Τζόζεφ Στίγκλιτς: Η ανισότητα δεν είναι αναπόφευκτη

2/7/2014

...και σκοτώνει το αμερικανικό όνειρο, λέει ο νομπελίστας οικονομολόγος

Μια ύπουλη τάση αναπτύχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Μια χώρα που βίωσε την ανάπτυξη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, έχει πλέον αρχίσει να αποδομείται τόσο πολύ που όταν η Μεγάλη Ύφεση χτύπησε, το 2007, κανείς δεν μπορούσε πια να αγνοήσει τις διαιρέσεις που καθόρισαν το αμερικανικό οικονομικό τοπίο. Πώς έγιναν οι ΗΠΑ η ανεπτυγμένη χώρα με τις μεγαλύτερες ανισότητες; Ενα ρεύμα αυτής της εξαιρετικά ενδιαφέρουσας συζήτησης που εμφανίζεται στο σημαντικό βιβλίο του Τόμας Πικετί «Capital in the Twenty - First Century» (Το Κεφάλαιο στον 21ο Αιώνα) βασίζεται στην ιδέα ότι τα άκρα στον πλούτο και στα εισοδήματα είναι εγγενή στον καπιταλισμό. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις δεκαετίες μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο όχι ως κανόνα, αλλά ως παρέκκλιση.

Πρόκειται για μια επιφανειακή ανάγνωση του έργου του Πικετί, που προσφέρει ένα θεσμικό πλαίσιο για την κατανόηση της όξυνσης της ανισότητας χρόνο με τον χρόνο. Δυστυχώς αυτό το σημείο της ανάλυσης έτυχε λιγότερης προσοχής σε σχέση με τα πιο μοιρολατρικά της σημεία. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο η σειρά The Great Divide (Η Μεγάλη Διαίρεση) στους «New York Times», στην οποία είμαι διαχειριστής, έχει παρουσιάσει επίσης μια σειρά από παραδείγματα τα οποία υποσκάπτουν την ιδέα ότι υφίστανται πραγματικά θεμελιώδεις νόμοι στον καπιταλισμό. Οι δυναμικές του ιμπεριαλιστικού καπιταλισμού του 19ου αιώνα δεν χρειάζονταν να εφαρμοστούν στον 21ο αιώνα. Δεν χρειάζεται να έχουμε τόσο μεγάλη ανισότητα στην Αμερική. Ο καπιταλισμός που έχουμε είναι υποκατάστατο καπιταλισμού. Ως απόδειξη για αυτό ας ανατρέξουμε πίσω στην αντίδρασή μας στη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης, όταν κοινωνικοποιήσαμε τις απώλειες, τη στιγμή που ιδιωτικοποιούσαμε τα κέρδη. Ο τέλειος ανταγωνισμός, τουλάχιστον στη θεωρία, μηδενίζει τα κέρδη, αλλά έχουμε μονοπώλια και ολιγοπώλια με μονίμως πολύ υψηλά κέρδη. Οι διευθύνοντες σύμβουλοι απολαμβάνουν εισοδήματα που κατά μέσο όρο είναι 295 φορές υψηλότερα από εκείνα ενός μέσου εργαζομένου, χωρίς να υπάρχουν αποδείξεις ότι η παραγωγικότητά τους είναι ανάλογα υψηλότερη.

Ευθύνονται οι πολιτικές και οι πολιτικοί

Αν δεν είναι οι αδιάλλακτοι νόμοι των οικονομικών που έχουν οδηγήσει στη μεγάλη διαίρεση τότε τι είναι; Η προφανής απάντηση: οι πολιτικές μας και οι πολιτικοί. Ο κόσμος έχει βαρεθεί να ακούει για τις ιστορίες επιτυχίας των σκανδιναβικών κρατών, αλλά είναι αλήθεια ότι η Σουηδία, η Φινλανδία και η Νορβηγία έχουν επιτύχει μεγαλύτερη ανάπτυξη στο κατά κεφαλήν εισόδημα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και με μεγαλύτερη ισότητα. Επομένως γιατί οι ΗΠΑ έχουν επιλέξει αυτές τις πολιτικές που ενισχύουν τις ανισότητες; Μέρος της απάντησης είναι ότι καθώς ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος γινόταν ανάμνηση, τόσο γινόταν ανάμνηση και η αλληλεγγύη που είχε επιφέρει.
Με την Αμερική να θριαμβεύει στον Ψυχρό Πόλεμο δεν υπήρχε βιώσιμος ανταγωνιστής στο οικονομικό μας μοντέλο. Χωρίς αυτόν τον διεθνή ανταγωνισμό, δεν χρειαζόταν να αποδείξουμε σε κανέναν ότι το σύστημά μας μπορούσε να προσφέρει πολλά στους περισσότερους πολίτες μας. Η ιδεολογία και τα συμφέροντα συμπτύχθηκαν με ανόσιο τρόπο. Κάποιοι πήραν το λάθος μάθημα από την κατάρρευση του σοβιετικού συστήματος. Το εκκρεμές κινούνταν από την υπερβολική κυβέρνηση στην ελάχιστη κυβέρνηση. Τα εταιρικά συμφέροντα θέλησαν να ξεφορτωθούν τους κανόνες ακόμη και αν αυτοί οι κανόνες έκαναν τόσα για να προστατεύσουν και να βελτιώσουν το περιβάλλον, την ασφάλεια, την υγεία και την ίδια την οικονομία μας. Αλλά αυτή η ιδεολογία ήταν υποκριτική.

Το πολιτικό σύστημα συντρίβεται από τη δύναμη του χρήματος

Οι τραπεζίτες, που ήταν οι μεγαλύτεροι υπερασπιστές της οικονομίας του laissez - faire, ήταν περισσότερο από δεκτικοί στα δισεκατομμύρια δολάρια που προσέφερε η κυβέρνηση για τη διάσωσή τους, κάτι που πλέον έχει γίνει επαναλαμβανόμενο φαινόμενο στην παγκόσμια οικονομία από την απαρχή της περιόδου των «ελεύθερων» αγορών και της κατάργησης των νομοθετικών ρυθμίσεων Θάτσερ - Ρίγκαν. Το αμερικανικό πολιτικό σύστημα συντρίβεται από το χρήμα. Η οικονομική ανισότητα μεταφράζεται σε πολιτική ανισότητα και η πολιτική ανισότητα αυξάνει την οικονομική ανισότητα. Η ευημερία των επιχειρήσεων αυξάνει καθώς περιορίζουμε την ευημερία των φτωχών.
Το Κογκρέσο διατηρεί τις επιχορηγήσεις για τους πλούσιους αγρότες καθώς περιορίζει τη διατροφική υποστήριξη σε αυτούς που την έχουν ανάγκη. Οι φαρμακευτικές εταιρείες λαμβάνουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια καθώς περιορίζουμε τις δαπάνες του Medicaid. Οι τράπεζες, που είναι υπεύθυνες για την οικονομική κρίση, έλαβαν δισεκατομμύρια και οι ιδιοκτήτες ακινήτων και τα θύματα αυτών των ίδιων τραπεζών έλαβαν πενταροδεκάρες. Αυτή η τελευταία απόφαση ήταν ιδιαιτέρως ανόητη. Υπήρχαν εναλλακτικές λύσεις από το να πετάξουμε τα χρήματα στις τράπεζες ελπίζοντας ότι αυτά θα κυκλοφορούσαν μέσω της αύξησης του δανεισμού.

Οι πλούσιοι και το «φυσικό δικαίωμα» στα προνόμια

Μπορούσαμε να βοηθήσουμε απευθείας τους υπερχρεωμένους ιδιοκτήτες και τα θύματα αυτής της ληστρικής συμπεριφοράς. Αυτό δεν θα βοηθούσε μόνο την οικονομία, αλλά θα μας έβαζε και στον δρόμο της εύρωστης ανάκαμψης. Οι διαιρέσεις είναι μεγάλες. Ο οικονομικός και γεωγραφικός διαχωρισμός έχει ανοσοποιήσει αυτούς στην κορυφή από τα προβλήματα αυτών στον πάτο. Όπως οι βασιλιάδες του παρελθόντος, θεωρούν ότι η προνομιακή τους θέση είναι φυσικό δικαίωμα. Η οικονομία μας, η δημοκρατία μας και η κοινωνία μας έχουν πληρώσει για αυτές τις αδικίες. Το πραγματικό τεστ για μια οικονομία δεν είναι πόσο πλούτο μπορούν να συγκεντρώσουν οι βασιλιάδες της στους φορολογικούς παραδείσους, αλλά σε πόσο καλή θέση βρίσκεται ο μέσος πολίτης - πόσω μάλλον στην Αμερική, όπου η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας έχει τις ρίζες της στον ισχυρισμό μας ότι είμαστε μια σπουδαία κοινωνία της μεσαίας τάξης.

Η ανάπτυξη αφορά την κορυφή και το μερίδιό της σε αυτή έχει τετραπλασιαστεί από το 1980. Το πρόβλημα της ανισότητας δεν αφορά τα τεχνικά οικονομικά. Είναι ζήτημα πρακτικής πολιτικής. Το να διασφαλίσουμε ότι εκείνοι στην κορυφή θα καταβάλουν τη φορολογία που τους αναλογεί  και το να τερματίσουμε τα προνόμια των πλουσίων είναι δίκαιο και εφικτό. Δεν είναι πολύ αργά για να αποκαταστήσουμε τη θέση μας στον κόσμο και να επανακτήσουμε την ιδέα του ποιοι είμαστε ως έθνος. Η αυξανόμενη ανισότητα δεν οδηγείται από αυστηρούς οικονομικούς νόμους, αλλά από νόμους που εμείς οι ίδιοι έχουμε δημιουργήσει.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Η "ανταγωνιστική υποτίμηση" στην ευρωζώνη

17/3/2014

Του Simon Tilford

Το ευρώ υποτίθεται ότι θα έθετε ένα τέλος στις ανταγωνιστικές υποτιμήσεις νομισμάτων, και μαζί με αυτό και στον «αθέμιτο ανταγωνισμό». Αλλά αυτό δεν συνέβη. Η Γερμανία συχνά απεικονίζεται (λανθασμένα) ως το θύμα των ανταγωνιστικών υποτιμήσεων άλλων χωρών πριν από την εισαγωγή του ευρώ. Αλλά αντίθετα με τα στερεότυπα, η πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία της Γερμανίας –η οποία λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές τάσεις πληθωρισμού στη Γερμανία και στους εμπορικούς της εταίρους- δεν αυξήθηκε στην πορεία προς την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος. Και έχει υποχωρήσει κατακόρυφα στη διάρκεια της 15ετούς ύπαρξης του ευρώ. Αυτό έχει δώσει στις γερμανικές επιχειρήσεις ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, τέτοιου είδους που υποτίθεται ότι θα εξάλειφε το ευρώ. Ακόμη περισσότερο, κανείς δεν πιέζει τη Γερμανία να κάνει τίποτα για αυτό. Στην πραγματικότητα, οι άλλες χώρες της ευρωζώνης ενθαρρύνονται να κάνουν το ίδιο.

Η Κομισιόν συντάσσει τους λεγόμενους «εναρμονισμένους δείκτες ανταγωνιστικότητας» για τις οικονομίες της ευρωζώνης (διάγραμμα ένα). Αυτοί είναι μόνο κατ’ όνομα οι πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες των κρατών-μελών. Εμφανίζουν ότι της Γερμανίας υποχώρησε κατά σχεδόν 20% στο διάστημα από την αρχή του 1999 μέχρι το τέλος του 2011, προτού ανέβει λίγο στο 2012-2013. Ο κύριος λόγος για την πτώση στην πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία της χώρας ήταν οι πολύ χαμηλές αυξήσεις των μισθών και ως εκ τούτου, ο χαμηλός πληθωρισμός. Οι πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες της Ισπανίας (και σε μικρότερο βαθμό) της Ιταλίας, αυξήθηκαν ραγδαία στις αρχές της δεκαετίας του 2000 αλλά έχουν υποχωρήσει από το 2008: της Ιταλίας είναι τώρα ελάχιστα υψηλότερη από ό,τι το 1999, ενώ της Ισπανίας βρίσκεται υψηλότερα περίπου κατά 9%. Η πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία της Γαλλίας είναι στην πραγματικότητα χαμηλότερη τώρα απ' ότι ήταν το 1999 (ή με βάση την ανάλυση της Κομισιόν), η ανταγωνιστικότητά της έχει βελτιωθεί. Εν συντομία, οι ανισορροπίες της ευρωζώνης δεν έχουν σχέση με τα μέλη της λατινικής σχολής που επιτρέπει στο κόστος να ξεφύγει από τον έλεγχο, από ό,τι με τη γερμανική σχολή της μείωσης του κόστους.

Στο βαθμό που η βαθιά πτώση της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας της Γερμανίας εντός της ευρωζώνης αναγνωρίζεται στις Βρυξέλλες και στο Βερολίνο, παραδοσιακά αποδίδεται στην ανάγκη να αντιστραφεί η άνοδος της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας της χώρας στην πορεία προς την εισαγωγή του ευρώ. Οι γερμανικές επιχειρήσεις, με βάση αυτό το επιχείρημα, χρειαζόταν να επανοικοδομήσουν την ανταγωνιστικότητά τους μετά από το σοκ της επανένωσης, που οδήγησε στην πτώση της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας. Το πρόβλημα με αυτή την ανάλυση είναι ότι δεν επιβεβαιώνεται από τα δεδομένα. Το δεύτερο γράφημα παρακάτω εμφανίζει τις πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας στο διάστημα μεταξύ 1980-1998. Της Γερμανίας ήταν στην πραγματικότητα χαμηλότερη το 1998 από ότι ήταν το 1980. Υπήρξαν υποτιμήσεις στη Γαλλία στο διάστημα 1983-1984, και στην Ιταλία και στην Ισπανία μετά από την αποχώρησή τους από τον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ERM) το 1992, αλλά σε κάθε περίπτωση αυτές οι υποτιμήσεις ήταν εν πολλοίς διορθωτικές (σε απάντηση των κρίσεων υπερτίμησης των νομισμάτων) και μέχρι το 1998 οι πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες τους βρέθηκαν πάλι εκεί όπου ήταν το 1980. Στη διάρκεια της συνολικής περιόδου, η Γερμανία ήταν αυτή που είχε την πιο «ανταγωνιστικά αποτιμημένη» πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η Γερμανία τώρα έχει μια εξαιρετικά υποτιμημένη πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία (κάτι που δεν κατάφεραν ούτε η Ιταλία ούτε η Ισπανία πριν από την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος). Γιατί η Γερμανία δεν κατηγορείται για συμμετοχή σε μια ανταγωνιστική υποτίμηση, όταν γίνεται με τις Ισπανία και Ιταλία; Εξάλλου, η πραγματική ισοτιμία της Γερμανίας έχει υποχωρήσει κατακόρυφα σε σχέση με την μακροπρόθεσμη τάση της, όπου οι υποτιμήσεις της δεκαετίας του 1990 οδήγησαν την λίρα και την πεσέτα ξανά πίσω στις μακροπρόθεσμες τάσεις τους.

Ένας λόγος είναι η διαδεδομένη αντίληψη ότι οι χώρες της ευρωζώνης δεν έχουν πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες διότι όλες μοιράζονται το ευρώ. Έχοντας ως κοινό νόμισμα το ευρώ, οι αποτιμήσεις θεωρούνται αδύνατες. Μια υποτίμηση θεωρείται ως τέτοια μόνο εάν περιλαμβάνει μια κίνηση στις ονομαστικές συναλλαγματικές ισοτιμίες μιας χώρας, όπως όταν η λίρα και η πεσέτα βγήκαν εκτός του ERM. Αλλά όταν η υποτίμηση έρχεται ως αποτέλεσμα του χαμηλού πληθωρισμού (το οποίο ως αντάλλαγμα είναι συνήθως το προϊόν μιας χαμηλής εσωτερικής ζήτησης), θεωρείται ως «ανταγωνιστικό» κέρδος. Ωστόσο, η επίδραση σε άλλες χώρες είναι η ίδια: αντιμετωπίζουν μια απώλεια ανταγωνιστικότητας των τιμών σε σχέση με τις επιχειρήσεις που έχουν έδρα την χώρα στην οποία συντελείται η ανταγωνιστικότητα, και πωλούν λιγότερα σε αυτή.

Αντί να θεωρείται ως πρόβλημα και να κατηγορείται ως μια στρατηγική «θανάτου του γείτονα» (όπως συνέβη με την περίπτωση της Ιταλίας και της Ισπανίας), η Γερμανία έχει επαινεθεί για την επιτυχία της στη μείωση της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας και οι άλλες χώρες της ΕΕ καλούνται να την μιμηθούν προκειμένου να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητά τους. Επομένως, σε μια περίεργη αντιστροφή, η χώρα που προχώρησε σε μια ανταγωνιστική υποτίμηση, δεν βρίσκεται μόνο υπό μικρή πίεση να το αλλάξει αυτό, αλλά θεωρείται ευρέως ως σημείο αναφοράς για άλλους.

Αυτή η ταύτιση των πραγματικών συναλλαγματικών ισοτιμιών με την ανταγωνιστικότητα έχει υπάρξει καταστροφική. Μια πραγματική ή «εσωτερική υποτίμηση» αντίστοιχη με αυτή που εφαρμόστηκε από τη Γερμανία στην ευρωζώνη, έχει επιβλαβείς μακροοικονομικές επιπτώσεις διότι περιλαμβάνει την καταστολή της εγχώριας ζήτησης και μαζί με αυτή και του πληθωρισμού για μακρά χρονική περίοδο. Αντιθέτως, η Ισπανία και η Ιταλία γρήγορα επέστρεψαν στην ανάπτυξη στη δεκαετία του ’90 μετά από τις υποτιμήσεις τους, με αποτέλεσμα οι γερμανικές εξαγωγές σε αυτές τις χώρες να μην πληγούν. Εάν η Ιταλία και η Ισπανία επιμείνουν στις προσπάθειές τους να υποτιμήσουν τις πραγματικές συναλλαγματικές τους ισοτιμίες αντί να ανατιμήσει η Γερμανία τη δική της, το αποτέλεσμα θα είναι μια επίμονα αδύναμη ζήτηση στην ευρωζώνη, μια επιδείνωση των ήδη αποπληθωριστικών πιέσεων στην ευρωζώνη και περαιτέρω αυξήσεις στα ποσοστά χρέους.

Ενώ η Κομισιόν έχει επικρίνει το υπερβολικό και επίμονο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Γερμανίας, δυσκολεύεται να υποστηρίζει ότι δεν θα είχε νόημα για τους Γερμανούς να παραχωρήσουν μέρος της «ανταγωνιστικότητας». Ωστόσο είναι αδύνατο για όλα τα μέλη της ευρωζώνης να απολαύσουν το αθέμιτο πλεονέκτημα μιας υποτιμημένης συναλλαγματικής ισοτιμίας. Η σιωπηρή παραδοχή της Κομισιόν φαίνεται να είναι ότι όλες οι οικονομίες της ευρωζώνης μπορούν να προωθήσουν πραγματικές (ή εσωτερικές) υποτιμήσεις, αυξάνοντας τις εξαγωγές τους σε χώρες μη μέλη της ευρωζώνης και να οδηγήσουν την οικονομική ανάκαμψη σε όλη την ευρωζώνη. Αλλά υπήρξε ήδη μια μεγάλη στροφή στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της ευρωζώνης, από έλλειμμα ύψους 85 δις. ευρώ (1%) σε πλεόνασμα σχεδόν 2,5% το 2013, καθώς το πλεόνασμα της Γερμανίας παρέμεινε πολύ υψηλό ενώ τα ελλείμματα των νοτιότερων κρατών-μελών συρρικνώθηκε. Πρόκειται για ένα επίμαχο ζήτημα το εάν το εξωτερικό πλεόνασμα της ευρωζώνης μπορεί να συνεχίσει να αυξάνεται: αποτελεί ήδη ένα μεγάλο βαρίδι σε μια εύθραυστη παγκόσμια οικονομία, από την οποία η ευρωζώνη με τη σειρά, της εξαρτάται ολοένα και περισσότερο. Επιπλέον, μια οικονομία με ένα μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα τείνει να βιώνει ανατίμηση του νομίσματος διότι η ζήτηση για το νόμισμά της ξεπερνάει την προσφορά αυτού, κάτι που τώρα συμβαίνει με το ευρώ. Ένα ισχυρό ευρώ θα πλήξει τη ζήτηση για τις εξαγωγές της ευρωζώνης, ιδιαίτερα τις πιο ευάλωτες στις τιμές, όπως είναι οι νότιες οικονομίες.

Η ευρωζώνη χρειάζεται την πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία της Γερμανίας να αυξηθεί (δηλαδή, να αντιστραφεί το αθέμιτο πλεονέκτημα της Γερμανίας που έχει χαράξει εντός της ευρωζώνης), αλλά αυτό δεν θα είναι εύκολο. Η προσανατολισμένη στις εξαγωγές οικονομία της Γερμανίας, υποστηριζόμενη από την ικανότητα των κοινωνικών της εταίρων να εφαρμόζει τη συγκράτηση των τιμών, σε συνδυασμό με τη ραγδαία γήρανση του πληθυσμού, σημαίνει ότι θα δημιουργηθεί μικρός πληθωρισμός. Η γερμανική οικονομία αυξάνεται πιο γρήγορα από ότι η ευρωζώνη στο σύνολό της, αλλά το ποσοστό του πληθωρισμού στη Γερμανία είναι ελάχιστα υψηλότερο από αυτό της ευρωζώνης, εν μέρει εξαιτίας της πτώσης των πραγματικών μισθών το 2013. Θα μπορούσαν να βοηθήσουν περαιτέρω επεκτατικές μακροοικονομικές πολιτικές.

Πρώτον, ένας συνδυασμός περικοπής φόρων εισοδήματος και αύξησης των δημόσιων επενδύσεων, θα τόνωνε την εσωτερική ζήτηση (και ως εκ τούτου τον πληθωρισμό) χωρίς να αποτελέσει απειλή για τη δημοσιονομική σταθερότητα: η χώρα έχει δημοσιονομικό πλεόνασμα το 2013, με το αποτέλεσμα να είναι η μείωση του ποσοστού χρέους. Δεύτερον, η Γερμανία θα μπορούσε να αποσύρει την αντίθεσή της στην επιθετική πολιτική της ΕΚΤ, η οποία με τη σειρά της θα μπορούσε να αυξήσει την οικονομική δραστηριότητα και τον πληθωρισμό στη Γερμανία. Το πρόβλημα είναι ότι η δημοσιονομική στήριξη αυτού του είδους θα αντέβαινε τη συνταγματική αξίωση της Γερμανίας για ισορροπημένο ισολογισμό. Και υπάρχουν λίγες ενδείξεις ότι η Γερμανία θα αποδεχθεί επιθετικές κινήσεις από την ΕΚΤ για να αναθερμάνει την οικονομία της ευρωζώνης.

Από την πλευρά της, η Κομισιόν χρειάζεται να σταματήσει να προσδιορίζει την ανταγωνιστικότητα με όρους πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας. Η ανταγωνιστικότητα που προσδιορίζεται με αυτό τον τρόπο, είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος: το «κέρδος» μιας χώρας είναι η απώλεια μιας άλλης. Εάν η ανταγωνιστικότητα σημαίνει κάτι χρήσιμο, αυτό είναι η παραγωγικότητα της εργασίας ή η συνολική παραγωγικότητα, και όχι η πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία η οποία μπορεί να υποχωρήσει απλώς και μόνο διότι η συγκράτηση των μισθών πιέζει τη ζήτηση και οδηγεί σε αποπληθωριστικές πιέσεις. Τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη δεν μπορούν να εξαρτηθούν στην ΕΚΤ να έρθει να τους σώσει και να αντιμετωπίσει την αποπληθωριστική επίπτωση της τρέχουσας μάχης για ανταγωνιστικότητα. Θα πρέπει να απαιτήσουν από τη Γερμανία να κάνει το αδιανόητο: να απολέσει ανταγωνιστικότητα.

Πηγή

Η πρωτότυπη δημοσίευση εδώ. 

Διαβάστε περισσότερα »

800.000 παιδιά της ΕΕ έφτασαν στη φτώχεια

4/6/2014

Τα μέτρα λιτότητας που επιβάλλονται με στόχο να βγάλουν την Ευρώπη από την κρίση έχουν οδηγήσει στη φτώχεια περίπου 800.000 παιδιά, διαπιστώνει με ανησυχία σε έκθεσή του ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας (ILO) του ΟΗΕ.

Στην έκθεση επισημαίνεται ότι «τα επιτεύγματα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, που μείωσαν δραστικά τη φτώχεια και προώθησαν την ευημερία την περίοδο που ακολούθησε τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, έχουν διαβρωθεί από τις βραχυπρόθεσμες μεταρρυθμίσεις προσαρμογής». Σημειώνεται ακόμη ότι η δημοσιονομική προσαρμογή που είχε στόχο να μειώσει το χρέος έχει αποτύχει να φέρει το είδος της οικονομικής ανάπτυξης που είναι αναγκαίο, ώστε να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Απορρίπτει η κυβέρνηση την προειδοποίηση Σημίτη περί υπαγωγής στο ΔΝΤ

19/12/2008

Μιλά για «καταστροφολογίες»

Δεν τίθεται θέμα προσφυγής της Ελλάδας  στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο διαβεβαίωσε ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Αλογοσκούφης από τη Βουλή, απορρίπτοντας με αυτόν τον τρόπο το σήμα κινδύνου που απηύθυνε την προηγούμενη ημέρα από το ίδιο βήμα ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης.

«Δυστυχώς, ακόμη και ο πρώην πρωθυπουργός, ο κύριος Σημίτης, έφθασε χθες να κινδυνολογεί για δήθεν προσφυγή της Ελλάδας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επικαλούμενος κύκλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης» δήλωσε ο κ. Αλογοσκούφης και επιτέθηκε στον πρώην πρωθυπουργό: «Αντί να παριστάνει τον τιμητή, θα έπρεπε να αναγνωρίσει τις ευθύνες του. Το 2004 παρέδωσε την πιο προβληματική οικονομία της ευρωζώνης».

Ο κ. Αλογοσκούφης αναφέρθηκε επίσης στο έκτακτο Συμβούλιο ECOFIN στο Παρίσι. «Πολλές χώρες, και εντός και εκτός ευρωζώνης αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα. Η Ευρώπη θα προχωρήσει συντονισμένα στην αντιμετώπισή τους. Κάποιες ευρωπαϊκές χώρες εκτός ευρωζώνης έχουν ήδη προσφύγει στο ΔΝΤ. Ο επικεφαλής του μας ενημέρωσε χθες για την πρόοδο αναφορικά με τα προγράμματα που έχουν εκπονηθεί και για τις προοπτικές τους. Ούτε συζητήθηκε, ούτε τίθεται θέμα προσφυγής της Ελλάδας στο ΔΝΤ», είπε ο υπουργός.

Νωρίτερα, και ο υφυπουργός Οικονομικών Αντώνης Μπεζας είχε απαντήσει στον πρώην πρωθυπουργό, διαψεύδοντας κάθε τέτοιο ενδεχόμενο και κάνοντας λόγο για «καταστροφολογίες».

Στην ομιλία του κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, την Πέμπτη, ο κ. Σημίτης είχε προειδοποιήσει ότι η χώρα ενδέχεται να υποχρεωθεί να προσφύγει στο ΔΝΤ προκειμένου να εξασφαλίσει τον απαραίτητο δανεισμό, καθώς πλέον στις Βρυξέλλες, όπως είπε, θεωρούν πλέον ότι η Ελλάδα δεν συμμορφώνεται με τα κριτήρια της ΟΝΕ και «απλώς τους κορόιδεψε».

«Aποτελεί κοινό μυστικό στους κύκλους της Eυρωπαϊκής Eπιτροπής ότι η Eλλάδα δεν προσαρμόζεται στις επιταγές της ONE και ότι επίσης οι όποιες νουθεσίες και επιτηρήσεις δεν αρκούν» τόνισε ο κ. Σημίτης.

«Θεωρούν ότι η τωρινή πολιτική ηγεσία της χώρας που στηρίχτηκε στην EE σε όλες τις σημαντικές επιδιώξεις της, την απογραφή, την αναθεώρηση του AEΠ, τη γρήγορη έξοδο από την επιτήρηση, εκμεταλλεύτηκε αυτήν τη συμπαράσταση για να μην τηρήσει τις δεσμεύσεις. Aπλώς, τους κορόιδεψε» είπε ο πρώην πρωθυπουργός.

«H Eλλάδα πιστεύουν ότι καλό θα ήταν να αναγκαστεί να προσφύγει στο Διεθνές Nομισματικό Tαμείο για δανεισμό, ώστε η παρακολούθηση της ελληνικής οικονομίας να είναι αρμοδιότητά του και όχι φροντίδα της Eπιτροπής» υπογράμμισε ο πρώην πρωθυπουργός, προπσθέτοντας:

«Αν παρουσιαστούν δυσκολίες δανεισμού του ελληνικού κράτους θα έχει δοθεί η αφορμή να διατυπωθεί η υπόδειξη ότι η λύση θα πρέπει να επιζητηθεί μάλλον με προσφυγή στο ΔNT. Θα είναι μια ταπεινωτική για την Eλλάδα εξέλιξη, η πιο καταστροφική κατάληξη της διακυβέρνησης της NΔ».

Ο δηλώσεις του Κ.Σημίτη ήρθαν σε μία συγκυρία όπου η διαφορά του επιτοκίου του ελληνικού Δημοσίου σε σχέση με το γερμανικό έχει εκτοξευτεί στα επίπεδα του 2,30% επιβαρύνοντας το κόστος δανεισμού. Παράλληλα, διεθνείς οίκοι όπως οι Moodys και Citirgoup περιγράφουν με μελανά χρώματα τις εξελίξεις για το 2009.

Επίθεση στο ΠΑΣΟΚ

Ο κ. Αλογοσκούφης έκανε και πάλι λόγο για «πρωτοφανή χρηματοοικονομική κρίση» και αναγνώρισε πως οι διεθνείς αβεβαιότητες είναι μεγάλες, καθώς και ότι οι διεθνείς εξελίξεις αναπόφευκτα επηρεάζουν και τη χώρα μας.

«Ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,7%. Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα ενδείξεις αυτός είναι ένας δύσκολος στόχος. (...) Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτίθεται τον Ιανουάριο να αναθεωρήσει ξανά κάποιες από τις προβλέψεις της. Ίσως χρειαστεί να κάνουμε και εμείς το ίδιο» συνέχισε. Πρόσθεσε όμως πως «αυτό δεν σημαίνει ούτε ότι ο προϋπολογισμός είναι προσωρινός, ούτε ότι βρίσκεται στον αέρα, όπως θέλει να μας πείσει η αντιπολίτευση».

Δριμεία επίθεση στο ΠΑΣΟΚ

Ο υπουργός Οικονομίας εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην αξιωματική αντιπολίτευση ότι «κρύβεται πίσω από το δάκτυλό της. Αντί να αναγνωρίσει τις ευθύνες της για την κατάσταση στην οποία οδήγησε την ελληνική κοινωνία και την οικονομία στις δύο δεκαετίες που είχε την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας, μέμφεται τη σημερινή κυβέρνηση». «Δεν αλλάζετε. Παραμένετε αμετανόητοι. Γι αυτό σας καταδίκασε στην αντιπολίτευση ο ελληνικός λαός. Και για αυτό θα συνεχίσει να αρνείται να σας εμπιστευθεί», είπε ο υπουργός.

«Στον πλανήτη ΠΑΣΟΚ μπορείτε να υπόσχεστε τα πάντα και στους πάντες. Στον δικό σας πλανήτη μπορείτε να μην δίνετε λογαριασμό. Ή να περιμένετε τον λογαριασμό να τον πληρώσει ο επόμενος. Στον Πλανήτη ΠΑΣΟΚ μπορείτε να μοιράζετε ανέξοδες υποσχέσεις. Στον πλανήτη Γη, όμως, οι υποσχέσεις σας κοστίζουν περισσότερα από 11 δισ. ευρώ τον χρόνο. Προσγειωθείτε! Στον πλανήτη Γη τα πραγματικά προβλήματα θέλουν ρεαλιστικές λύσεις», είπε ο Γ.Αλογοσκούφης.

Απάντηση από τον Θ.Πάγκαλο

Στον υπουργό Οικονομίας απάντησε ο Θ.Πάγκαλος, ο οποίος επιτέθηκε στον κ. Αλογσκούφη ότι «είχε μιλήσει για έλλειμμα του μεγέθους 1,6%. Μας λέει τώρα ότι το έλλειμμα θα είναι 2,5. Ανεξάρτητοι και αντικειμενικοί παρατηρητές λένε ότι το έλλειμμα θα είναι 3,5 και εμείς νομίζουμε ότι το έλλειμμα θα ξεπεράσει το 4% -και το λέμε υπευθύνως. Ο φουκαράς ο Χριστοδουλάκης τον οποίο καταναυμάχησε ο κ. Αλογοσκούφης, προέβλεπε 2,7%. Μετά από έξι χρόνια πρέπει να δικαιολογηθεί ο κ. Αλογοσκούφης και να μας εξηγήσει πως το κατάφερε αυτό το θαυμάσιο επίτευγμα».

Εξάλλου, ο κ. Πάγκαλος κατηγόρησε τον κ. Αλογοσκούφη πως παρέλαβε το έλλειμμα των τρεχουσών συναλλαγών στο 6% για να το ανεβάσει στη συνέχεια στο 18%. «Σας πρέπει κ. Αλογοσκούφη πράγματι βραβείο και τιμή, διότι με αυτό που επιτύχατε η Ελλάς είναι παγκόσμιος πρωταθλητής, μεταξύ όλων των χωρών του ΟΗΕ, περιλαμβανομένης της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής».

Τέλος, ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, τόνισε πως «μεταξύ Οκτωβρίου και Νοεμβρίου, πριν ξεσπάσουν οι ταραχές που κατέλυσαν το κράτος στο κέντρο της Αθήνας, οι ακάλυπτες επιταγές αυξήθηκαν κατά 160%. Η κρίση στην αγορά είναι τέτοια ώστε οι υπεύθυνοι εκπρόσωποι των επιχειρηματιών και άλλων παραγωγικών κλάδων, ζητούν την κατάργηση του ΤΕΙΡΕΣΙΑ, δηλαδή την εισαγωγή της ακάλυπτης επιταγής, ως νομότυπης συμπεριφοράς».

«Αυτά και άλλα μυστήρια θα έπρεπε να μας εξηγήσει ο κ. Αλογοσκούφης και μετά θα τον παίρναμε ευχαρίστως να τον ξεναγήσουμε στον πλανήτη του ΠΑΣΟΚ, όπου υπάρχουν σοβαρές προτάσεις από τη Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης» ανέφερε ο κ. Πάγκαλος.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Έτοιμος ο Ντράγκι να ρίξει ευρώ στις αγορές

25/4/2014

Αμερικάνικη συνταγή στην ΕΚΤ

Τουλάχιστον 4 όπλα έχει στη διάθεσή του ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, για να εφαρμόσει τη λύση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED) και να επιτύχει ποσοτική χαλάρωση, προκειμένου να «σκοτώσει» το «φάντασμα» του αποπληθωρισμού που πλανάται πάνω από την Ευρώπη και να τονώσει την ανάπτυξη.

Τα βασικότερα προβλήματα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τα οποία συνδέονται με τον αποπληθωρισμό που προέρχονται από τη σκληρή λιτότητα, είναι το ισχυρό ευρώ και η ισχνή ρευστότητα προς τις επιχειρήσεις. Η σκληρή λιτότητα είναι η συνταγή της Γερμανίας και γι' αυτό τώρα όλα τα «μάτια» στρέφονται προς τον Μ. Ντράγκι, επιζητώντας να χρησιμοποιήσει τις δικές του τακτικές και ενέργειες.

«Ο στόχος δεν είναι να υπερασπιστούμε την τωρινή μας θέση, αλλά να ενισχύσουμε τη νομισματική πολιτική μας. Για να εκπληρώσουμε αυτή την εντολή, το ΔΣ δεσμεύεται ομόφωνα να χρησιμοποιήσει συμβατικά και μη συμβατικά εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τους κινδύνους της υπερβολικά παρατεταμένης περιόδου χαμηλού πληθωρισμού», δήλωσε με σαφήνεια ο κ. Ντράγκι, ελπίζοντας παράλληλα αφενός να μειωθούν οι ενστάσεις των Γερμανών και αφετέρου να ενταθεί η υφιστάμενη πίεση για να... αναγκαστεί να δράσει.

Τα 4 εργαλεία του κ. Ντράγκι εντάσσονται στην κεϋνσιανή θεωρία και θα μπορέσουν να υλοποιηθούν αμέσως μετά (ίσως και τον ερχόμενο Ιούνιο) τις ευρωεκλογές, όταν θα αναλάβει η νέα διοίκηση της Ευρώπης.

Τα όπλα είναι:
1) Η αγορά κρατικού χρέους από την ΕΚΤ προκειμένου οι τόκοι του, πλέον, να είναι κάτω του 1%, 2) Η έκδοση ευρωομολόγων, 3) Η έκδοση ομολόγων για την υλοποίηση έργων (project bonds) και 4) Η ενίσχυση της εταιρικής ρευστότητας. Με αυτά τα όπλα η ισοτιμία του ευρώ αναμένεται να υποχωρήσει από το 1,4 στο 1,2, όπου οι περισσότερες οικονομίες της Ευρωζώνης μπορούν να λειτουργήσουν ανταγωνιστικά και εξαγωγικά.

Ωστόσο, η Γερμανία αντιστέκεται σθεναρά μπροστά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης βρίσκεται σε χαμηλά 4ετίας και συγκεκριμένα στο 0,5%, με 8 χώρες να βρίσκονται είτε στο όριο του αποπληθωρισμού είτε ακριβώς... εκεί. Η ανάγκη για ποσοτική χαλάρωση αναγνωρίζεται από όλες τις χώρες, χαλάει όμως τα σχέδια της Μέρκελ.

Η Γερμανία συνεχίζει να βλέπει με «κακό μάτι» την αγορά κρατικού χρέους από την ΕΚΤ, ενώ η έκδοση ευρωομολόγου απορρίφθηκε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα που πιθανότατα θα κερδίσει την ηγεσία των Βρυξελλών. Τα ομόλογα για την υλοποίηση έργων απαιτούν την ανάπτυξη ισχυρού εποπτικού μηχανισμού, ο οποίος δεν υπάρχει, αλλά εναλλακτικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ο υπάρχων μηχανισμός της ΕΕ για ΕΣΠΑ κ.λπ.

Ενα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εργαλείο είναι η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας μέσω της τιτλοποίησης εταιρικών δανείων.

Η τιτλοποίηση εταιρικού χρέους αν γίνει σε σημαντική κλίμακα και με σαφείς όρους χρήσης της χρηματοδότησης μπορεί να έχει σημαντικά πλεονεκτήματα. Αυξάνει τη ρευστότητα και μειώνει το κόστος χρήματος για τις επιχειρήσεις. Επίσης βάζει φρένο στον αποπληθωρισμό και αυξάνει την κυκλοφορία του χρήματος.

Οποια λύση επιλέξει ο κ. Ντράγκι θα είναι λύση ποσοτικής χαλάρωσης και φαίνεται ότι ήδη δημιουργείται πίεση κρατών εναντίον της γερμανικής λογικής, στην οποία τώρα συνεισφέρει δειλά και η Γαλλία.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Έρευνα Βρετανών: Περισσότερες από 500 αυτοκτονίες στην Ελλάδα λόγω κρίσης

22/4/2014

Άνδρες μεταξύ 45 και 89 τα θύματα

Σχέση ανάμεσα στα μέτρα λιτότητας και την αύξηση του αριθμού των ανδρών που έδωσαν τέλος στη ζωή τους κατά τα έτη 2009 και 2010, εντοπίζει έρευνα του βρετανικού πανεπιστημίου του Πόρτσμουθ.

Σύμφωνα με την έρευνα, τα μέτρα λιτότητας, εκτός από την τσέπη, είχαν αντίκτυπο και στην ψυχολογία των Ελλήνων, προκαλώντας αύξηση στις αυτοκτονίες ανδρών κυρίως. «Επιβεβαιώνοντας τις επίσημες στατιστικές στη Βρετανία που δείχνουν τα ποσοστά αυτοκτονιών να έχουν αυξηθεί εξαιτίας της ευρωκρίσης, οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Πόρτσμουθ εντόπισαν σχέση μεταξύ περικοπών και αυτοκτονιών στην Ελλάδα», αναφέρει η εφημερίδα Guardian η οποία δημοσιεύει τη μελέτη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, κάθε πτώση 1% στις κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα, οδηγεί σε αύξηση των ανδρικών αυτοκτονιών κατά 0,43%. Κατόπιν επεξεργασίας άλλων πιθανών αιτιών αυτοκτονίας, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι 551 άνδρες αυτοκτόνησαν «αποκλειστικά εξαιτίας της λιτότητας» από το 2009 ως το 2010, λέει στην εφημερίδα ο Νικόλαος Αντωνακάκης, ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης.

«Πρόκειται για περίπου έναν άνθρωπο την ημέρα. Με δεδομένο ότι στην Ελλάδα το 2010 σημειώθηκαν περίπου δύο αυτοκτονίες την ημέρα, οι μισές εξ αυτών οφείλονταν στη λιτότητα», αναφέρει ο ερευνητής.

Η βρετανική εφημερίδα σημειώνει πως, αν και έχουν γίνει έρευνες σχετικά με την επίδραση που έχει στην υγεία η αρνητική οικονομική πρόοδος, υπήρχε ένα κενό για τη σχέση των περικοπών δαπανών με την υγεία. Ο Αντωνακάκης, όπως και ο έτερος συγγραφέας της έρευνας, Άλαν Κόλινς, δηλώνουν στην εφημερίδα πως ένιωσαν μεγάλη έκπληξη όταν διαπίστωσαν πόσες αυτοκτονίες συνδέονται με την λιτότητα, καθώς και πόσο ξεκάθαρη ήταν η σύνδεση μεταξύ των δύο.

Τον μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοκτονίας λόγω της λιτότητας αντιμετώπισαν οι άνδρες μεταξύ 45 και 89 ετών, ο πιο ευπαθής πληθυσμός στο να υποστεί περικοπές στους μισθούς και τις συντάξεις του.

Επόμενο βήμα των δύο ερευνητών είναι να μελετήσουν την αντίστοιχη σχέση και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που δοκιμάστηκαν από την κρίση όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ιρλανδία.

Η έρευνα κρούει επίσης τον κώδωνα του κινδύνου για την σημαντική αύξηση (200%) των μολύνσεων από το ιό ΗIV στην Ελλάδα από το 2011, καθώς ο προϋπολογισμός για την πρόληψή του μειώθηκε. Υπογραμμίζεται, τέλος, ότι σημειώθηκαν τα πρώτα κρούσματα ελονοσίας στη χώρα μετά από δεκαετίες.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Το σχέδιο περικοπών σε συντάξεις - Ταμεία

19/4/2014

Επιχορηγήσεις 185 δις ευρώ από το 2000 ως σήμερα!

Ασφαλιστικός τυφώνας σαρώνει τα τελευταία υπολείμματα του υφιστάμενου καθεστώτος παροχών του ασφαλιστικού συστήματος. Το αναθεωρημένο Μνημόνιο το οποίο υιοθέτησε η ελληνική κυβέρνηση στην τελευταία συμφωνία συρρικνώνει τις συνταξιοδοτικές παροχές (κύριες και επικουρικές), περικόπτει έσοδα από το ασφαλιστικό σύστημα καταργώντας τους φόρους υπέρ τρίτων και προχωρεί σε νέο κύκλο ενοποιήσεων και συγχωνεύσεων ασφαλιστικών ταμείων. Επικουρικές συντάξεις στο μισό από τον Ιούλιο και καθιέρωση ατομικών μερίδων ασφάλισης για κάθε ασφαλισμένο. Μειώσεις εισφορών αλλά και κατάργηση των κοινωνικών πόρων που χρηματοδοτούν μια σειρά ασφαλιστικών ταμείων. Καθιέρωση της ρήτρας «μηδενικού ελλείμματος» και περικοπή των παροχών, όπου υπάρχουν ελλείμματα.

Οι μειώσεις των επικουρικών συντάξεων με την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού τους τίθενται σε εφαρμογή από τον Ιούλιο 2014 αντί του Ιανουαρίου 2015, ενώ περικοπές προβλέπονται επίσης στις παροχές μετοχικών ταμείων και φορέων πρόνοιας, όπου δεν τηρείται η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος. Αυτό σημαίνει ότι τα Ταμεία θα μειώνουν αντιστοίχως τις παροχές τους έτσι ώστε να προσαρμόζονται στα έσοδά τους.

Πέραν αυτών των μέτρων που ήδη αποτελούν ψηφισμένους νόμους, η κυβέρνηση έχει αναλάβει τη δέσμευση να ανοίξει εκ νέου το Ασφαλιστικό. Κατόπιν τούτου αναμένεται εντός του φθινοπώρου να πραγματοποιηθούν αναλογιστικές μελέτες σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία και να ληφθούν νέα επώδυνα μέτρα στις αρχές του 2015.

Απώλειες εσόδων
Ολα τα ασφαλιστικά ταμεία βρίσκονται σε δεινή οικονομική θέση εξαιτίας των μειωμένων εσόδων συνεπεία της παρατεταμένης ύφεσης και της πρωτοφανούς ανεργίας. Σε αυτά ήλθαν να προστεθούν οι νέες απώλειες εσόδων που θα προκαλέσει η πρόσφατα ψηφισμένη μείωση των εισφορών. Η κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να λάβει νέα μέτρα ώστε να αποφευχθεί η περαιτέρω επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού για τις παροχές των Ταμείων, κάτι που έχει αποκλεισθεί από το αναθεωρημένο Μνημόνιο.

Οι αλλαγές που ήδη έχουν δρομολογηθεί αφορούν τα εξής:

Η αρχή γίνεται από το ενιαίο επικουρικό των μισθωτών (ΕΤΕΑ), στο οποίο οι αλλαγές στον υπολογισμό της σύνταξης ξεκινούν την 1η Ιουλίου 2014 και όχι την 1η Ιανουαρίου 2015, όπως αρχικά είχε προγραμματισθεί. Ταυτοχρόνως εφαρμόζεται ο συντελεστής βιωσιμότητας, με αποτέλεσμα να πραγματοποιούνται αυτομάτως περικοπές στις παροχές των Ταμείων όπου διαπιστώνονται ελλείμματα. Από τον Ιούλιο εφαρμόζεται «μεικτό» σύστημα υπολογισμού των συντάξεων του ΕΤΕΑ. Το τμήμα της σύνταξης που αντιστοιχεί στον χρόνο ασφάλισης ως 30 Ιουνίου 2014 θα υπολογίζεται με το «παλαιό σύστημα» και το τμήμα που αντιστοιχεί στον χρόνο ασφάλισης από τον Ιούλιο και εντεύθεν με τον νέο τρόπο υπολογισμού. Το νέο σύστημα θα είναι διανεμητικό με προκαθορισμένες εισφορές και νοητή κεφαλαιοποίηση. Εντός του έτους αναμένονται περικοπές και στα μερίσματα των μετοχικών ταμείων που έχουν ελλείμματα.

Στον πρόσφατο νόμο προβλέπεται ότι τα μετοχικά ταμεία πολιτικών υπαλλήλων και των σωμάτων ασφαλείας (Στρατού, Αεροπορίας και Ναυτικού) πραγματοποιούν υποχρεωτικά κάθε έτος αναλογιστική μελέτη και αναλόγως προσαρμόζουν τις παροχές τους. Ο πρόσφατος νόμος προβλέπει ακόμη ότι από 1ης Ιανουαρίου 2015 επεκτείνεται η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος (συντελεστής βιωσιμότητας)  σε όλους τους φορείς επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας του υπουργείου Εργασίας και στους αντίστοιχους τομείς των σωμάτων ασφαλείας. Δηλαδή, όλα τα επικουρικά ταμεία και τα ταμεία εφάπαξ θα προσαρμόζουν τις παροχές τους στα έσοδα του Ταμείου, όπως ισχύει και στο ΕΤΕΑ.

• Αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων από 1ης Ιανουαρίου 2015 στο Δημόσιο και σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία. Το τελικό ποσό θα προκύπτει από το άθροισμα της «βασικής» σύνταξης (που θα είναι 360 ευρώ) και της αναλογικής σύνταξης (ανάλογα με τα έτη ασφάλισης). Στόχος είναι σταδιακά το ποσοστό αναπλήρωσης να διαμορφωθεί στο 65% για όλους τους ασφαλισμένους.

• Σοβαρά προβλήματα στην οικονομική επάρκεια του ασφαλιστικού συστήματος προκαλεί η κατάργηση 43 κοινωνικών πόρων - οι «ενοχλητικοί φόροι», όπως αναφέρονται στο αναθεωρημένο Μνημόνιο. Το μέτρο θα στερήσει έσοδα (περίπου 400 εκατ. ευρώ ετησίως) από πολλούς ασφαλιστικούς φορείς, με αποτέλεσμα να σχεδιάζονται νέες παρεμβάσεις προκειμένου να καλυφθεί το οικονομικό κενό που δημιουργεί η κατάργησή τους.

Δημιουργία τριών οργανισμών

• Ευρύτατες αλλαγές στο οργανωτικό σχήμα της κοινωνικής ασφάλισης σχεδιάζει η κυβέρνηση.

• Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει σαρωτικές ενοποιήσεις Ταμείων με στόχο τη δημιουργία τριών οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης.

• Οι νέοι φορείς θα έχουν την ευθύνη χορήγησης τόσο της κύριας όσο και της επικουρικής σύνταξης και του εφάπαξ και θα προκύψουν από την ενοποίηση πάνω από 60 κλάδων ασφάλισης.

• Οι αλλαγές αναμένεται να ολοκληρωθούν το φθινόπωρο και προβλέπουν την ένταξη όλων των ασφαλισμένων στο ΙΚΑ, στον ΟΑΕΕ και στον ΟΓΑ.

• Στο ΙΚΑ θα ενταχθούν όλοι όσοι απασχολούνται με σχέση μισθωτής εργασίας σε δημόσιο, ευρύτερο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, στον ΟΑΕΕ οι ελεύθεροι επαγγελματίες και στον ΟΓΑ οι αγρότες. Την αυτονομία του θα διατηρήσει μόνο το ΝΑΤ.

• Στα αντίστοιχα Ταμεία - μισθωτών, επαγγελματιών και αγροτών -  θα ενταχθούν και οι αντίστοιχοι επικουρικοί φορείς όπως και τα ταμεία πρόνοιας.

• Για την επικουρική ασφάλιση και την πρόνοια θα δημιουργηθούν χωριστοί κλάδοι στο εσωτερικό των τριών μεγάλων Ταμείων.

Το αναθεωρημένο Μνημόνιο για τις συντάξεις

Αλλαγές στις επικουρικές και στα εφάπαξ, κατάργηση των κοινωνικών πόρων, νέος κύκλος ενοποιήσεων
Ενώ η μεταρρύθμιση του 2010 ήταν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, περίπου 17% του ΑΕΠ, το κόστος για τη συνταξιοδοτική δαπάνη παραμένει ένα από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Για να αντιμετωπιστούν τα υπόλοιπα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα προβλήματα δεσμευόμαστε: να παγιώσουμε τη διαχείριση των συνταξιοδοτικών ταμείων και να ενισχύσουμε την αποτελεσματικότητα. Να διασφαλίσουμε ότι το ενοποιημένο σύστημα (εκτός από μεταφορές πιστώσεων του προϋπολογισμού που σχετίζονται με τις λειτουργίες της κοινωνικής πρόνοιας) θα έχει αναλογιστική ισορροπία τις επόμενες δεκαετίες. Να συγκρατήσουμε τη συνταξιοδοτική δαπάνη με επαναρύθμιση των παραμέτρων του συνταξιοδοτικού συστήματος και συγκράτηση της κρατικής επιχορήγησης στο συνταξιοδοτικό σύστημα. Και να δημιουργήσουμε στενούς δεσμούς μεταξύ εισφορών και παροχών σε όλα τα συνταξιοδοτικά ταμεία. Για την επίτευξη των στόχων αυτών καταρτίζουμε ένα σχέδιο ενοποίησης των Ταμείων και εναρμόνισης των διαδικασιών πληρωμής εισφορών και παροχών ως τον Ιούνιο του 2014. Ολοκληρώνουμε αναλογιστική μελέτη στο σύνολο του συνταξιοδοτικού συστήματος (κύρια, εφάπαξ και επικουρικά) ως τον Σεπτέμβριο. Συμφωνούμε παραμετρικές βελτιώσεις ως τον Οκτώβριο και νομοθετούμε αλλαγές μέχρι τον Νοέμβριο, με έναρξη ισχύος από την 1η Ιανουαρίου 2015.

Επικουρικές. Στις επικουρικές συντάξεις έχουμε ήδη ενσωματώσει στο ΕΤΕΑ όλα τα ταμεία που θα αναπροσαρμόσουν τις παροχές με τις εισφορές από την 1η Ιανουαρίου 2014. Ο παράγοντας της δημοσιονομικής βιωσιμότητας θα εφαρμοστεί σε όλα τα επικουρικά ταμεία που ενσωματώθηκαν στο ΕΤΕΑ από την 1η Ιουλίου 2014 για να εξαλειφθεί κάθε έλλειμμα. Για έναν πολύ περιορισμένο αριθμό Ταμείων που τεχνικά δεν μπορούν να συγχωνευθούν στο ΕΤΕΑ σε αυτό το στάδιο, οι ίδιοι κανόνες, όπως περιγράφονται στην παρούσα παράγραφο, θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2015.

Εφάπαξ. Στα εφάπαξ η εφαρμογή της μεταρρύθμισης έχει ήδη ξεκινήσει (ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2014) εξαλείφοντας τα ελλείμματα στα Ταμεία αυτά. Ξεκινώντας από την 1η Ιανουαρίου 2015 όλα τα ταμεία εφάπαξ θα χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από δικούς τους πόρους.

Κοινωνικοί πόροι. Ως προαπαιτούμενη δράση έχουμε: (i) καταργήσει 43 τέλη με ετήσιο κόστος € 245 εκατ., εκ των οποίων: 11 καταργούνται από την 1η Ιουλίου του 2014, το αργότερο, 28 που χρηματοδοτούν ταμεία κοινωνικής ασφάλισης καταργούνται από την 1η Ιανουαρίου του 2015 και 4 επιβαρύνσεις με συνολικό κόστος περίπου € 60 εκατ., σε φορείς εκτός της γενικής κυβέρνησης που δεν επηρεάζουν τον προϋπολογισμό με άμεση ισχύ (ii) έχουμε αφαιρέσει εξειδικευμένα έσοδα από 12 φόρους ύψους 1,4 δισ. από την 1η Ιανουαρίου 2015.

Δεδομένου ότι υπάρχουν ακόμη «ενοχλητικές» επιβαρύνσεις που πρέπει να αξιολογηθούν, μέχρι το τέλος του Μάη του 2014 θα επικαιροποιήσουμε τον κατάλογο των επιβαρύνσεων αυτών. Θα καταργήσουμε το δυνατόν περισσότερες, σε συνεννόηση με την ΕΚ - ΕΚΤ - ΔΝΤ, ως το τέλος Ιουνίου 2014, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2015. Επίσης, ως το τέλος του 2014 θα καταργήσουμε όλες αυτές τις επιβαρύνσεις που χρηματοδοτούν τις κύριες και τις επικουρικές συντάξεις,

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

''Κρυφό“ τρίτο πακέτο βοήθειας για την Αθήνα;

21/4/2014

Την άποψη ότι η «ευρωκρίση» δεν έχει ξεπεραστεί και ότι οι δανειστές δεν έχουν το θάρρος να πουν στους φορολογούμενους των χωρών τους ότι χάθηκαν τα λεφτά που δόθηκαν στην Ελλάδα, εκφράζει ο οικονομολόγος Τόμας Μάιερ.

«Ο συσχετισμός δυνάμεων έχει αλλάξει. Με το που θα λάβει την τελευταία δόση, η κυβέρνηση στην Αθήνα θα πάψει να συνεργάζεται (σ.σ. Deutsche Welle: με τους δανειστές), υποστηρίζει ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Deutsche Bank Τόμας Μάιερ. Σε συνέντευξή του στο Focus Online, επισημαίνει ότι ποτέ δεν ήταν μεγάλος ο ζήλος των Ελλήνων να εφαρμόσουν τις συμφωνηθείσες μεταρρυθμίσεις και «στο μέλλον θα δούμε ότι αυτές δεν θα εφαρμοσθούν σχεδόν καθόλου». Και αυτό γιατί όπως υπογραμμίζει ο senior fellow στο Κέντρο Χρηματοοικονομικών Μελετών του Πανεπιστημίου της Φραγκφούρτης, «η Ελλάδα θέλει να ξεφύγει από τον έλεγχο της Τρόικας». Ο Μάιερ υποστηρίζει ότι οι χώρες της ευρωζώνης δεν έχουν πλέον κανένα μέσο πίεσης προς την Αθήνα προκειμένου να την αναγκάσουν να εφαρμόσει τις δέουσες μεταρρυθμίσεις, καθώς η ελληνική κυβέρνηση «έχει υπό έλεγχο τον προϋπολογισμό της, με την έννοια ότι δεν χρειάζεται νέο χρήμα για τις τρέχουσες δαπάνες της».

Όλα παραπέμπουν σε ένα ''κρυμμένο“ τρίτο πακέτο βοήθειας

«Περάσαμε το „σημείο χωρίς επιστροφή“ στην υπόθεση της Ελλάδας», λέει χαρακτηριστικά ο Γερμανός οικονομολόγος, προσθέτοντας ότι «θα έπρεπε να αφήσουμε τους Έλληνες στην τύχη τους όταν κατέστη πλέον σαφές πως το πρόγραμμα βοήθειας δεν έχει επίδραση». Ωστόσο, επισημαίνει ο Τόμας Μάιερ, «οι χώρες της ευρωζώνης αποφάσισαν το αντίθετο. Τώρα μπορούμε να ελπίζουμε μόνο σε ένα θαύμα. Οι χώρες της κρίσης θα είναι για πολλά χρόνια εξαρτημένες από την βοήθεια της ΕΚΤ».
Ο Τόμας Μάιερ δεν θεωρεί βιώσιμο το ελληνικό χρέος. «Το ελληνικό χρέος είναι υπερβολικά υψηλό. Θα πρέπει να γίνει κάτι, αλλά οι χώρες της ευρωζώνης δεν έχουν το θάρρος να πουν κατά πρόσωπο στους φορολογούμενους τους ότι χάθηκαν τα λεφτά που δόθηκαν στην Ελλάδα. Αντ` αυτού θα μηδενίσουν τα επιτόκια των δανείων και θα παρατείνουν την αποπληρωμή τους στο άπειρο. Όλα παραπέμπουν σε ένα „κρυμμένο“ τρίτο πακέτο βοήθειας», αποφαίνεται ο Γερμανός οικονομολόγος.

«Τα ελληνικά ομόλογα είναι τα μόνα στην Ευρώπη που προσφέρουν κέρδος»

Ο Τόμας Μάιερ αποδίδει την πρόσφατη „έξοδο της Ελλάδας στις κεφαλαιαγορές“, στο γεγονός ότι η χώρα στηρίζεται από την ΕΚΤ και όχι στο ό,τι ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις. «Για τους επενδυτές είναι σημαντικό να εξυπηρετούνται και να αποπληρώνονται τα ομόλογά τους και αδιαφορούν για το εάν η χώρα αναπτύσσεται πραγματικά», υπενθυμίζει, προσθέτοντας σε άλλο σημείο ότι η μείωση των επιτοκίων συνέβαλε στην επιτυχία της πρόσφατης έκδοσης ελληνικών κρατικών ομολόγων. «Τα ελληνικά ομόλογα είναι τα μόνα στην Ευρώπη που προσφέρουν κέρδος», συμπεραίνει ο οικονομολόγος.
«Η κρίση δεν έχει ξεπεραστεί, καθώς σε καμία από τις προβληματικές χώρες τα δημοσιονομικά δεν είναι καθησυχαστικά. Μάλιστα, το ποσοστό του χρέους έχει αυξηθεί, η ανάπτυξη είναι αδύναμη και ο αποπληθωρισμός προκαλεί την αύξηση της πραγματικής αξίας του χρέους», εξηγεί ο Τόμας Μάιερ, επαναλαμβάνοντας ότι η κρίση απλά βρίσκεται σε ύφεση εξαιτίας των παρεμβάσεων της ΕΚΤ.

Πηγή Deutsche Welle

Διαβάστε περισσότερα »

«Κλειδώνουν» οι δαπάνες του κράτους ως το 2018

17/4/2014

«Κλειστοί», με αυστηρά προσδιορισμένα κονδύλια στα επίπεδα του 2013

Στο επόμενο βήμα, το οποίο είναι η κατάρτιση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής Σταθερότητας για την περίοδο 2015-2018, προχωρεί η κυβέρνηση μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο που έχει θέσει η τρόικα.

Το βασικό χαρακτηριστικό, «θεμέλιο» όπως χαρακτηρίζεται, του προγράμματος είναι ότι οι δαπάνες των προϋπολογισμών της προσεχούς τετραετίας κλειδώνουν στα επίπεδα του 2013.

Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή κυβέρνηση και οι επόμενες θα πρέπει να χαράξουν την πολιτική τους και να προχωρήσουν στις όποιες αλλαγές θεωρούν σκόπιμες μέσα σε ένα «κλειστό προϋπολογισμό» με αυστηρά προσδιορισμένα κονδύλια.

Όπως αναφέρεται ρητά στο αναθεωρημένο Μνημόνιο, το οποίο αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (σ.σ.: το πιθανότερο μετά το Πάσχα), «οι ελληνικές αρχές έχουν δεσμευθεί να κλειδώσουν στο επίπεδο του 2013 τα ανώτατα όρια δαπανών - οροφές - στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Σταθερότητας ως το 2018, καθώς και να αναλάβουν συμψηφιστικές δράσεις στην περίπτωση που υλοποιηθούν τυχόν πρόσθετες δικαστικές αποφάσεις που θα προκύψουν σχετικά με τα ειδικά μισθολόγια και τις εισφορές στα ακίνητα».

Είναι προφανές ότι αν, π.χ., υπάρξουν δικαστικές αποφάσεις που ακυρώνουν το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών (ΕΕΤΗΔΕ) για ορισμένες κατηγορίες, θα πρέπει να ληφθούν διορθωτικά μέτρα ώστε να μην υπάρξουν απώλειες για το Δημόσιο. Το ίδιο ισχύει και για τις προσφυγές των ένστολων κατά της απόφασης αναδρομικής περικοπής των μισθών τους το 2012.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι δαπάνες για μισθούς στο Δημόσιο παγώνουν ως το 2018 και αυξήσεις μπορεί να υπάρξουν μόνο σε δύο περιπτώσεις: είτε να μειωθεί κι άλλο ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων είτε να υπάρξουν αυξομειώσεις αποδοχών μέσα στον ίδιο κλάδο.

Κάτι τέτοιο, άλλωστε, προανήγγειλε ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος είπε ότι το φθινόπωρο θα υπάρξουν αλλαγές στα ειδικά μισθολόγια, με κατεύθυνση να ενισχυθούν οι αποδοχές όλων όσοι βρίσκονται σε θέση ευθύνης στο Δημόσιο.

Ακόμη οι δανειστές πιέζουν να μην υπάρχουν δημόσιοι υπάλληλοι σε νομικά πρόσωπα που αμείβονται εκτός των κανόνων και των ορίων στο ενιαίο μισθολόγιο.

Κυνήγι για τις εισφορές

Παράλληλα η κυβέρνηση θα πρέπει να αναλάβει δράση ώστε να αντιμετωπίσει τις απώλειες εσόδων στα ασφαλιστικά Ταμεία από την επικείμενη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, αλλά και τα μεγάλα χρέη που έχουν σωρευτεί στους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης.

Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται μετά από το Πάσχα να ξεκινήσουν διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης των οφειλών εργοδοτών προς τα Ταμεία, ενώ ειδικά για τον ΟΓΑ θα εφαρμοστεί το μέτρο της αυτόματης παρακράτησης επιδοτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στη Βουλή

Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών κ. Γιάννη Στουρνάρα, το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα θα πρέπει να κατατεθεί στη Βουλή και να έχει ψηφιστεί το αργότερο ως τις 5 Μαΐου, οπότε συνεδριάζει το Eurogroup, καθώς έχει ενταχθεί στις προαπαιτούμενες δράσεις για την εκταμίευση της δόσης.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

ΕΛΣΤΑΤ: «Γκρεμίστηκαν» μισθοί, συντάξεις, κοινωνικό κράτος

16/4/2014

Οι συνέπειες του μνημονίου για τους ασθενέστερους - «Αντέχει» η σπατάλη

Τη συνεχή μείωση των μισθών και συντάξεων των υπαλλήλων και συνταξιούχων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και τον περαιτέρω περιορισμό των κοινωνικών δαπανών του κράτους, καταγράφει εκ νέου η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), με την έρευνα των τριμηνιαίων μη χρηματοοικονομικών λογαριασμών Γενικής Κυβέρνησης.
 
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα συγκεκριμένα στοιχεία:
 
Οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας μειώθηκαν στο 22% των συνολικών δαπανών (ανήλθαν σε 5,595 δισ. ευρώ) το δ΄ τρίμηνο 2013, από το 23,1% (6,439 δισ. ευρώ) και το 23,5% (6,96 δισ. ευρώ) τα αντίστοιχα τρίμηνα το 2012 και το 2011. Οι δαπάνες για κοινωνικές παροχές διαμορφώθηκαν στο 39,6% των συνολικών δαπανών (ανήλθαν σε 10,087 δισ. ευρώ) το δ΄ τρίμηνο πέρυσι, από 42,7% (11,901 δισ. ευρώ) και 41,6% (12,318 δισ. ευρώ) τα αντίστοιχα τρίμηνα το 2012 και το 2011.

«Αντέχει» η σπατάλη στο Δημόσιο
 
Στον αντίποδα, αυξητικός ρυθμός καταγράφεται στις πρωτογενείς δαπάνες, οι οποίες διαμορφώθηκαν στο 93,1% των συνολικών δαπανών το δ΄ τρίμηνο 2013, από 92,8% και 87,6% τα αντίστοιχα τρίμηνα το 2012 και το 2011.
 
Σημειώνεται, εξάλλου, ότι οι φόροι στο εισόδημα διαμορφώθηκαν στο τέλος του 2013 στο 23,2% των συνολικών εσόδων της Γενικής Κυβέρνησης. Τέλος, το δημόσιο χρέος ανήλθε στο τέλος της περυσινής χρονιάς σε 318,7 δισ. ευρώ, με το 99,1% των δανείων να είναι μακροπρόθεσμα.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Πώς έμεινε τελικά η Ελλάδα στην Ευρωζώνη

23/2/2014

Ο φόβος Μέρκελ για διάλυση ευρωζώνης, η απειλή Κινέζων, η στροφή Σόιμπλε

Η Ελλάδα δεν βρίσκεται ελέω Θεού στην ευρωζώνη. Γι' αυτό αποφασίζουν και τα άλλα κράτη-μέλη του ευρωκλάμπ. Η παραμονή της χώρας στο κοινό νόμισμα κρεμόταν από μια λεπτή κλωστή. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ακόνιζε ήδη το ψαλίδι για να την κόψει. Λίγο ακόμα και οι Έλληνες θα ξαναγύριζαν στη δραχμή.

Το ότι αυτό άλλαξε ξαφνικά τον Οκτώβριο του 2012 οφείλεται σε λόγους τους οποίους περιγράφουν με συναρπαστικό τρόπο στο βιβλίο τους «Αυτοί που κινούν τα νήματα στην Ευρώπη» δύο από τους καλύτερους ξένους ανταποκριτές στις Βρυξέλλες: η Κέρστιν Γκάμελιν της «Süddeutsche Zeitung» και ο Ράιμουντ Λεβ της δημόσιας αυστριακής τηλεόρασης ORF.

Οι δύο κυριότεροι από αυτούς τους λόγους: το ενδεχόμενο της διάλυσης συνολικά της ευρωζώνης στην περίπτωση της εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, και δεύτερον, η απειλή των Κινέζων ηγετών, ότι αν οι Βρυξέλλες δεν βάλουν τάξη στα του οίκου τους κρατώντας την Ελλάδα στην ευρωζώνη, θα γυρίσουν κι αυτοί την πλάτη τους στην Ευρώπη και θα μετατρέψουν τα τρισεκατομμύρια ευρώ που κρατούσαν στα θησαυροφυλάκιά τους σε δολάρια. Είχε προηγηθεί ένα πολύμηνο θρίλερ, που παιζόταν σε όλο τον κόσμο, αλλά κυρίως στο Βερολίνο με αντίδικους τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών και την Ανγκελα Μέρκελ. Ο πρώτος, ως νομικός, ήθελε καθαρούς κανόνες στην ευρωζώνη. «Όποιος τους τηρεί μένει, όποιος τους παραβιάζει βγαίνει» έλεγε υπονοώντας την Ελλάδα. Η δεύτερη, λιγότερο δογματική, συνυπολόγιζε και τις πιθανές αρνητικές συνέπειες της έξωσης. Σε κάθε περίπτωση δεν ήταν πεπεισμένη ούτε από το διαβόητο «πλάνο Β'» (για τις συνέπειες της εξόδου), που είχε ήδη επεξεργαστεί μια ντουζίνα ειδικών στο Βερολίνο, τη Φρανκφούρτη, τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον, ούτε και από τις ασαφείς εξηγήσεις που της έδιναν προφορικά οι σύμβουλοί της.

Οι δυο συγγραφείς παραθέτουν έναν αυθεντικό διάλογο, που ήταν χαρακτηριστικός για εκείνη την εποχή:

«Μέρκελ: Τι θα συμβεί, αν η Ελλάδα φύγει από το ευρώ;

Σύμβουλος: 24 ώρες αργότερα θα έχει φύγει και η Κύπρος.

Μέρκελ: Και μετά;

Σύμβουλος: Δεν το ξέρουμε με βεβαιότητα.

Μέρκελ: Και η Πορτογαλία;

Σύμβουλος: Δεν το ξέρουμε. Ύστερα από μία εβδομάδα πιθανόν να αποχωρήσει και η Πορτογαλία.

Μέρκελ: Και μετά;

Σύμβουλος: Πιθανόν να ακολουθήσει και η Ιταλία. Πιθανόν όμως και όχι. Δεν μπορεί να ειπωθεί τίποτα με σιγουριά. Μπορούμε να προετοιμαστούμε, αλλά δεν μπορούμε να εκπονήσουμε ένα σίγουρο πλάνο.

Μέρκελ: Αν δεν ξέρω τι θα συμβεί με αυτό που κάνω, τότε δεν το κάνω καθόλου».

Αυτά και άλλα έκαναν την καγκελάριο να πει τον Οκτώβριο του ίδιου έτους το τελεσίδικο: «Δεν θα κάνουμε τίποτα, η Ελλάδα μένει». Και το ίδιο αναγκάστηκε να επαναλάβει δημόσια λίγες ημέρες αργότερα και ο κ. Σόιμπλε στη Σιγκαπούρη ενώπιον της χρηματιστικής ελίτ όλης της Ασίας σε ένα απαράμιλλο μείγμα γερμανικών και αγγλικών: «Χρεοκοπία (σ.σ.: στην Ελλάδα) δεν θα γίνει» (Bankrott will not happen). 

Όλα τα τσιτάτα, τονίζουν οι συγγραφείς, είναι αυθεντικά: προέρχονται από τις εκατοντάδες συνεντεύξεις που έκαναν με ειδήμονες (μεταξύ των οποίων και πρωθυπουργοί) υπό την προϋπόθεση βέβαια της απόλυτης εχεμύθειας. Αυτή η εχεμύθεια τους επέτρεψε να πλησιάσουν και τους «σέρπα», τους «ανιχνευτές» των πρωθυπουργών και καγκελαρίων για τις διασκέψεις κορυφής, και να πάρουν από αυτούς ανεκτίμητες πληροφορίες.

Εκείνο που κάνει όμως το βιβλίο τους μοναδικό είναι η πρόσβαση στα πρωτόκολλα των Antici, όπως ονομάζονται οι διπλωμάτες που κάθονται πίσω από τους αρχηγούς κρατών κατά τη διάρκεια των διασκέψεων και οι οποίοι εγκαταλείπουν κάθε 15 λεπτά της ώρας την αίθουσα (τη θέση τους παίρνουν άλλοι) για να υπαγορεύσουν αυτά που άκουσαν σε άλλους διπλωμάτες. Έτσι δημιουργούνται συνολικά 28 λίγο ή πολύ πανομοιότυπα πρωτόκολλα, όσα και οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία δεν είχε δει μέχρι πρότινος ποτέ δημοσιογράφου μάτι.

Η Γκάμελιν και ο Λεβ με την αξιοποίηση των «κρυμμένων μυστικών και ντοκουμέντων» καταρρίπτουν έτσι πολλούς μύθους, όπως αυτόν που λέει ότι εκείνοι που εξανάγκασαν τον Γιώργο Παπανδρέου να παραιτηθεί (λόγω του δημοψηφίσματος για το ευρώ που προετοίμαζε) ήταν η κυρία Μέρκελ και ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί. Ο «δράστης», υποστηρίζουν, ήταν ο Ευάγγελος Βενιζέλος. «Ο Παπανδρέου μαχαιρώθηκε από τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών» είχε συμπληρώσει τότε ανώτατος διπλωμάτης των Βρυξελλών.

Η επικέντρωση στους «υποκινητές της Ευρώπης» έχει βέβαια και τις αδυναμίες της. Οι δύο συγγραφείς παραγνωρίζουν, για παράδειγμα, το γεγονός ότι ο κ. Παπανδρέου έθεσε θέμα δημοψηφίσματος μόνο από τη στιγμή που κινδύνευε να χάσει την πλειοψηφία στη Βουλή και στην κοινοβουλευτική του ομάδα.

Όμως τέτοιες ελλείψεις αποτελούν απλές παρωνυχίδες σε ένα βιβλίο που καταγράφει «εκ των ένδον» αλλά και με πολύ κριτικό τρόπο τη μεθοδολογία εκείνων «που κινούν τα νήματα» στην Ευρώπη την εποχή της κρίσης.

«Καχύποπτοι με Παπανδρέου, προτίμησαν Σαμαρά αντί Τσίπρα»

Μιλήσατε με πάνω από 100 Ευρωπαίους πολιτικούς. Πώς καταφέρατε να τους κάνετε να σας ανοίξουν τα στόματά τους;
Κέρστιν Γκάμελιν: Είχαν μια εμφανή ανάγκη να εξηγήσουν στους απλούς πολίτες τα βαθύτερα κίνητρα της πολιτικής τους. Κι αυτό μπορούσαν να το κάνουν μόνο υπό τον πέπλο της μυστικότητας.

Προσπάθησαν κάποιοι να σας παραπλανήσουν;
Κ. Γκ.: Όχι λίγοι. Διατηρήσαμε όμως μια σωστή εικόνα διασταυρώνοντας τις δηλώσεις τους με άλλα στοιχεία.

Πώς ήταν η αρχική εικόνα για την κρίση στην Ελλάδα;
Ράιμουντ Λεβ: Εντελώς ασαφής. Ένα μέλος της Επιτροπής έλεγε ότι το 2010 ο Ολι Ρεν εκτιμούσε πως η χώρα δεν θα χρειαστεί περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ποιος κέρδισε από την κρίση του ευρώ;
Κ. Γκ.: Βασικά η Γερμανία, η οποία όχι μόνο σταθεροποίησε την οικονομική της υπεροχή στην Ευρώπη, αλλά κέρδισε και δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ από τις διαφορές στα επιτόκια.

Πώς έβλεπαν οι Ευρωπαίοι εταίροι τους Έλληνες πολιτικούς;
Ρ. Λ.: Κατ' αρχάς είχαν δώσει μια τεράστια προκαταβολή εμπιστοσύνης στον Παπανδρέου. Υστερα από λίγους μήνες ανακάλυψαν όμως ότι δεν κρατούσε ποτέ τις υποσχέσεις του. Το αποτέλεσμα ήταν μια ισχυρή καχυποψία, που στράφηκε εναντίον ολόκληρου του πολιτικού κατεστημένου στην Ελλάδα.

Και ο Σαμαράς;
Ρ. Λ.: Μπροστά στο δίλημμα, Σαμαράς ή Τσίπρας, οι Ευρωπαίοι προτίμησαν τον Σαμαρά.

Ως το μικρότερο κακό;
Ρ. Λ.: Εν μέρει ναι. Ο Σαμαράς κατόρθωσε πάντως να φέρει κάποια σταθερότητα στην πολιτική ζωή κάτω από δύσκολες συνθήκες.

Θα δεχθεί το Βερολίνο να διαπραγματευτεί με τον Τσίπρα, σε περίπτωση που γίνει πρωθυπουργός;
Ρ. Λ.: Βασικά ναι. Αυτό θα εξαρτηθεί όμως και από τις απαιτήσεις του Τσίπρα. Το ερώτημα είναι αν ο Τσίπρας μπορεί να φανταστεί ότι οι απαιτήσεις του πρέπει να γίνουν αποδεκτές και από τους ψηφοφόρους της Μέρκελ. Οι θέσεις που θα πάρει στις ευρωεκλογές θα αποτελέσουν σοβαρό τεστ γι' αυτό.

Έχει κλείσει οριστικά το θέμα του grexit;
Κ. Γκ.: Νομίζω ναι - προσωρινά τουλάχιστον.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

ΕΛΣΤΑΤ: Απώλειες €40 δισ. στο ΑΕΠ της χώρας την τελευταία τετραετία

14/4/2014

Στο τέλος του 2013 το δημόσιο χρέος «εκτινάχθηκε» στα 318,7 δισ. ευρώ

Απώλειες 40 δισ. ευρώ υπήρξαν στο ΑΕΠ της χώρας την περίοδο 2010 - 2013, ενώ στο τέλος της περυσινής χρονιάς, το δημόσιο χρέος «εκτινάχθηκε» στο 175,1% του ΑΕΠ ή στα 318,7 δισ. ευρώ.

Αυτό προκύπτει από τα δημοσιονομικά στοιχεία που κοινοποίησε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) στη Eurostat, στο πλαίσιο της πρώτης κοινοποίησης Διαδικασίας Υπερβολικού Ελλείμματος του 2014.

Σύμφωνα με τα συγκεκριμένα στοιχεία, το ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο τέλος του 2013 στα 182,05 δισ. ευρώ, από 193,34 δισ. ευρώ το 2012, από 208,53 δισ. ευρώ το 2011 και από 222,15 δισ. ευρώ στο τέλος του 2010.

Το δημόσιο χρέος αυξήθηκε στα 318,7 δισ. ευρώ (175,1% του ΑΕΠ) στο τέλος του 2013, από 303,9 δισ. ευρώ (157,2% του ΑΕΠ) το 2012, από 355,1 δισ. ευρώ (170,3% του ΑΕΠ) το 2011 (σ.σ. μεταξύ 2011 και 2012 πραγματοποιήθηκε το PSI) και από 329,5 δισ. ευρώ (148,3% του ΑΕΠ) στο τέλος του 2010. Σημειώνεται, ότι το 2013 το 74,2% του χρέους της χώρας ήταν σε μακροπρόθεσμα δάνεια.

Επίσης, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε πέρυσι «άσπρη τρύπα» τόσο στους ΟΤΑ (ύψους 770 εκατ. ευρώ από, επίσης, πλεόνασμα 693 εκατ. ευρώ το 2012), όσο και στα ασφαλιστικά ταμεία (ύψους 4,7 δισ. ευρώ από έλλειμμα 2,25 δισ. ευρώ το 2012).

Το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώθηκε στο τέλος του 2013 στο 2,1% του ΑΕΠ (χωρίς την επίπτωση από τη στήριξη των τραπεζών) ή στο 12,7% του ΑΕΠ (συμπεριλαμβανομένης της επίπτωσης από τη στήριξη των τραπεζών).

Η ΕΛΣΤΑΤ σημειώνει ότι προχώρησε, παράλληλα, σε αναθεώρηση για το έλλειμμα του 2010 (λόγω, κυρίως, των αναθεωρήσεων των ποσών των φόρων και των πληρωτέων υποχρεώσεων των υπουργείων), του 2011 (λόγω, κυρίως της αναθεώρησης των πληρωτέων υποχρεώσεων των ασφαλιστικών ταμείων) και του 2012, λόγω, κυρίως, της αλλαγής της αξίας των ομολόγων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δόθηκαν από το ΤΧΣ στις συστημικές τράπεζες στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησής τους- ως έσοδο τόκων.

Ενώ, υπήρξε και μια αναθεώρηση στο χρέος του 2012 ως ποσοστό του ΑΕΠ, λόγω, κυρίως, της αναθεώρησης του ΑΕΠ το ίδιο έτος.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Ραγδαία η πτώση spreads και επιτοκίων στα ελληνικά ομόλογα

4/4/2014

Με ή ακόμα και χωρίς την ευνοϊκή αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας από τον Οίκο Moody’s τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων θα συνεχίσουν την πτωτική τους τάση δημιουργώντας ένα χωρίς προηγούμενο θετικό περιβάλλον για την επικείμενη έκδοση κρατικού ομολόγου (σ.σ. αναλυτικό ρεπορτάζ και πληροφορίες στο "Κεφάλαιο").

Οι λόγοι αυτής της διολίσθησης... χωρίς τέλος, που δείχνουν ότι μία έκδοση πενταετούς ομολόγου θα μπορούσε να πέσει ακόμα και κάτω από το 5,25% (!) έχουν πολλαπλασιασθεί τελευταία. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν μάλιστα ότι το επιτόκιο δανεισμού θα μπορούσε να μειωθεί ακόμα και σε επίπεδα κάτω από το 5%.

Παρ’ ό,τι οι προσδοκίες θα μπορούσαν να επηρεασθούν αρνητικά από τις πολιτικές εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, εντούτοις φαίνεται να οδηγούνται κατά κύριο λόγο από τις διεθνείς εξελίξεις και για τον λόγο αυτό δεν επηρεάζονται από την επιφυλακτική μέχρι σήμερα στάση των οίκων αξιολόγησης.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι «προσφορές» μεγάλων (αμερικανικών κυρίως) επενδυτικών τραπεζών σε Έλληνες τραπεζίτες το τελευταίο δεκαήμερο κάνουν λόγο για δυνατότητες απορρόφησης κεφαλαίων (ομολογιακά) με επιτόκια πολύ κοντά στο 4% (!).

Με αυτές τις προϋποθέσεις η δύσκολη μέχρι και τα τέλη του 2013 δουλειά του ΟΔΔΗΧ για την προετοιμασία ενός σχεδίου εξόδου στις αγορές φαίνεται να έχει αρχίσει να γίνεται «εύκολη» και να διευκολύνει μία εξαιρετικά αισιόδοξη πρόβλεψη όχι μόνο για τις επικείμενες εκδόσεις αλλά και για τους επόμενους σχεδιασμούς.

Οι λόγοι αυτής της αλλαγής κλίματος είναι κατά βάση τρείς:

* Η βεβαιότητα που έχει αρχίσει να διατυπώνεται σε επίπεδο Ευρωζώνης ότι η Ελλάδα έχει αποφύγει τον κίνδυνο του Grexit και ότι η Ελλάδα έχει την διασφάλιση του αξιόχρεου από την Ευρωζώνη και το ΔΝΤ με την προοπτική μάλιστα μελλοντικής αναδιάρθρωσης του χρέους της. Και κατά συνέπεια οι δανειστές της πλέον αποκτούν διασφάλιση έναντι του κινδύνου νέου χρεοστασίου. 

* Η απόφαση της Fed για διακοπή του προγράμματος χρηματοδότησης των τραπεζών (πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης) έχει αναστρέψει τις ροές κεφαλαίων σε διεθνή κλίμακα με αποτέλεσμα την φυγή κεφαλαίων από τις αναδυόμενες οικονομίες και την επιστροφή τους στα μητροπολιτικά χρηματοοικονομικά κέντρα των ΗΠΑ αλλά και την Ευρώπη. Μέρος αυτής τάσης είναι και τα κεφάλαια που αναζητούν υψηλές αποδόσεις σε περιοχές της νότιας Ευρωζώνης μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα. Αυτό άλλωστε έγινε και στην περίπτωση της πρόσφατης κάλυψης των αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών Πειραιώς και Alpha Bank. Η τάση αυτή είναι που αποτυπώνεται τώρα και στην ταχεία μείωση των spreads και την μείωση των επιτοκίων.

* Η τάση αυτή της μείωσης των επιτοκίων ενισχύεται από ένα επιπλέον παράγοντα, την χθεσινή ανακοίνωση της διοίκησης της ΕΚΤ ότι έχει αρχίσει ήδη να συζητά το ενδεχόμενο να... διαδεχθεί την Fed ως προς το ότι έχει αρχίσει να συζητά ακόμα και το ενδεχόμενο να προχωρήσει και η ίδια σε πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης. Δηλαδή τι; Δηλαδή με κάποιο τρόπο είτε μειώνοντας περισσότερο τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια, είτε με αγορές κρατικών και εταιρικών ομολογιακών τίτλων και μετοχών, είτε με συνδυασμό αυτών και άλλων «εργαλείων» να αρχίσει να «τυπώνει» χρήμα για να αντιμετωπίσει την επικείμενη ασφυξία από την στιγμή που θα σταματήσει εντελώς η αμερικάνικη κάνουλα κάποια στιγμή μέσα στο 2014. Το αποτέλεσμα όμως αυτών των κινήσεων θα είναι η ακόμα μεγαλύτερη συμπίεση των ευρωπαϊκών επιτοκίων πράγμα που με την σειρά του ενισχύει  ακόμα περισσότερο την τάση των funds  να αναζητούν επενδυτικές ευκαιρίες υψηλής απόδοσης όπως αυτές που παρουσιάζει η Ελλάδα βγαίνοντας από την απομόνωση της πιστωτικής ασφυξίας...

Σημειώνεται ότι σήμερα το spread του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου διαμορφώνεται στις 454 μ.β., που μεταφράζεται σε απόδοση 6,16%.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Καλπάζει η φτώχεια με θύματα 686.000 παιδιά

4/4/2014

Έκθεση-σοκ από τη UNICEF

Τα παιδιά αποτελούν τα μεγάλα θύματα της κρίσης. Ως ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά υφίστανται τις συνέπειες των οικονομικών δεινών που σαρώνουν τις οικογένειές τους.

Παιδιά χωρίς θέρμανση, νοικοκυριά που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν το φαγητό της ημέρας ενώ οι λογαριασμοί συσσωρεύονται.

Σε έκθεση-καταπέλτη η UNICEF επισημαίνει ότι 686.000 παιδιά στην Ελλάδα βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.

Η ετήσια καταγραφή των επιπτώσεων της κρίσης εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αθηνών και παρουσιάστηκε χθες από την Εθνική Επιτροπή της UNICEF η οποία διοργανώνει τον ετήσιο μεγάλο Ραδιομαραθώνιο την προσεχή Πέμπτη 10 Απριλίου. Το 2012 τα παιδιά που αντιμετώπιζαν κίνδυνο φτώχειας ανήλθαν σε 521.000 που αναλογεί στο 26,9% του συνολικού πληθυσμού έναντι του 23,7% το έτος 2011.

Μέσα σε έναν χρόνο τα παιδιά που διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχειας αυξήθηκαν κατά 12%. Πρόκειται για 56.000 παιδιά, οι οικογένειες των οποίων πέρασαν την κόκκινη γραμμή. Συγκλονιστικά είναι τα στοιχεία για τις μονογονεϊκές οικογένειες, όπου δύο στις τρεις (66%) απειλούνται από τη φτώχεια.

Τα πιο φτωχά παιδιά που ζουν σε νοικοκυριά σε κίνδυνο φτώχειας κάτω του ορίου του 40% του μέσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος ανέρχονταν το 2012 σε 276.000 ή 14,2% σημειώνοντας αύξηση 47,6% σε σχέση με το 2011.

Τα παιδιά αυτά ζουν σε νοικοκυριά που το μηνιαίο εισόδημα για μια τετραμελή οικογένεια με δυο παιδιά κάτω των 14 ετών κυμαίνεται (για το 2012) κάτω από τα 670€. Δραματικές επιπτώσεις υφίστανται 292.000 παιδιά καθώς κανένας ενήλικος δεν εργάζεται στην οικογένειά τους. Ενδεικτικό της κρίσης και της απορρύθμισης της εργασίας είναι ότι εξ αυτών των παιδιών 204.000 περιήλθαν σε αυτή την κατάσταση μετά το 2008.

Σχεδόν τα μισά φτωχά νοικοκυριά (45%) δήλωσαν ότι δεν έχουν ικανοποιητική θέρμανση και αυτό πριν εκτιναχθούν οι τιμές με την εξίσωση πετρελαίου θέρμανσης και κίνησης. Επίσης το 52,6% δήλωσαν αδυναμία να προσφέρουν διατροφή που να περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας. Για το 2012 τα μονογονεϊκά νοικοκυριά (67,2%) και τα τρίτεκνα-πολύτεκνα (65,8%) της αντίστοιχης ομάδας πλήττονται περισσότερο, θέτοντας επιτακτικά το ζήτημα του κινδύνου υποσιτισμού για ορισμένα παιδιά στην Ελλάδα.

Όσον αφορά συγκεκριμένα τις παροχές κοινωνικής προστασίας για τη λειτουργία οικογένεια - παιδιά, παραμένουν σταθερές ως προς το ποσοστό του ΑΕΠ, στο 1,8% για το 2011, χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ (2,2%), και ανέρχονται σε 3,7 δισ. ευρώ μειωμένες κατά 513 εκατομμύρια ή 12,1% από το 2009 (ανέρχονταν σε 4,2 δισ. ευρώ).

Ο ραδιομαραθώνιος της UNICEF φέτος έχει ως σύνθημα «Καμιά γενιά χαμένη! Νερό, φαγητό, υγεία, για όλα τα παιδιά» και θα πραγματοποιηθεί με τη συνεργασία πολλών ραδιοφωνικών σταθμών.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

UNICEF: 686.000 ελληνόπουλα σε κίνδυνο φτώχειας

3/4/2014

Ανησυχητικά τα στοιχεία από την ετήσια έκθεση της οργάνωσης

Η μείωση των κοινωνικών παροχών, η ανεργία των γονέων, η οικονομική ανέχεια και η ελλιπής πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη επιδεινώνουν, χρόνο με τον χρόνο, τη ζωή των ανηλίκων στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση με θέμα «Η Κατάσταση των Παιδιών στην Ελλάδα 2014 - Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στα παιδιά» που παρουσίασε η Ελληνική Εθνική Επιτροπή της UNICEF το μεσημέρι της Πέμπτης στα γραφεία της Ένωσης Συντακτών.

Όπως προκύπτει από την έκθεση στην Ελλάδα τα παιδιά που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ανέρχονταν σε 686.000 (35,4% το 2012, από 30,4% το 2011, με πιο ευάλωτα εκείνα των μονογονεϊκών οικογενειών (74,7%) αλλά και τα παιδιά των τρίτεκνων και πολύτεκνων (43,7%) νοικοκυριών.

Οι συνθήκες διαβίωσης των παιδιών φαίνεται να χειροτερεύουν χρονιά με χρονιά καθώς το 74,1% των φτωχών νοικοκυριών με παιδιά και το 29,5% των μη φτωχών δήλωναν αδυναμία πληρωμής εκτάκτων, αλλά και καθημερινών δαπανών. Επιπλέον, το 86,5% των φτωχών νοικοκυριών με παιδιά το 2012 δεν είχαν να ξοδέψουν χρήματα για μια εβδομάδα διακοπών. 

Ταυτόχρονα οι παροχές κοινωνικής προστασίας μειώθηκαν κατά 4,9% το 2011 σε σχέση με το 2009, ενώ εκτιμάται ότι σημαντικός αριθμός παιδιών δεν έχει ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη λόγω απώλειας ασφαλιστικών δικαιωμάτων των γονιών τους.

Συγκριτικά με την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός των παιδιών στην Ελλάδα μειώθηκε περισσότερο (-9%) από τον συνολικό (-1,1%), επισήμανε ο καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου κ. Δημοσθένης Δασκαλάκης περιγράφοντας συνοπτικά τα κύρια ευρήματα της έκθεσης.

Σύμφωνα και πάλι με τα στοιχεία της απογραφής του 2011, τα παιδιά ηλικίας έως 18 ετών είναι 1.889.916, που αντιστοιχούν στο 17,5% του μόνιμου πληθυσμού της χώρας (10.815.197) με τα αγόρια να αποτελούν το 51,2% και τα κορίτσια το 48,8%.

Αύξηση σημειώνεται στα παιδιά των αλλοδαπών/μεταναστών, τα οποία το 2011 έφθασαν τα 181.000 άτομα, κατά 11,8% περισσότερα από το 2001 και αναλογούν στο 9,6% του συνόλου των ανηλίκων στην Ελλάδα (από 7,8% το 2001).

Με τα παιδιά που ζουν σε νοικοκυριά όπου κανένας ενήλικος δεν εργάζεται να ανέρχονται σε 292.000 (13,2%) το 2012. Παρατηρείται δηλαδή μια αύξηση κατά 204.000 σε σχέση με το 2008. Ο κίνδυνος φτώχειας επηρεάζει και τους μετανάστες με τα ποσοστά να φθάνουν το 43,7% για το 2012. 

Όσο αφορά τον τομέα της εκπαίδευσης τα ποσοστά εγγραφών στην προσχολική εγγραφή παραμένουν χαμηλά συγκριτικά με εκείνα της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τα οποία είναι πολύ υψηλά στην χώρα μας.

Επίσης η συμμετοχή των παιδιών σε υπηρεσίες επίσημης βρεφονηπιακής φροντίδας είναι σταθερά μικρότερη σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που οφείλεται στο ότι οι υφιστάμενες δομές, κυρίως οι δημοτικές, δεν επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών των παιδιών.

Ταυτόχρονα τα υψηλά ποσοστά φτώχειας (32,3%) και ανεργίας (58,6%) για την χρονιά 2012 των ηλικιακών ομάδων 16-24 και 15-24 ετών αντίστοιχα, σε συνδυασμό με την εκτόξευση του ποσοστού των ατόμων αντίστοιχων ηλικιακών ομάδων που δεν εργάζονται και ταυτόχρονα δε συμμετέχουν σε κάποιας μορφής εκπαίδευση και κατάρτιση, οδηγούν στην έντονη οικονομική εξάρτηση από τους γονείς τους με αποτέλεσμα να παρατείνουν τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας.

Ενδεικτικό στοιχείο αποτελεί το υψηλό ποσοστό (73,3%) των νέων 20 έως 29 ετών που συνεχίζει να διαμένει με τους γονείς του και η μέση ηλικία εγκατάλειψης της γονεϊκής στέγης (29,1 έτη).

Στην παρουσίαση συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος της UNICEF κ. Λάμπρος Κανελλόπουλος, ο Γενικός Διευθυντής κ. Ηλίας Λυμπέρης και ο καθηγητής του  Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Δημοσθένης Δασκαλάκης.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Κομισιόν: Επιδεινώθηκε το 2013 η φτώχεια στην Ελλάδα

31/3/2014

H κατάσταση της φτώχειας έχει επιδεινωθεί στην Ελλάδα το 2013, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της τριμηνιαίας έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κοινωνική κατάσταση και την απασχόληση στην ΕΕ, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, στην Ελλάδα και την Πορτογαλία οι μεταρρυθμίσεις των συστημάτων φορολογίας και κοινωνικών παροχών κατά την περίοδο 2012-2013 οδήγησαν σε μείωση των εισοδημάτων για την πλειοψηφία των νοικοκυριών.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη αύξηση, την περίοδο 2011-2013, του ποσοστού του πληθυσμού που κινδυνεύει με φτώχεια. Το 2013 η φτώχεια αφορά το 23,7% του πληθυσμού και αυξήθηκε κατά 1,8% σε σχέση με το 2011. Ακολουθούν η Ρουμανία με αύξηση +1,1% και φτώχεια 21,2% το 2013, η Λετονία με +0,9% και φτώχεια 21,4% και η Ισπανία με +0,7% και φτώχεια 20,9%.

Εξάλλου, την περίοδο 2008-2013 το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών μειώθηκε κατά 14,8% στην Ελλάδα, καταγράφοντας το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ μετά την Ιρλανδία (-16%), ενώ μεγάλες μειώσεις παρατηρήθηκαν επίσης στην Πορτογαλία με -7,5% και την Ισπανία με -5,2%. Κύριος λόγος αυτών των μειώσεων, όπως εξηγεί η Επιτροπή, ήταν οι μεγάλες αυξήσεις σε φόρους, οι μειώσεις σε συντάξεις και ο περιορισμένος αντίκτυπος των δαπανών για την κοινωνική προστασία.

Από την έκθεση της Επιτροπής προκύπτει ακόμη ότι το 2013 το μοναδιαίο κόστος εργασίας σημείωσε τις μεγαλύτερες μειώσεις στην Κύπρο (-5,4%) και την Ελλάδα (-4,7%), ενώ οι Έλληνες εμφανίζονται ως οι Ευρωπαίοι που εργάζονται τις περισσότερες ώρες εβδομαδιαίως με 43,7 ώρες. Ακολουθούν οι Πολωνοί με 42,5 ώρες, οι Κύπριοι με 42,4 ώρες, οι Πορτογάλοι με 42,2 ώρες και οι Αυστριακοί με 42,15. Λιγότερο εργάζονται οι Φιλανδοί με 39,7 ώρες την εβδομάδα, οι Ούγγροι με 39,8 ώρες και οι Γάλλοι με 40 ώρες.

Τον Ιανουάριο του 2014 η ανεργία πλήττει 3,1 εκατ. νέους, ηλικίας 15-24 ετών, στην ΕΕ, με μεγάλες διαφορές όμως να παρατηρούνται μεταξύ των κρατών μελών. Σε χώρες οι οποίες δεν επηρεάστηκαν ιδιαίτερα από την επιδείνωση της κατάστασης εργασίας, όπως την Αυστρία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, τα ποσοστά της ανεργίας των νέων ήταν της τάξης του 10%, ενώ στην Ελλάδα και την Ισπανία, όπου η κατάσταση είναι η χειρότερη στην ΕΕ, τα ποσοστά ανεργίας των νέων τριπλασιάστηκαν την περίοδο 2008-2013, αναφέρει η Επιτροπή.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έκθεσης ο επίτροπος για θέματα απασχόλησης και κοινωνικών υποθέσεων Λάζλο Άντορ υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ότι «οι ανισότητες έχουν αυξηθεί και υφίσταται κίνδυνος η τρέχουσα εύθραυστη ανάκαμψη να μη βελτιώσει την κατάσταση πολλών ομάδων των πληθυσμού με χαμηλότερα εισοδήματα».

«Η ΕΕ απέχει ακόμα πολύ από το να έχει εξασφαλίσει μια ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς που δημιουργεί πολλές θέσεις εργασίας: Τα κράτη μέλη και η ΕΕ θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους ώστε να εξασφαλίσουν ότι δεν θα αφήσουμε κανέναν πίσω κατά την προσπάθειά μας να βγούμε από την κρίση» σημείωσε ο κοινοτικός επίτροπος και πρόσθεσε: «Ειδικότερα, θα πρέπει να επικεντρώσουμε τις προσπάθειές μας σε επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που περιέχονται στη δέσμη μέτρων για τις κοινωνικές επενδύσεις και στη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τις εγγυήσεις για τη νεολαία».

Πηγή 

Διαβάστε περισσότερα »

ΕΛΣΤΑΤ: Σε σταθερή πτώση οι μισθοί στην Ελλάδα

28/3/2014

Σε σταθερή πτώση βρίσκονται οι μισθοί στην Ελλάδα, από τα μέσα του 2010 και το πρώτο Μνημόνιο έως σήμερα, με πλέον χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στο τελευταίο τρίμηνο πέρυσι, μόνο στην Ελλάδα και στην Κύπρο υπήρξαν μειώσεις μισθών, ενώ στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι μισθοί αυξήθηκαν.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για τους μισθούς στο σύνολο της οικονομίας, ο δείκτης μισθών μειώθηκε 6,2% το δ΄ τρίμηνο πέρυσι σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του δ΄ τριμήνου 2012, έναντι μείωσης 2,6% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση το 2012 προς το 2011.

Παρατηρείται δε, ότι ο δείκτης μισθών στην Ελλάδα μειώνεται σταθερά από το γ΄ τρίμηνο 2010 (πτώση τότε 3,4%), όταν και άρχισαν οι περικοπές στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης (κατά 11,9%) καταγράφηκε στο α΄ τρίμηνο 2013.

Επίσης, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο δείκτης μισθών με εποχική προσαρμογή αλλά χωρίς προσαρμογή ως προς τον αριθμό των εργασίμων ημερών, παρουσιάζει μείωση 9,1% το δ΄ τρίμηνο 2013, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του δ΄ τριμήνου 2012, έναντι μείωσης 4,6% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση το 2012 προς το 2011.

Για τη σύγκριση με ό,τι συμβαίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ΕΛΣΤΑΤ υπολογίζει την ετήσια μεταβολή των μισθών, με διόρθωση εργάσιμων ημερών και χωρίς εποχική διόρθωση.

Έτσι, οι μισθοί στην Ελλάδα μειώθηκαν 4,1% το δ΄ τρίμηνο 2013, ενώ μείωση 6,7% καταγράφηκε στους μισθούς στην Κύπρο. Σε όλες τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη συγκεκριμένη περίοδο υπήρξαν αυξήσεις μισθών, ακόμα και στις χώρες σε Μνημόνιο ή υπό επιτήρηση.

Ειδικότερα, στην Ισπανία οι μισθοί αυξήθηκαν κατά 3,7%, στην Πορτογαλία κατά 0,5%, στην Ιρλανδία κατά 0,4% και στην Ιταλία κατά 1,4%. Στη Γερμανία υπήρξαν αυξήσεις μισθών κατά 2,2%, στη Γαλλία κατά 1,7%, στην Ολλανδία κατά 2,6% και στη Μεγάλη Βρετανία κατά 0,5%.

Τέλος, στη Βουλγαρία οι μισθοί αυξήθηκαν 4%, στην Εσθονία 7,7%, στη Λετονία 5,7% και στη Λιθουανία 5,8%.

Όπως αναφέρει η ΕΛΣΤΑΤ, η έρευνα αφορά όλους τους τομείς της οικονομίας εκτός από τον πρωτογενή τομέα. Για τον υπολογισμό του δείκτη, χρησιμοποιούνται οι ακαθάριστες αμοιβές προς τις ώρες εργασίας. Οι ακαθάριστες αμοιβές περιλαμβάνουν τους μισθούς και τα ημερομίσθια, (τακτικές αμοιβές και υπερωρίες), τα επιμίσθια και τις έκτακτες αμοιβές (δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, επίδομα αδείας και κάθε μορφή bonus που δεν καταβάλλεται τακτικά), καθώς και τις αμοιβές για ημέρες που δεν πραγματοποιήθηκε εργασία (π.χ. ημέρες άδειας, αργίας, κύησης, λοχείας, ασθένειας, αποζημιώσεις απόλυσης, κ.λπ.).

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Λιγότερες γεννήσεις, περισσότεροι θάνατοι το 2012 στην Ελλάδα

2/8/2013

Δεν φτωχαίνει απλώς η Ελλάδα του Μνημονίου, αλλά γερνάει κιόλας με επικίνδυνους ρυθμούς.

Οι γεννήσεις υποχώρησαν το 2012 σε 100.371 (51.654 αγόρια και 48.717 κορίτσια) παρουσιάζοντας μείωση κατά 5,69% από το 2011 που ήταν 106.428 (54.862 αγόρια και 51.566 κορίτσια). Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη των δημογραφικών μεγεθών στη χώρα, το 2012 καταγράφηκαν 84.851 γεννήσεις από Ελληνίδες (ποσοστό 84,54%) και 15.520 από αλλοδαπές (15,46%). Τα αντίστοιχα στοιχεία για το 2011 ήταν 87.426 (82,14%) από Ελληνίδες μητέρες και 19.002 (17,85%) από αλλοδαπές.

Η μέση ηλικία μητέρας κατά τη γέννηση το 2012 ήταν 30,8 έτη, σημειώνοντας ελαφρά μείωση από το 2011, που ήταν 31,4 έτη. Το εύρος των ηλικιών των μητέρων κατά τη γέννηση ήταν από 12 έως 58 ετών.

Οι θάνατοι, κατά το 2012, παρουσίασαν αύξηση κατά 5% και ανήλθαν σε 116.670, (60.137 άντρες και 56.533 γυναίκες) έναντι 111.099 (57.999 άντρες και 53.100 γυναίκες) το 2011.

Η μέση ηλικία κατά τον θάνατο κατά το 2012 έπεσε στα 74,79 έτη για τους άνδρες και 80,64 έτη για τις γυναίκες, παρουσιάζοντας, σε σχέση με το 2011, μικρή μείωση στους άντρες (το 2011 ήταν 74,82 έτη) και μικρή αύξηση για τις γυναίκες (80,44 έτη).

Η φυσική μεταβολή του πληθυσμού (δηλαδή η μεταβολή που οφείλεται μόνον στη διαφορά γεννήσεων και θανάτων χωρίς συνυπολογισμό της μετανάστευσης) παρουσίασε αρνητική εξέλιξη, με φυσική μείωση του πληθυσμού κατά 16.299 άτομα.

Πηγή

Περισσότεροι οι θάνατοι από τις γεννήσεις στην Ελλάδα το 2012

27/3/2014

Για πρώτη φορά μετά το 1941

Για πρώτη φορά από το 1941 οι θάνατοι στην Ελλάδα ήταν περισσότεροι από τις γεννήσεις, μέσα στο 2012, σύμφωνα με δηλώσεις που έκανε σήμερα ο επίκουρος καθηγητής Θεσσαλίας, Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Ιατρικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Γιώργος Ραχιώτης. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας το 2012 είχαμε 16 χιλιάδες περισσότερους θανάτους από γεννήσεις, κάτι που παρατηρείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, μετά το 1941 και είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του πληθυσμού.

Επεσήμανε δε, ότι η τάση μείωσης του πληθυσμού είχε διαφανεί από το 2011 όταν για πρώτη φορά, αλλά σε πολύ μικρότερο ποσοστό, διαπιστώθηκε ότι οι θάνατοι ήταν περισσότεροι από τις γεννήσεις. Όπως παρατήρησε, το γεγονός, μπορεί να αποδοθεί και στις σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές των τελευταίων ετών.

Εξάλλου ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, επεσήμανε ότι θα απαιτούνταν μακροχρόνιες μελέτες για να αποδείξουν πόσο επηρεάζει η κρίση τα δημογραφικά δεδομένα, ωστόσο όλες οι ενδείξεις προκαλούν άμεση συσχέτιση. Αναφέρθηκε πάντως ως παράδειγμα σε μελέτη του Αγγ. Χατζάκη καθηγητή Επιδημιολογίας στην Αθήνα όπου διαπιστώνεται εκτίναξη των κρουσμάτων AIDS μεταξύ των χρηστών ουσιών ενδοφλεβίως, στη σύγκριση προ και μετά κρίσης.

Οι επισημάνσεις αυτές, έγιναν στο πλαίσιο ανακοινώσεων σχετικά με το γεγονός ότι η Θεσσαλία θα μετάσχει σε δύο εθνικές μελέτες υγείας μέσα στο επόμενο εξάμηνο εκ των οποίων η μία αφορά στα χρόνια νοσήματα και η δεύτερη στα λοιμώδη. Στόχος των ερευνών οι οποίες θα εξελιχθούν και πανελλαδικά, είναι για πρώτη φορά να εκτιμηθεί το επίπεδο υγεία των πολιτών και να βελτιωθεί η διαδικασία πρόληψης. Στην έρευνα θα συμμετάσχουν 400 τυχαία επιλεγμένοι Θεσσαλοί πολίτες.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Να κόψει ή να μην κόψει χρήμα ο Ντράγκι;

28/3/2014

Πώς επηρεάζεται η ελληνική οικονομία από τις εξελίξεις της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής

Αντιμέτωπη με μια μεγάλη πρόκληση, αυτή της ποσοτικής χαλάρωσης (του τυπώματος, δηλαδή, χρήματος με σκοπό την παρέμβαση στις αγορές  κρατικών ομολόγων), βρίσκεται σύμφωνα με την αγορά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Παρά το γεγονός, μάλιστα, ότι ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η «ευρωτράπεζα» είναι έτοιμη να αναλάβει δράση προκειμένου να αποφευχθεί ο αποπληθωρισμός, η πραγματικότητα, για ορισμένους αναλυτές, είναι ότι οι επιλογές της είναι εξαιρετικά περιορισμένες.

«Το οικονομικό σκηνικό στην ευρωζώνη χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά χαμηλό πληθωρισμό, υποτονική ανάπτυξη και υψηλή ανεργία. Καθώς τα επιτόκια είναι ήδη στο 0,25% και η αγορά δεν αναμένει αύξηση επιτοκίων τουλάχιστον ως τα μέσα του 2016, μείωση επιτοκίων (στο 0,1%) και καθοδήγηση των προσδοκιών (forward guidance) δεν θα έχουν καμία επίπτωση. Αλλες λύσεις όπως μη αποστείρωση του SMP επίσης είναι αμφίβολης αξίας. Σε οποιαδήποτε άλλη οικονομία η ενδεδειγμένη λύση θα ήταν αυτή της ποσοτικής χαλάρωσης αλλά η πιθανότητα το Συμβούλιο της ΕΚΤ να καταλήξει (τουλάχιστον τώρα) σε μια τέτοια απόφαση είναι εξαιρετικά περιορισμένη» παρατηρούσε η Τράπεζα Πειραιώς.

Στην προσπάθειά της πάντως να αναχαιτίσει τον πολύ χαμηλό πληθωρισμό και ενδεχόμενο κίνδυνο αποπληθωρισμού, η ΕΚΤ έχει μειώσει τα επιτόκιά της σε επίπεδα ρεκόρ, χωρίς όμως σημαντικό όφελος για την οικονομία και με τον πληθωρισμό κολλημένο πολύ χαμηλότερα από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας. Οικονομολόγοι διεθνών τραπεζών εκτιμούσαν επίσης ότι ο αποπληθωρισμός αποτελεί απειλή και για την Ελλάδα, καθώς πιέζει ανοδικά το ελληνικό χρέος (μέσω των επιπτώσεων στο ονομαστικό ΑΕΠ), αυξάνοντας τον κίνδυνο πρόσθετων μέτρων λιτότητας, αλλά και νέας εσωτερικής υποτίμησης. Ωστόσο, κοινή είναι πλέον η εκτίμηση των αναλυτών πως μπορεί αρχικώς η ΕΚΤ να υιοθετήσει μια προσέγγιση «βλέποντας και κάνοντας» στην εφαρμογή τυχόν αντισυμβατικών μέτρων, εν τούτοις, κάποια στιγμή μέσα στο 2014, κάποιας μορφής ποσοτική χαλάρωση θα είναι αναπόφευκτη.

Κάτι δείχνει μάλιστα να αλλάζει, καθώς ενώ στην ευρωζώνη εντείνονται οι συζητήσεις για εναλλακτικά μέτρα στήριξης της οικονομίας, ο Γενς Βάιτμαν, πρόεδρος της Bundesbank, είπε ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε να εξετάσει την αγορά κρατικών ομολόγων και υψηλής αξιολόγησης περιουσιακών στοιχείων του ιδιωτικού τομέα. Η δήλωση του Βάιτμαν ανοίγει τον δρόμο για μια από τις διχαστικές πολιτικές, την ποσοτική χαλάρωση (quantitative easing-QE), κάτι που μέχρι πρόσφατα η γερμανική κεντρική τράπεζα επέκρινε συνεχώς. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ είχε πει ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να δράσει αν ο πληθωρισμός υποχωρήσει χαμηλότερα των προσδοκιών. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ανάγκη να δράσουμε, είπε ο Βάιτμαν. Αν όμως οι προοπτικές για τον πληθωρισμό αλλάξουν, ως αποτέλεσμα μιας ανατίμησης του ευρώ, η ΕΚΤ θα μπορούσε να παρέμβει, πιθανότατα με μια νέα μείωση επιτοκίων ή ακόμη και με ένα πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.

Αλλά και ο Λορέντζο Μπίνι Σμάγκι, πρώην μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σε άρθρο του στους «FT» βλέπει θετικά την ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη. Ο κίνδυνος αποπληθωρισμού και το ισχυρό ευρώ δημιουργούν προβλήματα, ενώ η φαρέτρα των παραδοσιακών εργαλείων της ΕΚΤ αδειάζει, παρατηρεί.

Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός είναι - και θα παραμείνει - πιο κοντά στο 1% παρά στο 2%. Το να επεκτείνει κανείς τις προβλέψεις σε βάθος τριετίας - ενώ οι δράσεις της νομισματικής πολιτικής έχουν επίδραση ενός ή δύο ετών - δεν δικαιολογεί την αδράνεια, την ώρα μάλιστα που η μείωση των επιτοκίων σε αρνητικό επίπεδο έχει αβέβαιες επιπτώσεις στις νομισματικές συνθήκες μεσοπρόθεσμα.

Κατά συνέπεια, όσο περισσότερο περιμένει η κεντρική τράπεζα τόσο πιο επεκτατική θα πρέπει να είναι τελικά η πολιτική της και τόσο πιθανότερο να καταφύγει τελικά στην ποσοτική χαλάρωση, ενώ σύμφωνα με την αγορά το θέμα είναι οι εθνικές κεντρικές τράπεζες να μη φροντίζουν μόνο για τα δικά τους εθνικά συμφέροντα, αγνοώντας τη βέλτιστη πολιτική για την ευρωζώνη συνολικά.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Ο μαθηματικός τύπος με το ιρλανδικό μοντέλο

24/3/2014

Στα 1.000 ευρώ περίπου, βάζει η κυβέρνηση τον πήχη των αναγκαίων μηνιαίων εξόδων διαβίωσης μίας δανεισμένης οικογένειας.

Το ποσό που θα περισσεύει από το εισόδημά της μετά την αφαίρεση των απαραίτητων δαπανών, θα το διαθέτει στην τράπεζα ως έναντι της δόσης προκειμένου να μην «κοκκινίζει» το δάνειο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Εθνους της Κυριακής», ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Ανάπτυξης και της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής έχει καταλήξει στη λίστα και τα ποσά των «αποδεκτών δαπανών διαβίωσης» των νοικοκυριών, οι οποίες και θα αποτελέσουν και τον «μπούσουλα» για τις νέες ρυθμίσεις των δανείων.

Το λεγόμενο και ως «ιρλανδικό μοντέλο» αρχίζει να υλοποιείται, ενώ η κυβέρνηση προχωρά και σε αλλαγές στην πτωχευτική διαδικασία των επιχειρήσεων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι δικαστικές εμπλοκές που επίσης «κοκκινίζουν» τα δάνεια.

Πιο συγκεκριμένα και όπως αναφέρουν πηγές, μέσα στο πρώτο δίμηνο του νέου έτους το υπουργικό συμβούλιο θα εκδώσει πράξη με την οποία θα ενεργοποιεί το Κυβερνητικό Συμβούλιο Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Σε αυτό μετέχουν οι υπουργοί Οικονομικών, Ανάπτυξης, Δικαιοσύνης και Εργασίας.

Το Συμβούλιο, η σύσταση του οποίου προβλέπεται στον νόμο που αφορά την αναστολή των πλειστηριασμών της κύριας κατοικίας και για το 2014, θα είναι αρμόδιο για την οργάνωση ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού αποτελεσματικής διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Επίσης έχει ως αποστολή να τροποποιεί τη νομοθεσία, όπου απαιτείται, προκειμένου να επιταχύνονται διαδικασίες αποπληρωμής, καθώς και στη δημιουργία ενός δικτύου παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για θέματα διαχείρισης οφειλών.

Η ατζέντα των αλλαγών
Το «Εθνος της Κυριακής» παρουσιάζει την ατζέντα των πρώτων αλλαγών που θα επεξεργαστεί το Κυβερνητικό Συμβούλιο:

1 Εύλογες δαπάνες διαβίωσης. Οπως αναφέρουν πηγές στο «Εθνος της Κυριακής», εμπειρογνώμονες της γενικής γραμματείας Καταναλωτή και της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής επεξεργάστηκαν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και έχουν ετοιμάσει τις «εύλογες δαπάνες διαβίωσης» των νοικοκυριών. Το μέσο κόστος που χρειάζονται λοιπόν οι οικογένειες είναι στην «περιοχή» των 1.000 ευρώ, μηνιαίως. Για την ακρίβεια έχουν γίνει κατηγορίες νοικοκυριών, όπως ένα άτομο ηλικίας μέχρι 65 ετών, ένα άτομο ηλικίας άνω των 65 ετών, ζευγάρι, ζευγάρι με ένα παιδί ηλικίας έως 16 ετών, ζευγάρι με δύο παιδιά ηλικίας έως 16 ετών, ζευγάρι με τρία και περισσότερα παιδιά έως 16 ετών, ζευγάρι ή ένας γονέας με παιδιά άνω των 16 ετών.

Για καθεμία από τις περιπτώσεις αυτές έχουν υπολογιστεί οι απαραίτητες δαπάνες διαβίωσης. Αυτές περιλαμβάνουν τη διατροφή, τη στέγαση, τη μόρφωση, την ένδυση, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, την επικοινωνία, τη μεταφορά, τη θέρμανση κλπ. Δεν περιλαμβάνονται δαπάνες για ιδιωτικά σχολεία, για ιδιωτικά νοσοκομεία και για διασκέδαση. Οπως επίσης δεν υπολογίζονται έξοδα για αγορά νέου Ι.Χ. ή καινούργιας τηλεόρασης, αλλά προβλέπονται δαπάνες για επισκευές.

Με τις «εύλογες δαπάνες διαβίωσης» οι τράπεζες και οι δανειολήπτες θα έχουν έναν «μπούσουλα» στις συζητήσεις που θα κάνουν για ρυθμίσεις των δανείων. Με πιο απλά λόγια, μία τετραμελής οικογένεια έχει ως απαραίτητα έξοδα διαβίωσης 1.000 ευρώ τον μήνα. Αυτά θα αφαιρούνται από το εισόδημα και το ποσό που θα περισσεύει θα δίνεται έναντι της κανονικής δόσης στην τράπεζα προκειμένου να κρατιέται «ζωντανό» το δάνειο.

2 Συνεργάσιμοι δανειολήπτες.Πρόκειται για τη δεύτερη έννοια που θα θεσπίσει το Κυβερνητικό Συμβούλιο Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Είναι αυτοί που δεν κρύβουν στοιχεία από τις τράπεζες, π.χ. έσοδα, περιουσιακά στοιχεία. Είναι εκείνοι που θα πληρώνουν με συνέπεια τις νέες τους δόσεις κι αν αλλάξουν τα οικονομικά τους δεδομένα θα ενημερώσουν τις τράπεζες.

Με τον ορισμό αυτόν η κάθε τράπεζα δεν μπορεί να χαρακτηρίζει με αδιαφανή κριτήρια κάποιον δανειολήπτη ως μη συνεργάσιμο και να απορρίπτει a priori σχέδια αναδιάρθρωσης χρεών. Ετσι, η τράπεζα υποχρεώνεται να εξετάσει σοβαρά κάθε περίπτωση ξεχωριστά, εφόσον πληρούνται βασικές προϋποθέσεις.

3 Κώδικας δεοντολογίας. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα εκδώσει τον Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ιδιωτικών οφειλών. Αυτός θα τεθεί σε λειτουργία το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2014. Ο Κώδικας περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με τις διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου, της δυνατότητας αποπληρωμής, σχετικά με τους δεσμευτικούς κανόνες συμπεριφοράς των τραπεζών με σαφή χρονοδιαγράμματα, όρους επικοινωνίας μεταξύ τραπεζών και δανειστών.

Σε αυτές τις διατάξεις θα αξιοποιηθούν οι έννοιες των «ευλόγων δαπανών διαβίωσης» και του «συνεργάσιμου δανειολήπτη». Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο σχετικός Κώδικας είναι σε φάση προετοιμασίας.

Για επιχειρήσεις
Στο τραπέζι λίφτινγκ του πτωχευτικού δικαίου

Ενα από τα πρώτα θέματα που θα κληθεί να εξετάσει και να αποφασίσει το Κυβερνητικό Συμβούλιο είναι αν θα δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης των δανείων σε επιχειρήσεις που δεν έχουν φορολογική ή ασφαλιστική ενημερότητα, ενώ δρομολογείται ριζική αναμόρφωση της διαδικασίας πτώχευσης των επιχειρήσεων.

Στην Ελλάδα το πτωχευτικό δίκαιο (εμπορικό) είναι αρκετά εκσυγχρονισμένο και βασίζεται σε μεταφορά του Γερμανικού, αλλά φαίνεται να εφαρμόζεται ελλιπώς. Στο Πρωτοδικείο Αθηνών που έχει την πλειονότητα των ελληνικών εμπορικών πτωχεύσεων, υπάρχουν μόνο 2 δικαστές, οι οποίοι ασχολούνται με σχεδόν 1.300 εκκρεμείς υποθέσεις πτώχευσης.

Οι δικαστές είναι περιορισμένης εκπαίδευσης ενώ ταυτόχρονα υποχρεούνται ανά δύο χρόνια να αντικαθίστανται, γι' αυτό και απαιτείται η τοποθέτηση περισσότερων δικαστών και με μεγαλύτερη πείρα.

Κοστίζουν
Επίσης, οι μεγάλες καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης δημιουργούν μεγάλες δαπάνες και άσχημα αποτελέσματα. Υπάρχουν περιπτώσεις που η διαδικασία μπορεί να φτάσει τα 20 χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί και οι σύνδικοι και εμπλεκόμενοι πληρώνονται μόνο εκ των υστέρων.

Ενα άλλο πρόβλημα είναι ότι σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες, η Ελλάδα δεν έχει ένα σώμα από επαγγελματίες διαχειριστές σε θέματα πτωχεύσεων. Προς το παρόν, μόνο οι δικηγόροι μπορούν να ενεργούν υπό την ιδιότητα αυτή και στερούνται συχνά απαιτούμενων δεξιοτήτων προκειμένου να προβούν στην αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων.

Γι' αυτό εξετάζεται η ενθάρρυνση της παροχής κινήτρων για τους εκκαθαριστές ώστε να αναμειχθούν και να ασχοληθούν. Για παράδειγμα θα μπορούσε να θεσπιστεί αλλαγή στον τρόπο αμοιβής τους. Να γίνεται με κάποιον τρόπο νωρίτερα.

Στη χώρα μας, το πτωχευτικό δίκαιο προβλέπει μια προ-διαδικασία πτώχευσης (άρθρο 99), με ελάχιστα παραδείγματα επιτυχούς έκβασης.

Πολλές εταιρείες εφαρμόζουν την ανωτέρω διαδικασία, αλλά για τις περισσότερες επιχειρήσεις διαπιστώνεται ότι δεν είναι βιώσιμη. Από το 2007, μόνο 12 υποθέσεις παραπέμφθηκαν στην αναμόρφωση του άρθρου 99 και μόνο 1 ολοκληρώθηκε. Αυτή είναι επίσης μία δυσλειτουργία η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »