Τρίτη 21 Αυγούστου 2012

Βασικά χαρακτηριστικά Ισοζυγίου Εξωτερικών Συναλλαγών Γερμανίας

15/10/2011

Του Κώστα Μελά

Η πλήρης μορφή της εργασίας υπάρχει στο www.kostasmelas.gr – Aυγούστου 2011. Εκεί υπάρχουν όλοι οι πίνακες στους οποίους γίνεται αναφορά στην παρούσα εργασία.

Α. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών της Γερμανίας– (1999–2010)

1. Τη συγκεκριμένη περίοδο οι εξαγωγές της Γερμανίας σχεδόν διπλασιάστηκαν (1999: 505,6 – 2008: 1009,1). Το 2009 λόγω της κρίσης οι εξαγωγές μειώθηκαν σημαντικά. Το έτος 2010 όμως επανήλθαν στα προηγούμενα επίπεδα. Το έτος 2008 (το έτος αυτό το θεωρούμε ως αντιπροσωπευτικό έτος πριν την κρίση) το 74,5% των συνολικών εξαγωγών της Γερμανίας κατευθύνθηκε στις ευρωπαϊκές χώρες, το 63,3% στις 27 χώρες της ΕΕ και το 42,8% στις χώρες της ευρωζώνης. Το υπόλοιπο 25,5% κατευθύνθηκε στον υπόλοιπο κόσμο (στη συνέχεια θα αναφερθούμε στην κατανομή αυτού του ποσοστού).Το 2009 τα αντίστοιχα μεγέθη είναι τα ακόλουθα : 72,9%, 62,4% και 42,8%. Το 2010 τα αντίστοιχα μεγέθη είναι τα ακόλουθα: 71,7%, 60,7% και 41,3%. Τα στοιχεία υποδηλώνουν μια πιθανή τάση ότι οι γερμανικές εξαγωγές αγαθών κατευθύνονται σε μεγαλύτερο βαθμό προς τον υπόλοιπο κόσμο την τελευταία τριετία. Θα πρέπει να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι η Γερμανία είναι η τρίτη εξαγωγική χώρα του Κόσμου στον τομέα των αγαθών.
2. Αντίστοιχα και οι εισαγωγές της Γερμανίας αυξήθηκαν όμως με μικρότερο ρυθμό (1999: 440,2 – 2010: 797,6). Το 71,37% των εισαγωγών ,το έτος 2008, προήλθαν από τις ευρωπαϊκές χώρες. Το 57,85% από τις χώρες της ΕΕ-27 και το 38,88% από τις χώρες της ευρωζώνης. Η συμμετοχή των τελευταίων βαίνει ελαφρά μειούμενη : το 2006 αποτελούσε το 40,13%, το 2007 το 40%.
3. Το ισοζύγιο αγαθών παρουσιάζει μεγάλη αύξηση και από 65,4 δις ευρώ το 1999 φθάνει στο υψηλότερο σημείο του το 2007: 199,4 δις ευρώ για να μειωθεί το 2010: 154,5 δις ευρώ.
4. Το Ισοζύγιο υπηρεσιών της Γερμανίας την αναφερομένη περίοδο είναι αρνητικό αλλά με μια συνεχώς μειούμενη τάση. Από -54,4 δις ευρώ το 1999 σε -18,2 το 2009.
5. Το Ισοζύγιο Εισοδημάτων ενώ είναι αρνητικό την περίοδο 1999–2003, μετατρέπεται σε θετικό την περίοδο 2004–2009. Το γεγονός αυτό συνάδει απολύτως με την αύξηση των ΑΞΕ και των Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου και συνεπώς με την αύξηση των εισροών τόκων και την επανεισαγωγή των κερδών των γερμανικών επιχειρήσεων που δρουν στο εξωτερικό.
6. Αρνητικό είναι και το ισοζύγιο μεταβιβάσεων ολόκληρη τη συγκεκριμένη περίοδο.
7. Ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω το Γερμανικό Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών τα δύο πρώτα χρόνια (1999–2000) είναι αρνητικό, από το 2001 και μετά είναι θετικό και μάλιστα με συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό.
8. Ένα σημαντικό στοιχείο της Γερμανικής οικονομίας αποτελεί το γεγονός ότι περίπου το 94-95% των εξαγωγών αγαθών αντιστοιχούν σε τελικά προϊόντα. Μόνο το 4,0% περίπου αντιστοιχεί σε ημικατεργασμένα. Αυτό δείχνει την ισχύ της γερμανικής οικονομίας και τις εξαγωγικές της ικανότητες τη στιγμή που η άλλη μεγάλη εξαγωγική οικονομική δύναμη του κόσμου, η Ιαπωνία έχει μεταβάλει σε σημαντικό βαθμό τις εξαγωγές της [1] .

9. Οι εξαγωγές αγαθών της Γερμανίας προς την Ελλάδα αποτελούν το 0,8% (8,0 δις ευρώ) των συνολικών εξαγωγών της. Οι εισαγωγές από την Ελλάδα ανέρχονται σε 2,1 δις ευρώ ή 2,67% των συνολικών εισαγωγών της. Η Ιρλανδία παρουσιάζει θετικό ισοζύγιο αγαθών προς τη Γερμανία ύψους 11,3 δις ευρώ.
10. Οι τρεις περιφερειακές χώρες που σήμερα βρίσκονται ενταγμένες στο Μηχανισμό Διάσωσης δέχονται μόνο το 2,29% (22,6 δις ευρώ) των γερμανικών εξαγωγών αγαθών. Αντιστοίχως, οι εισαγωγές της Γερμανίας από τις τρεις αυτές χώρες ανέρχονται στο 2,99% (23,5 δις ευρώ) των συνολικών εισαγωγών της. Σε απόλυτους αριθμούς το ισοζύγιο είναι αρνητικό για τη Γερμανία (-0,9 δις ευρώ). Αυτό οφείλεται βεβαίως στις εξαγωγές της Ιρλανδίας. Για τις τρεις συγκεκριμένες χώρες η γερμανική αγορά αποτελεί τον σημαντικότερο εταίρο για τις εξαγωγές τους (ειδικά για την Ελλάδα όπου η Γερμανία είναι μεταξύ των δύο πρώτων καταναλωτών των ελληνικών προϊόντων τα τελευταία χρόνια).
11. Οι χώρες προς τις οποίες κατευθύνονται κυρίως οι εξαγωγές της Γερμανίας είναι κατά σειρά μεγέθους οι κάτωθι: Γαλλία 9,39%, Ηνωμένο Βασίλειο 7,7%, ΗΠΑ 7,31%, Ολλανδία 6,55%, Ιταλία 6,5%, Αυστρία 5,4%, Βέλγιο 5,17%, Ισπανία 4,87%, Ελβετία 4,06%, Πολωνία 3,69%, Κίνα 3,01%, Ρωσία 2,92%, Τσεχία 2,65%, Σουηδία 2,17%, Ουγγαρία 1,76%, Δανία 1,58%, Τουρκία 1,52%, Ιαπωνία 1,31%. Αντίστοιχα εισάγει αγαθά κυρίως από τις ίδιες σχεδόν χώρες. Συμπερασματικά, οι εμπορικοί εταίροι της Γερμανίας επομένως αποτελούνται από τις αναπτυγμένες βιομηχανικά χώρες ή τις αναπτυσσόμενες, δυναμικά στον βιομηχανικό τομέα, χώρες. Θα πρέπει να σημειωθεί για άλλη μια φορά ότι ο κύριος όγκος του εμπορίου αγαθών της Γερμανίας πραγματοποιείται με χώρες υψηλού επιπέδου ανάπτυξης. Το σύγχρονο εμπόριο είναι κυρίως ενδοκλαδικό.
12. Η Γερμανία παρουσιάζει θετικό εμπορικό ισοζύγιο αγαθών με την πλειοψηφία των χωρών εκτός των Ιρλανδία, Ουγγαρία, Νορβηγία, Βραζιλία, Χιλή, Κίνα, Ιαπωνία, Ν. Κορέα, Ταϊβάν. Μεγάλα ελλείμματα παρουσιάζονται με τις : Κίνα (24,7 δις ευρώ), Ιαπωνία (11,8 δις ευρώ), Ν. Κορέα (2,1 δις ευρώ). Αντιθέτως μεγάλα πλεονάσματα παρουσιάζονται με τις: Ηνωμένο Βασίλειο (29,0 δις ευρώ), Γαλλία (28,5 δις ευρώ), Ισπανία (27,2 δις ευρώ), ΗΠΑ (25,0 δις ευρώ), Αυστρία (20,3 δις ευρώ), Ιταλία (18,8 δις ευρώ), χώρες της Μ. Ανατολής (17,9 δις ευρώ), Βέλγιο (13,5 δις ευρώ).
13. Περίπου το 60% των διεθνώς εμπορεύσιμων βιομηχανικών προϊόντων αποτελείται από προϊόντα εντάσεως R&D. Σχεδόν τα 2/5 εξ αυτών είναι αγαθά εντάσεως πολύ υψηλής εντάσεως R&D (cutting-edge technology), ενώ τα υπόλοιπα 3/5 είναι αγαθά υψηλής εντάσεως R&D (high level technology). Το ύψος του διεθνούς εμπορίου αγαθών εντάσεως υψηλής και πολύ υψηλής τεχνολογίας το 2008 ανήρχετο στα 6,7 τρις δολάρια ΗΠΑ, ενώ μειώθηκε το 2009, κατά τη διάρκεια της κρίσης στα 5,8 τρις δολάρια.
14. Μέχρι και τη δεκαετία του 1990 ηγέτης του διεθνούς εμπορίου σε αυτά τα προϊόντα ήταν οι ΗΠΑ. Όμως σήμερα η κατάσταση έχει μεταβληθεί υπέρ της Γερμανίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πίνακα 6 το 2009 η Γερμανία εξήγαγε αγαθά εντάσεως R&D αξίας περίπου 670 δις δολαρίων ΗΠΑ. Οι δύο κύριοι ανταγωνιστές της ΗΠΑ και Ιαπωνία, αντίστοιχα 561 δις και 388 δις. Υπάρχει ένα εντυπωσιακό στοιχείο που πρέπει να τρομάζει τις νότιες περιφερειακές χώρες της ΕΕ, τα νέα μέλη της ΕΕ που ανήκουν γεωγραφικά στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη εξήγαγαν, όλα μαζί, αγαθά εντάσεως υψηλής τεχνολογίας αξίας 189 δις δολαρίων ΗΠΑ το 2009. Αναφορικά τώρα με τις εισαγωγές αγαθών εντάσεως τεχνολογίας, R&D, εδώ κυριαρχούν οι ΗΠΑ με εισαγωγές ύψους 756 δις δολάρια και ακολουθεί η Γερμανία με εισαγωγές ύψους 430 δις δολάρια.
15. Σύμφωνα με ποσοτικές αναλύσεις [2] , η Γερμανία, το 2009, έχει συγκριτικό πλεονέκτημα σε 20 βιομηχανικούς κλάδους, σε σύνολο 31 κλάδους ακριβώς όπως και οι ΗΠΑ. Αντιθέτως η Ιαπωνία έχει πλεονέκτημα σε 19 κλάδους. Η Γερμανία έχει πλεονέκτημα στη βιομηχανία αυτοκινήτων, στην κατασκευή γενικά μηχανών, στην ιατρική τεχνολογία, στη χημική βιομηχανία, στην ηλεκτρική μηχανική κ.α.

16. Η ζήτηση από τις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας και της Λ. Αμερικής έχει μειώσει σχετικά τη συγκέντρωση των παραδοσιακών αγορών μεταξύ ΗΠΑ, Ευρώπης και Ιαπωνίας [3] .

Η εικόνα των διεθνών συναλλαγών της Γερμανίας θα πρέπει να συμπληρωθεί απαραιτήτως με τις κεφαλαιακές ροές. Μόνο τότε θα υπάρχει ασφαλής εικόνα για τη θέση της γερμανικής οικονομίας στον διεθνή καταμερισμό εργασίας. Θα το πραγματοποιήσουμε στη συνέχεια.

Β. Ισοζύγιο Εξωτερικών Συναλλαγών: Κίνηση Κεφαλαίων

Στην παρούσα εργασία εξετάζονται στοιχεία της Κίνησης Κεφαλαίων του Ισοζυγίου Εξωτερικών Συναλλαγών της Γερμανίας. Στον πίνακα 7 αναφέρονται τα στοιχεία της Συνολικής Κίνησης Κεφαλαίων για την περίοδο 1998–2009.

Σχετικά με τις ΑΞΕ μπορούν να ειπωθούν τα ακόλουθα: από το 1999, έτος εισαγωγής του ενιαίου νομίσματος, μέχρι το 2009, οι εκροές των Γερμανικών ΑΞΕ κυμάνθηκαν από το ύψος 118,7 δις ευρώ μέχρι 5,2 δις ευρώ το 2003.

Οι εισροές αντίστοιχα ήσαν σαφώς μικρότερες : κυμάνθηκαν, εκτός του έτους 2000, κατά ΜΟ σε περίπου 35 δις ευρώ.

Υποσημειώσεις:

[1] Για αυτά δες Κ. Μελάς, Διεθνείς Ανισσοροπίες και ΔΝΣ. Προσεχή δημοσίευση.

[2] Schrooten, M., Teichmann, I. (2010): Export wieder auf Touren—Binnennachfrage muss nachziehen. Wochenbericht des DIW Berlin No. 35, 2-7.

[3] Βλ. Κ. Μελάς, Παγκοσμιοποίηση, εκδ. Εξάντας 1999, κεφ. 5.

Πηγή

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου