνοντες άλλων χωρών που έχουν δανείσει την Ελλάδα, μου λένε ότι δεν θέλουν να πουν στους πολίτες τους πως θα αναδιανείμουν τα χρήματά τους σε άλλες χώρες. Αλλά, ξέρετε, κάποια στιγμή χρειάζεται λίγη ειλικρίνεια. Μπορούν να βρουν τρόπους να κάνουν αυτό που απαιτείται, σιωπηρά. Χωρίς τυμπανοκρουσίες. Απλώς, κοιτάζοντας στο παρελθόν και σε άλλα παραδείγματα της πρόσφατης Ιστορίας, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι χώρες με τέτοιου μεγέθους χρέη δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο τεράστιο πρόβλημα που έχουν μόνο με την ανάπτυξη. Η λιτότητα δεν αποδίδει και απαιτείται κάποιος άλλος τρόπος, εκτός της λιτότητας, για την απομείωση του χρέους. Το έχουμε γράψει και το έχουμε πει σε ηγέτες και αρμόδιους πολιτικούς που ζήτησαν τη γνώμη μας.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός δηλώνει ότι από το Grexit έχουμε περάσει στο Grecovery.

Η αίσθηση μου είναι ότι πρόκειται για περίπλοκη υπόθεση. Η Ελλάδα έχει βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της, αλλά κάποιοι δεν το αναγνωρίζουν αυτό στον βαθμό που πρέπει. Οι μισθοί έχουν μειωθεί σημαντικά. Αλλά το «κούρεμα» πρέπει να γίνει και να είναι σημαντικό. Δεν φθάνει ένα 20% ή 30%. Έχουν υπολογίσει ότι αφού γίνουν όλα όσα ζητούν να γίνουν, το χρέος θα βρίσκεται στο 120% ύστερα από δέκα χρόνια. Είναι πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα για να συνεχίζεται ένα τόσο υπερβολικό χρέος.

Τι πρέπει να κάνει η Γερμανία

Το ελληνικό πρόβλημα έπρεπε να το είχαν διαχειρισθεί διαφορετικά εξαρχής, τονίζει ο κ. Ρογκόφ. Και προτρέπει τη Γερμανία να στηρίξει τις χώρες που έχουν ανάγκη.

Ο τρόπος που διαχειρίσθηκε η διεθνής κοινότητα την ελληνική υπόθεση ήταν ο σωστός;

Τον Σεπτέμβριο του 2010, στο ΔΝΤ συνέταξαν μια έκθεση όπου ανέφεραν ότι ανεπτυγμένες χώρες δεν χρεοκοπούν ποτέ και ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Θα έπρεπε να το είχαν διαχειρισθεί διαφορετικά και πιο αποφασιστικά από την αρχή. Με ένα άμεσο «κούρεμα». Ίσως και με περισσότερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Έπρεπε να είχε υπάρξει μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και άμεση διαγραφή χρέους προς τον επίσημο τομέα, και το γνωρίζουν.

Πώς κρίνετε τη στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας;

Ο Μάριο Ντράγκι συνέβαλε με κινήσεις όπως ήταν η μείωση των επιτοκίων, που ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν αρκούν. Είμαστε μπροστά σε μια κοινωνική έκρηξη και αυτό επιτάσσει πιο ριζοσπαστικές κινήσεις.

Έχουν δίκιο όσοι ζητούν από τη Γερμανία να εφαρμόσει πιο επεκτατική πολιτική;

Το κωμικοτραγικό με αυτό το θέμα της λιτότητας είναι πως αρκετοί, όπως ο Κρούγκμαν, υποστηρίζουν πως χρειαζόμαστε μεγάλη ανάπτυξη στη Γερμανία. Εντάξει. Αλλά αυτό δεν αρκεί. Χρειάζεται ανακούφιση στις χώρες που την έχουν ανάγκη. Η Γερμανία δεν χρειάζεται επεκτατική πολιτική. Εχει αρκετή ανάπτυξη. Αυτό που πρέπει να κάνει είναι να στηρίξει τις χώρες που έχουν ανάγκη.

Πηγή