Λετονία: Πρότυπο για την Ελλάδα;

5/7/2013

Η τελευταία σύνοδος κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικύρωσε την προσχώρηση της Λετονίας στη ζώνη του ευρώ- μίας χώρας η οποία είναι τελικά πολύ πιο… κοντά στην Ελλάδα απ΄ ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί.

Είναι κοινό μυστικό ότι οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά θεωρούν τη Λετονία πρότυπο μεταρρυθμίσεων και υπόδειγμα για την Ελλάδα ή άλλες χώρες της κρίσης. Άλλωστε ο πρωθυπουργός της Λετονίας Βάλντις Ντομπρόφσκις δέχεται συχνά σχετικές ερωτήσεις από ξένους δημοσιογράφους, οι οποίοι συγκρίνουν τη χώρα του με τις «χώρες του μνημονίου».

Για την ευρωβουλευτή του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Ινέσε Βαϊντέρε η ένταξη της Λετονίας στο ευρώ έχει οικονομικό, αλλά και γεωπολιτικό όφελος. «Το ευρώ δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ένα εργαλείο, που μας δίνει την ευκαιρία για ανάπτυξη, εάν το εκμεταλλευθούμε σωστά. Πιστεύουμε ότι η μεγάλη ευρωζώνη είναι πιο ελκυστική για επενδύσεις και τουρισμό από τον μικρότερο χώρο επιρροής ενός εθνικού νομίσματος. Επιπλέον, η συμμετοχή στην ευρωζώνη προσφέρει γεωπολιτική ασφάλεια σε μία χώρα όπως η Λετονία» λέει η Λετονή πολιτικός στην Deutsche Welle. Παρόμοια εκτίμηση και από τον ευρωβουλευτή Κρισγιάνις Καρίνς, ο οποίος είχε διατελέσει υπουργός Οικονομικών στην περίοδο 2004-2006: «Η συμμετοχή στην ζώνη του ευρώ απομακρύνει την αβεβαιότητα και σταθεροποιεί το επενδυτικό περιβάλλον. Το είδαμε αυτό στη γειτονική Εσθονία, μετά την ένταξή της στο ευρώ οι ξένες επενδύσεις διπλασιάστηκαν. Προσδοκούμε τώρα κι εμείς ένα παρόμοιο αποτέλεσμα».

«Κανείς δεν μπορεί να ζήσει με δανεικά»

Ο ρυθμός ανάπτυξης στη Λετονία πλησιάζει σήμερα το 3%, ενώ το 2014 αναμένεται να ξεπεράσει το 4%. Αλλά η χώρα αναγκάστηκε να περάσει «διά πυρός και σιδήρου» τα τελευταία χρόνια: το 2009 η κυβέρνηση μείωσε τα πραγματικά εισοδήματα κατά 30%, αλλά και τις κρατικές δαπάνες κατά 20%. Η Λετονία επέμεινε στον δύσκολο δρόμο της εσωτερικής υποτίμησης που ακολουθεί σήμερα η Ελλάδα, ενώ αγνόησε τις συμβουλές του ΔΝΤ να υποτιμήσει το νόμισμά της, θεωρώντας ότι αυτή η λύση θα προκαλούσε πληθωριστικές πιέσεις. Το συμπέρασμα του Κρσιγιάνις Καρίνς: «Θα έλεγα ότι κανείς δεν μπορεί να ζει πάνω από τις δυνατότητές του. Όταν δανείζεσαι για να περνάς καλά σήμερα, είναι βέβαιο ότι θα το πληρώσεις αύριο. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα το πληρώσεις, ώστε να επανέλθεις σε ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. Εμείς πληρώσαμε πολύ γρήγορα, γιατί απλούστατα δεν είχαμε άλλη επιλογή, κανείς δεν ήθελε να μας δανείσει χρήματα» λέει ο Λετονός πολιτικός στην Deutsche Welle.

Για τον Καρίνς δύο ήταν τα «μυστικά» της γρήγορης ανάκαμψης: πρώτον η κοινωνική, αλλά και διακομματική συναίνεση για τις μεταρρυθμίσεις και δεύτερον ο εξωστρεφής χαρακτήρας της οικονομίας. «Πετύχαμε την επανεκκίνηση της οικονομίας μέσω των εξαγωγών. Ίσως βέβαια η δική μας συνταγή να μην ενδείκνυται για μία πιο μεγάλη χώρα με ισχυρή εσωτερική ζήτηση. Αλλά στο τέλος της ημέρας, κανείς δεν μπορεί να ζει με χρέη, ούτε καν οι ΗΠΑ δεν μπορούν. Κι αν το κάνουν σήμερα, είναι γιατί κάποιοι στην Ευρώπη και την Κίνα αγοράζουν αυτά τα χρέη».

Προτεραιότητα στις κρατικές δαπάνες;

Η συναίνεση στην πολιτική λιτότητας προϋποθέτει και μία συγκεκριμένη σειρά στις περικοπές, τονίζει ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Λετονίας: οι πρώτες θυσίες έγιναν στην κυβέρνηση και στο Κοινοβούλιο, ακολούθησαν περικοπές στο δημόσιο και στο τέλος και στον ιδιωτικό τομέα. Τον περιορισμό των κρατικών δαπανών προτείνει και η ευρωβουλευτής Ινέσε Βαϊντέρε: «Εάν μπορούσα να διατυπώσω μία σύσταση για την Ελλάδα, θα πρότεινα να μην περιορίζεται κανείς στη διαμαρτυρία, αλλά να σκεφτεί τι μπορεί να κάνει, για να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Για παράδειγμα εμείς περιορίσαμε τη συμμετοχή των δημοσίων δαπανών στο ΑΕΠ της χώρας, σήμερα είμαστε στο 36%, ενώ απ΄ό,τι ξέρω στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι γύρω στο 50%, επομένως υπάρχουν ακόμα σημαντικά αποθέματα».

Πρόσφατα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία την προσχώρηση της Λετονίας στο ευρώ, εγκωμιάζοντας την μεταρρυθμιστική πολιτική της χώρας τα τελευταία χρόνια. Όπως επισημαίνει ο Γερμανός ευρωβουλευτής και εισηγητής του Κοινοβουλίου για τη Λετονία, Μπούρχαρντ Μπαλτς, η νέα ένταξη στην ευρωζώνη αποτελεί θετικό οιωνό, όχι μόνο για τη μικρή χώρα της Βαλτικής, αλλά και για ολόκληρη την ευρωζώνη. «Το μήνυμα που μας δίνει η Λετονία είναι ότι μία χώρα μπορεί να ξεπεράσει την κρίση και να επανακάμψει και μάλιστα μέσα σε λίγα χρόνια. Επιπλέον πρόκειται για δείγμα εμπιστοσύνης προς το κοινό νόμισμα, όταν, εν μέσω κρίσης, έρχεται μία χώρα όπως η Λετονία και δηλώνει ότι θέλει να προσχωρήσει στο ευρώ. Προσωπικά πιστεύω ότι το ευρώ δεν έχει χάσει τίποτα από την ελκυστικότητά του».

 Πηγή Deutsche Welle

Στοιχεία για τον ''μύθο του μοντέλου της Βαλτικής'' υπάρχουν εδώ.
Πέρα από την τεράστια ύφεση της οικονομίας της που ανάλογη βιώνουμε κι εμείς, εντύπωση προκαλεί η ''συρρίκνωση'' του πληθυσμού της Λετονίας (προφανώς από τη μετανάστευση) κατά 7%. Πράγμα που θα σήμαινε για την Ελλάδα των 11 εκατομμυρίων, περίπου 800 χιλιάδες Έλληνες μετανάστες σ' άλλες χώρες.

Ο βασικός μισθός στην Λετονία, ήταν τον Μάρτιο 122 ευρώ.(Πηγή) Δυστυχώς δεν υπάρχουν στοιχεία για την ανεργία, την φτώχεια και την κατάσταση των κοινωνικών παροχών όπως επίσης και των τιμών των βασικών αγαθών και υπηρεσιών.

Καταλαβαίνει ο καθένας τι πρότυπο είναι η Λετονία.

Η Λετονία σύνδεσε το νόμισμα της με σταθερή ισοτιμία με το ευρώ και άρχισε εσωτερική υποτίμηση (μειώσεις μισθών) αντί να υποτιμήσει το νόμισμα της για να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητα η οικονομία της. Το ίδιο κάνει και η Ελλάδα που έχει το ευρώ και δεν μπορεί να το υποτιμήσει

Οι Γερμανοί ψάχνουν εναγωνίως να βρουν μία χώρα στην οποία πέτυχε η εσωτερική υποτίμηση αλλά μάταια. Η Ιρλανδία που ήταν μοντέλο του Νεοφιλελευθερισμού (μικρός δημόσιος τομέας, λίγοι δημόσιοι υπάλληλοι, μικρή φορολογία στις ΑΕ, εισαγωγέας επενδύσεων) παραπαίει στα μνημόνια από τα οποία δεν προβλέπεται να βγει. Ίσως το μόνο επιτυχημένο παράδειγμα εφαρμογής της εσωτερικής υποτίμησης είναι η ίδια η Γερμανία που την εφάρμοσε 10 χρόνια πριν μπει στο ευρώ παγώνοντας τους μισθούς. Απόκτησε έτσι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των χωρών της ευρωζώνης κυρίως και οι εξαγωγές της διπλασιάστηκαν από τα 500 δις στο 1 τρις μέσα σε δέκα χρόνια.

Η εσωτερική υποτίμηση που κάνει η Ελλάδα (και οι άλλες χώρες της ευρωζώνης) θα αποτύχει.Ο Wolfgang Munchau στους Financial Times εξηγεί γιατί:

''Η μείωση του κόστους ανά μονάδα εργασίας θα είναι κέρδος ανταγωνιστικό μόνο εάν δεν μπορεί να το κάνει καμία άλλη οικονομία. Εάν, όμως, η μείωση του κόστους εργασίας υπαγορεύεται ως πολιτική για όλα τα μέλη της ευρωζώνης, τότε δεν υπάρχει κανένας νικητής. Δεν μπορούμε όλοι να υποτιμούμε ταυτόχρονα. Εάν πούμε ότι η ευρωζώνη θα πρέπει να μειώσει τη μονάδα κόστους εργασίας στα επίπεδα της Γερμανίας, τότε γιατί να μη θεωρήσουμε ότι και η Γερμανία θα μειώσει εκ νέου το εργατικό της κόστος;'' (Πηγή)

Γι αυτό η εσωτερική υποτίμηση πέτυχε  στην Γερμανία και γι αυτό θα πάνε τζάμπα τα δεινά που υποφέρουν και θα υποφέρουν οι Έλληνες. Όμως την εναλλακτική πρόταση που είναι το εθνικό νόμισμα, δεν την θέλει κανείς γιατί θα υπάρξουν πολλά δεινά. (Πηγή)
Είναι θέμα επιλογής για το ποια κατάσταση είναι προς το συμφέρον καθενός και με ποια επιλογή θα υπάρχει καλύτερο μέλλον απ' αυτά που ζούμε τώρα.