8/2/2013
Η κ. Angela Merkel δεν θέλει καμία αναταραχή στην Ελλάδα μέχρι το προσεχές φθινόπωρα. Όχι μόνο για να μη χαλάσει το θετικό γι’ αυτήν προεκλογικό κλίμα στη Γερμανία, μιας και κάτι τέτοιο θα αποδείκνυε την αποτυχία της πολιτικής της στη νότια Ευρώπη, αλλά και γιατί «περιμένει να δει τι ακριβώς θα συμβεί στην Ελλάδα». Αυτό επισημαίνει ο κος. Friedrich Heinemann, που είναι επικεφαλής του τομέα της δημοσιονομικής πολιτικής του γερμανικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Οικονομικών Ερευνών (ZEW, Μάνχαϊμ) με τον οποίο συνομίλησε το Capital.gr.
Παράλληλα o κ. Heinemann επισημαίνει πως η επιτυχία του προγράμματος προσαρμογής στην Ιρλανδία… υποχρεώνει και τις άλλες «προσαρμοζόμενες» χώρες, την Ελλάδα και την Ισπανία, να πετύχουν και αυτές.
Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η κ. Angela Merkel δεν πρόκειται να “ενοχλήσει” τον Έλληνα ομόλογό της, κ. Αντώνη Σαμαρά, για ενδεχόμενες αποκλίσεις από το πρόγραμμα μέχρι τις ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία, προκειμένου να δείξει ότι πέτυχε η πολιτική του Μνημονίου στην Ελλάδα;
Αυτή η εξήγηση της στάσης της κ. Merkel είναι εν μέρει σωστή. Πράγματι, η γερμανική κυβέρνηση θα ήθελε να παρουσιάσει την πολιτική που έχει προωθήσει για την αντιμετώπιση της κρίσης στην Ελλάδα ως επιτυχημένη. Όχι όμως μόνο για τακτικούς λόγους, αλλά και γιατί πράγματι η κ. Merkel περιμένει να δει τι ακριβώς θα συμβεί στην Ελλάδα. Οικονομικές προσαρμογές σαν και εκείνη που βρίσκεται σε εξέλιξη στη χώρα σας, χρειάζονται σε κάθε περίπτωση χρόνο και υπομονή. Υπάρχουν «success stories» οικονομικής προσαρμογής που έρχονται αυτή τη στιγμή στο προσκήνιο, όπως π.χ. στην Ιρλανδία. Επιπλέον, δεν έχει νόημα να ανοίγει κανείς ξανά και ξανά τη συζήτηση για το πώς αντιμετωπισθεί στρατηγικά η κρίση στην Ελλάδα και γενικότερα κάθε μήνα.
Τέλος, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει σταθεροποιήσει την κατάσταση στην ευρωζώνη μετά τις ανακοινώσεις για το ΟΜΤ (σ.σ. Οutright Monetary Transactions, πρόγραμμα μαζικής επαναγοράς ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων που ανακοίνωσε ο Mario Draghi) τον περασμένο Σεπτέμβριο. Από αυτήν την άποψη, έχει μειωθεί και η πίεση για κάποια επιπλέον ευρωπαϊκή υποστηριχτική δράση στην Ελλάδα.
Τι πιστεύετε ότι θα κάνει η κυβέρνηση που θα προκύψει μετά τις γερμανικές εκλογές του προσεχούς φθινοπώρου;
Εξαρτάται ποιο κόμμα ή ποια κόμματα θα είναι σ΄ αυτήν την κυβέρνηση την επομένη των εκλογών. Το πιο πιθανό αποτέλεσμα, σύμφωνα με όλες τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις, είναι να προκύψει ένας μεγάλος συνασπισμός μεταξύ Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών υπό την ηγεσία της κ. Merkel. Δεν προβλέπω, όμως, κάποια σημαντική αλλαγή στην γερμανική πολιτική προσέγγιση της Ευρώπης, ακόμα και αν επαληθευθεί αυτό το σενάριο. Αυτό σημαίνει πως η Γερμανία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της στα πλαίσια του ESM.
H επιτυχία του προγράμματος προσαρμογής στην Ιρλανδία φαίνεται πως αποδεικνύει ότι μια σωστή εφαρμογή της πολιτικής που αποφασίστηκε μεταξύ της Τρόικας και της ιδίας μπορεί να αποδώσει. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να αυξήσεις τις πιέσεις πάνω στην Πορτογαλία ή την Ελλάδα να βελτιώσουν και εκείνες τις προσπάθειες τους. Πρέπει να επισημάνουμε πως οι ελπίδες για ακόμα μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, π.χ. μέσω έκδοσης ευρωομολόγων, είναι απλά μη ρεαλιστικές. Αυτό ισχύει ακόμα και στην περίπτωση που προκύψει μια κυβέρνηση αριστερής συμμαχίας στη Γερμανία. Το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει ξεκαθαρίσει τη θέση τους σχετικά με αυτό το ζήτημα: Εκτεταμένες εγγυήσεις για τα κρατικά χρέη των άλλων χωρών- μελών της ευρωζώνης από πλευράς Γερμανίας δεν προβλέπονται από το ομοσπονδιακό Σύνταγμα.
Εκτός από τη μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος στην Ελλάδα, δεν φαίνεται κάποιο άλλο δημοσιονομικό ή οικονομικό μέγεθος να βελτιώνεται αισθητά. Την ίδια στιγμή η Ευρωζώνη έχει εισέλθει στην ύφεση. Πόσο πιθανή και πόσο βιώσιμη θεωρείτε την πλήρη προσαρμογή της ελληνικής οικονομίας με βάση όσα προβλέπει το Μνημόνιο;
Δε συμφωνώ πως δεν υπάρχει αλλού βελτίωση εκτός από το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας. Βλέπουμε την ίδια στιγμή μια μεγάλη μείωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Φυσικά, αυτό είναι κυρίως αποτέλεσμα της μείωσης των εισαγωγών και όχι της αύξησης των εξαγωγών. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, αυτές οι προσαρμογές στο δημοσιονομικό έλλειμμα και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών είναι σταθμοί προς μια νέα ισορροπία μεταξύ της χώρας σας και των άλλων χωρών. Η ισορροπία αυτή θα είναι σε χαμηλότερο επίπεδο οικονομικής ευημερίας από ό,τι στο παρελθόν. Φοβάμαι πως αυτή είναι, σε κάθε περίπτωση, η προοπτική της προσαρμογής: Αν οι χώρες που εφαρμόζουν προγράμματα προσαρμογής δεν καταφέρουν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα τους και τις εξαγωγές τους, τότε θα αντιμετωπίσουν μια διαφορετικού είδους προσαρμογή χάνοντας ολοένα και περισσότερο το εισόδημα τους.
Η ελληνική κυβέρνηση εκτιμά ότι το «κούρεμα» του χρέους που έχει στα χέρια του ο επίσημος τομέας θα αποτελέσει την «τελική λύση» της οικονομικής κρίσης στη χώρα. Ποια είναι η δική σας άποψη γι’ αυτό;
Νομίζω, πως μεσο-μακροπρόθεσμα είναι αναπόφευκτες παραπέρα διαγραφές του ελληνικού κρατικού χρέους, οι οποίες όμως θα πλήξουν κυρίως τους φορολογουμένους των υπόλοιπων χωρών της Ευρωζώνης. Μέχρι οι ψηφοφόροι των ευρωπαϊκών χωρών να πειστούν ότι πρέπει να υποστούν τις ζημιές από αυτές τις διαγραφές, οι κυβερνήσεις τους θα προσπαθούν να τους κρύψουν αυτές τις ζημιές, για παράδειγμα, μέσω ακόμα μιας μεγαλύτερης επιμήκυνσης της λήξης των δανείων που έχουν χορηγήσει στην Ελλάδα και προνομιακών επιτοκίων δανεισμού, πολύ χαμηλότερων από εκείνα που προσφέρονται στις διεθνείς αγορές.
Πηγή
Η κ. Angela Merkel δεν θέλει καμία αναταραχή στην Ελλάδα μέχρι το προσεχές φθινόπωρα. Όχι μόνο για να μη χαλάσει το θετικό γι’ αυτήν προεκλογικό κλίμα στη Γερμανία, μιας και κάτι τέτοιο θα αποδείκνυε την αποτυχία της πολιτικής της στη νότια Ευρώπη, αλλά και γιατί «περιμένει να δει τι ακριβώς θα συμβεί στην Ελλάδα». Αυτό επισημαίνει ο κος. Friedrich Heinemann, που είναι επικεφαλής του τομέα της δημοσιονομικής πολιτικής του γερμανικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Οικονομικών Ερευνών (ZEW, Μάνχαϊμ) με τον οποίο συνομίλησε το Capital.gr.
Παράλληλα o κ. Heinemann επισημαίνει πως η επιτυχία του προγράμματος προσαρμογής στην Ιρλανδία… υποχρεώνει και τις άλλες «προσαρμοζόμενες» χώρες, την Ελλάδα και την Ισπανία, να πετύχουν και αυτές.
Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η κ. Angela Merkel δεν πρόκειται να “ενοχλήσει” τον Έλληνα ομόλογό της, κ. Αντώνη Σαμαρά, για ενδεχόμενες αποκλίσεις από το πρόγραμμα μέχρι τις ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία, προκειμένου να δείξει ότι πέτυχε η πολιτική του Μνημονίου στην Ελλάδα;
Αυτή η εξήγηση της στάσης της κ. Merkel είναι εν μέρει σωστή. Πράγματι, η γερμανική κυβέρνηση θα ήθελε να παρουσιάσει την πολιτική που έχει προωθήσει για την αντιμετώπιση της κρίσης στην Ελλάδα ως επιτυχημένη. Όχι όμως μόνο για τακτικούς λόγους, αλλά και γιατί πράγματι η κ. Merkel περιμένει να δει τι ακριβώς θα συμβεί στην Ελλάδα. Οικονομικές προσαρμογές σαν και εκείνη που βρίσκεται σε εξέλιξη στη χώρα σας, χρειάζονται σε κάθε περίπτωση χρόνο και υπομονή. Υπάρχουν «success stories» οικονομικής προσαρμογής που έρχονται αυτή τη στιγμή στο προσκήνιο, όπως π.χ. στην Ιρλανδία. Επιπλέον, δεν έχει νόημα να ανοίγει κανείς ξανά και ξανά τη συζήτηση για το πώς αντιμετωπισθεί στρατηγικά η κρίση στην Ελλάδα και γενικότερα κάθε μήνα.
Τέλος, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει σταθεροποιήσει την κατάσταση στην ευρωζώνη μετά τις ανακοινώσεις για το ΟΜΤ (σ.σ. Οutright Monetary Transactions, πρόγραμμα μαζικής επαναγοράς ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων που ανακοίνωσε ο Mario Draghi) τον περασμένο Σεπτέμβριο. Από αυτήν την άποψη, έχει μειωθεί και η πίεση για κάποια επιπλέον ευρωπαϊκή υποστηριχτική δράση στην Ελλάδα.
Τι πιστεύετε ότι θα κάνει η κυβέρνηση που θα προκύψει μετά τις γερμανικές εκλογές του προσεχούς φθινοπώρου;
Εξαρτάται ποιο κόμμα ή ποια κόμματα θα είναι σ΄ αυτήν την κυβέρνηση την επομένη των εκλογών. Το πιο πιθανό αποτέλεσμα, σύμφωνα με όλες τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις, είναι να προκύψει ένας μεγάλος συνασπισμός μεταξύ Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών υπό την ηγεσία της κ. Merkel. Δεν προβλέπω, όμως, κάποια σημαντική αλλαγή στην γερμανική πολιτική προσέγγιση της Ευρώπης, ακόμα και αν επαληθευθεί αυτό το σενάριο. Αυτό σημαίνει πως η Γερμανία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της στα πλαίσια του ESM.
H επιτυχία του προγράμματος προσαρμογής στην Ιρλανδία φαίνεται πως αποδεικνύει ότι μια σωστή εφαρμογή της πολιτικής που αποφασίστηκε μεταξύ της Τρόικας και της ιδίας μπορεί να αποδώσει. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να αυξήσεις τις πιέσεις πάνω στην Πορτογαλία ή την Ελλάδα να βελτιώσουν και εκείνες τις προσπάθειες τους. Πρέπει να επισημάνουμε πως οι ελπίδες για ακόμα μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, π.χ. μέσω έκδοσης ευρωομολόγων, είναι απλά μη ρεαλιστικές. Αυτό ισχύει ακόμα και στην περίπτωση που προκύψει μια κυβέρνηση αριστερής συμμαχίας στη Γερμανία. Το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει ξεκαθαρίσει τη θέση τους σχετικά με αυτό το ζήτημα: Εκτεταμένες εγγυήσεις για τα κρατικά χρέη των άλλων χωρών- μελών της ευρωζώνης από πλευράς Γερμανίας δεν προβλέπονται από το ομοσπονδιακό Σύνταγμα.
Εκτός από τη μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος στην Ελλάδα, δεν φαίνεται κάποιο άλλο δημοσιονομικό ή οικονομικό μέγεθος να βελτιώνεται αισθητά. Την ίδια στιγμή η Ευρωζώνη έχει εισέλθει στην ύφεση. Πόσο πιθανή και πόσο βιώσιμη θεωρείτε την πλήρη προσαρμογή της ελληνικής οικονομίας με βάση όσα προβλέπει το Μνημόνιο;
Δε συμφωνώ πως δεν υπάρχει αλλού βελτίωση εκτός από το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας. Βλέπουμε την ίδια στιγμή μια μεγάλη μείωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Φυσικά, αυτό είναι κυρίως αποτέλεσμα της μείωσης των εισαγωγών και όχι της αύξησης των εξαγωγών. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, αυτές οι προσαρμογές στο δημοσιονομικό έλλειμμα και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών είναι σταθμοί προς μια νέα ισορροπία μεταξύ της χώρας σας και των άλλων χωρών. Η ισορροπία αυτή θα είναι σε χαμηλότερο επίπεδο οικονομικής ευημερίας από ό,τι στο παρελθόν. Φοβάμαι πως αυτή είναι, σε κάθε περίπτωση, η προοπτική της προσαρμογής: Αν οι χώρες που εφαρμόζουν προγράμματα προσαρμογής δεν καταφέρουν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα τους και τις εξαγωγές τους, τότε θα αντιμετωπίσουν μια διαφορετικού είδους προσαρμογή χάνοντας ολοένα και περισσότερο το εισόδημα τους.
Η ελληνική κυβέρνηση εκτιμά ότι το «κούρεμα» του χρέους που έχει στα χέρια του ο επίσημος τομέας θα αποτελέσει την «τελική λύση» της οικονομικής κρίσης στη χώρα. Ποια είναι η δική σας άποψη γι’ αυτό;
Νομίζω, πως μεσο-μακροπρόθεσμα είναι αναπόφευκτες παραπέρα διαγραφές του ελληνικού κρατικού χρέους, οι οποίες όμως θα πλήξουν κυρίως τους φορολογουμένους των υπόλοιπων χωρών της Ευρωζώνης. Μέχρι οι ψηφοφόροι των ευρωπαϊκών χωρών να πειστούν ότι πρέπει να υποστούν τις ζημιές από αυτές τις διαγραφές, οι κυβερνήσεις τους θα προσπαθούν να τους κρύψουν αυτές τις ζημιές, για παράδειγμα, μέσω ακόμα μιας μεγαλύτερης επιμήκυνσης της λήξης των δανείων που έχουν χορηγήσει στην Ελλάδα και προνομιακών επιτοκίων δανεισμού, πολύ χαμηλότερων από εκείνα που προσφέρονται στις διεθνείς αγορές.
Πηγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου