Σε «γκρίζα ζώνη» η ευρωζώνη

31/3/2013

Οι «αδέξιες» αποφάσεις για την Κύπρο επηρεάζουν αρνητικά τις οικονομίες και τις αγορές

Ο  κίνδυνος ντόμινο στις οικονομίες από τις «αδέξιες» αποφάσεις για την Κύπρο, τρομάζουν τις αγορές οι οποίες εκτιμούν πως η πολιτική απάντηση στην κρίση υστερεί των εξελίξεων με αποτέλεσμα τη αύξηση του επενδυτικού ρίσκου.

Ο φόβος για πιθανό μελλοντικό κούρεμα σε χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης που οδήγησε σε αύξηση του κόστους δανεισμού στις ευάλωτες οικονομίες, επηρέασαν αρνητικά τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές μετοχών μεταξύ των οποίων και την ελληνική. Αφού δεν γνωρίζουμε που πάνε τα πράγματα, μπορούμε να πούμε ότι βρισκόμαστε στην «γκρίζα ζώνη», σε έναν «ενδιάμεσο κόσμο», όχι μόνο για την Κύπρο αλλά και για την τύχη της ίδιας της ευρωζώνης υποστηρίζουν διαχειριστές θεσμικών χαρτοφυλακίων. Το διακύβευμα τώρα αφορά πλέον στο κατά πόσο οι εξελίξεις στην Κύπρο θα αποτελέσουν προηγούμενο για μελλοντικές διασώσεις.  Αν και οι περισσότερες ξένες τράπεζες δεν θεωρούν πιθανό ένα «κούρεμα» των καταθέσεων σε μελλοντικές κρίσεις στην ευρωζώνη, εντούτοις ορισμένοι οικονομολόγοι γερμανικών κυρίως  τραπεζών δεν αποκλείουν να λαμβάνονται κάποια μέτρα ανά περίπτωση και ανάλογα με το πρόβλημα.

Στελέχη ξένων οίκων, σημείωναν πάντως πως η  τραπεζική ένωση, ο ενιαίος εποπτικός μηχανισμός υπό την ΕΚΤ, ο μηχανισμός εκκαθάρισης τραπεζών και το σύστημα εγγύησης καταθέσεων, αποτελούν αναγκαία συνθήκη για την προώθηση της δημοσιονομικής ολοκλήρωσης. Την ίδια ώρα, αναλυτές έκαναν λόγο για το ενδεχόμενο ορισμένα ευρωπαϊκά τραπεζικά συστήματα να βιώσουν μαζική έξοδο καταθέσεων. Η Ελλάδα θεωρείται ως η πρώτη υποψήφια αφού  η οικονομία της επηρεάζεται άμεσα από την Κυπριακή. Άλλες  ευάλωτες σε τραπεζικό πανικό (bank run) χώρες, είναι η Μάλτα, το Λουξεμβούργο και η Εσθονία, όπου το ποσοστό των μη ευρωπαϊκών καταθέσεων είναι πολύ υψηλότερο του κοινοτικού μέσου όρου. Εάν ληφθούν υπόψη και οι καταθέσεις ξένων χρηματοοικονομικών οργανισμών, τότε οι πιο επισφαλείς χώρες είναι η Φινλανδία, η Μάλτα, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία. Η Κύπρος δεν αναμένεται να είναι η τελευταία χώρα της ευρωζώνης που ζητά διεθνή βοήθεια με επικρατέστερους υποψηφίους για νέες διασώσεις την Ισπανία και τη Σλοβενία.

Η τραπεζική αργία που κρίθηκε αναγκαία για την Κύπρο, ξεπέρασε πάντως σύμφωνα με τα στοιχεία της Nomura και την εμπειρία της Αργεντινής με το corralito (τον περιορισμό στις αναλήψεις  και τις συναλλαγές), έπειτα από τη χρεοκοπία του 2001, ενώ η ιαπωνική τράπεζα εκτιμά  ότι η περίπτωση της Μεγαλονήσου  μοιάζει  περισσότερο με εκείνη που επιβλήθηκε στις ΗΠΑ, την εποχή του Great Depression (Μεγάλη Yφεση), το 1933. Η Κύπρος επέβαλε ευρείς ελέγχους στη διακίνηση κεφαλαίων.

Αυτοί οι περιορισμοί δεν επηρεάζουν μόνο τη δυνατότητα μετατροπής των καταθέσεων σε μετρητά, αλλά περιορίζουν πολύ σοβαρά και τις διασυνοριακές ροές κεφαλαίων, παρατηρούν ορισμένοι διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων.
Δεν μπορείς πλέον να μετακινήσεις ελεύθερα καταθέσεις ή φυσικό νόμισμα από την Κύπρο. Μια παράμετρος-κλειδί για τη συνέχεια θα είναι η διάρκεια ισχύος αυτών των περιορισμών. Αν είναι μόνο προσωρινοί, μπορεί να μην είναι μεγάλο το πρόβλημα. Αν γίνουν όμως πιο μόνιμοι, τότε οι επιπτώσεις μπορεί να είναι πολύ σοβαρές.

Προβλέψεις για αύξηση του κόστους δανεισμού

«Η άποψη ότι η Κύπρος είναι πολύ μικρή για να είναι συστημική θα αποδειχθεί λανθασμένη»
Παίρνοντας μαθήματα από παρόμοιες τραπεζικές κρίσεις του παρελθόντος η Nomura προειδοποιεί τους χαράσσοντες την πολιτική στην Ευρώπη ότι η άποψή τους πως η Κύπρος είναι πολύ μικρή για να είναι συστημική θα αποδειχθεί λανθασμένη.

Το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF), το οποίο εκπροσωπεί τις μεγαλύτερες τράπεζες του πλανήτη, ανακοίνωσε πάλι ότι υπάρχει μια πραγματική πιθανότητα να βγει η Κύπρος από την ευρωζώνη μετά την αμφιλεγόμενη χρηματοπιστωτική διάσωσή της, ενώ σε κάθε περίπτωση αναμένεται αύξηση του κόστους δανεισμού για τις ευάλωτες τράπεζες. «Είναι η πρώτη περίπτωση στην οποία μπορούμε να δούμε μια μορφή εξόδου ως μια πραγματική πιθανότητα» δήλωσε ο κ. Φίλιπ Σατλ, επικεφαλής των οικονομολόγων του IIF, προσθέτοντας ότι αυτό θα ήταν «πολύ πιο εύκολο» για μια μικρή χώρα όπως η Κύπρος.

Επικαλούμενος την υποτίμηση των τραπεζικών καταθέσεων και την οικονομική ύφεση στη χώρα και αναφερόμενος στον χρηματοπιστωτικό  τομέα της ο οποίος «ακρωτηριάστηκε», ο ίδιος οικονομολόγος επεσήμανε ότι «η Κύπρος υποφέρει απ' όλα τα κόστη που συνδέονται (...) με το ευρώ χωρίς να έχει κανένα από τα οφέλη».

«Μου είναι δύσκολο να πιστέψω ότι οποιαδήποτε χώρα θα έφευγε από το ευρώ, ούτε καν η μικρή Κύπρος. Πώς θα πιστέψουν τότε οι επενδυτές ότι θα μείνουν στην ευρωζώνη οι υπόλοιπες χώρες; Εκτιμώ ότι, παρά το κόστος, η Κύπρος θα παραμείνει, αν και κατανοώ τους λόγους για τους οποίους θέλουν να φύγουν. Αν όμως έφευγαν, τότε πώς ο κόσμος θα πίστευε ότι θα μείνει στην ευρωζώνη η Ελλάδα και - το πιο κρίσιμο ακόμη - η Ιταλία;» δήλωσε από την πλευρά του ο Τζιμ Ο' Νιλ, πρόεδρος της Goldman Sachs Asset Management, μιλώντας στην τηλεόραση του Bloomberg.

Πηγή