Διαγραφές, τύπωμα ή και τα δύο;

11/8/2014

Του Γιώργου Καισάριου

Πολλοί αναγνώστες λένε ότι για να λυθεί το πρόβλημα στην Ευρώπη, θα πρέπει η ΕΚΤ να τυπώσει χρήμα.

Πράγματι, σε μια αποπληθωριστική ύφεση, προερχόμενη κυρίως από μια τεράστια πιστωτική επέκταση που έχει αφήσει σημάδια στο τραπεζικό σύστημα, ένα κομμάτι της λύσης του προβλήματος είναι να αναπληρωθούν τα κεφάλαια που χάθηκαν στις τράπεζες.

Το ερώτημα όμως είναι πώς μπορεί να γίνει αυτό με την συμβολή της Κεντρικής Τράπεζας;

Η απάντηση είναι ότι δεν μπορεί, εκτός κι αν επιτραπεί στην Κεντρική Τράπεζα να συμμετάσχει σε αυξήσεις κεφαλαίου κρατικοποιώντας ουσιαστικά ίσως το μεγαλύτερο ποσοστό του ευρωπαϊκού τραπεζικού συμπλέγματος.

Αλλά επειδή προς το παρόν δεν επιτρέπεται ακόμα κάτι τέτοιο (εκτιμώ ότι κάποτε θα φτάσουμε εκεί), δεν μπορεί η Κεντρική Τράπεζα τυπώνοντας απλώς χρήμα να δώσει λύση στο τραπεζικό πρόβλημα που έχει η Ευρώπη, το οποίο έχει ανάγκη από ιδία κεφάλαια και λιγότερο από ρευστότητα.

Ρευστότητα μπορεί η Κεντρική Τράπεζα να δώσει όση θέλει με διάφορα προσχήματα, αλλά η ρευστότητα αυτή δεν θα σημαίνει τίποτα, αν δεν έχει και τον ανάλογο ισολογισμό για να μπορεί να αυξήσει τον δανεισμό. Επίσης, δεν έχει νόημα να δανείσεις λεφτά αν είναι να σου γίνουν NLPs εν ριπή οφθαλμού.

Η ουσία του ευρωπαϊκού προβλήματος είναι πώς θα βρεθεί τρόπος να ανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες με επαρκή κεφάλαια, διαγράφοντας παράλληλα τα προβληματικά δάνεια από τους ισολογισμούς των τραπεζών. Πώς μπορεί να γίνει αυτό όμως;

Ο χρήστης kkalev2 την Παρασκευή έβαλε ορισμένες σκέψεις στο τραπέζι, όπως το να τιτλοποιήσουν οι τράπεζες μεγάλο μέρος των δανείων τους και να τα πουλήσουν στην ΕΚΤ ή να προβεί η ΕΚΤ σε ένα μεγάλο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης στοχευμένο σε κυβερνητικούς τίτλους με στόχο τη χρηματοδότηση δημοσιονομικής επέκτασης (δημόσιων επενδύσεων, προγραμμάτων ανέργων κτλ.) ώστε να βελτιωθεί η οικονομία.

Και τα δυο θεωρητικά μπορεί να γίνουν, απλά δεν το επιτρέπουν οι κανόνες. Και μην με παρεξηγήσετε, είμαι 100% υπέρ του να αλλάξουν οι κανόνες. Απλώς δεν μπορεί να γίνει πριν προχωρήσει περισσότερο η Ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Άρα ερχόμαστε ξανά στο πώς μπορούν να φτιαχτούν οι τραπεζικοί ισολογισμοί και από πού θα βρεθούν τα χρήματα για τις αυξήσεις κεφαλαίου που απαιτούνται;

Η απάντηση είναι ότι δεν θα βρεθούν, όχι από την αγορά τουλάχιστον, διότι δεν υπάρχει αρκετό χρήμα για να μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο. Μην ξεχνάμε ότι στην Ευρώπη το ενεργητικό των τραπεζών είναι τρεις φορές το ευρωπαϊκό ΑΕΠ, ενώ στις ΗΠΑ οι τράπεζες έχουν ενεργητικό μικρότερο από μια φορά.

Δυστυχώς, το πρόβλημα στην Ευρώπη είναι τόσο μεγάλο, που δεν μπορεί να λυθεί απλώς τυπώνοντας ευρώ. Απαιτείται παράλληλα και διαγραφή των προβληματικών δανείων μαζί με αυξήσεις κεφαλαίου που, κατά την άποψή μου, μπορεί να βρεθούν μόνο με την χρήση της Κεντρικής Τράπεζας.

Το πρόβλημα είναι ότι οι κανόνες είναι τέτοιοι στην παρούσα κατάσταση που δεν το επιτρέπουν αυτό ακόμα. Αλλά ακόμα και να το επέτρεπαν οι κανόνες, δεν θα έλυνε 100% το πρόβλημα. Διότι αν δεν θέλει η αγορά πιστώσεις, και υγιές να είναι το τραπεζικό σύστημα, δεν θα μπορούν οι τράπεζες και η Κεντρική Τράπεζα να αναγκάσουν την αγορά να κάνει χρήση των πιστώσεων αυτών για να δούμε επέκταση του ΑΕΠ.

Πηγή