Η περίπτωση της Ζιμπάμπουε και οι λόγοι της οικονομικής κατάρρευσης

11/2/2016

Αφού κέρδισε την ανεξαρτησία της το 1980, η Ζιμπάμπουε βρήκε το δρόμο προς την ευημερία, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της τάξης του 4,3 τοις εκατό. Για περίπου δύο δεκαετίες γνώρισε πορεία σταθερής ανάπτυξης, η οποία διακόπηκε μόνο περιστασιακά. Η χώρα είναι προικισμένη με πλούσια αποθέματα  πόρων και ορυκτών, αφού διαθέτει τεράστια κοιτάσματα διαμαντιών, χρυσού, νικελίου, σιδήρου, λευκόχρυσου, άνθρακα και άλλων φυσικών προϊόντων. Σε σύγκριση με άλλες χώρες της Αφρικής, είχε μια εκλεπτυσμένη βιομηχανία παραγωγής υφασμάτων, τσιμέντου, χημικών, χάλυβα, ξύλου και άλλων προϊόντων.

Η γεωργική παραγωγή, ο στυλοβάτης της οικονομίας της, υποστηρίζεται από 10.747 φράγματα (από τα συνολικά 12.430 φράγματα νερού που υπάρχουν σε ολόκληρη την περιοχή της Νότιας Αφρικής) (Sugunan, 1997). Η καπνοβιομηχανία ήταν για την Ζιμπάμπουε η πιο επιτυχημένη μηχανή παραγωγής ξένου συναλλάγματος, κερδίζοντας περίπου  600  εκατομμύρια USD το 2000. Η Ζιμπάμπουε ήταν επίσης ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός. Ίσως όμως ο πιο καίριας σημασίας τομέας για τη Ζιμπάμπουε ήταν ο ισχυρός τραπεζικός τομέας της και η εύρυθμη λειτουργία του συστήματος των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, το οποίο «επέτρεπε στους ιδιοκτήτες να χρησιμοποιούν τα ιδία κεφάλαια τους στη γη για την ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων ή την επέκταση των παλαιών» (Richardson, 2005, σελ. 1).

Ωστόσο, από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, η οικονομική πρόοδος της Ζιμπάμπουε σταμάτησε και η οικονομία της χώρας εισήλθε σε φάση ύφεσης. Τι προκάλεσε αυτή τη μεταστροφή; Οι συχνά απλοϊκές αναφορές των μέσων ενημέρωσης υπαινίσσονταν ότι η κοπή νέου χρήματος ήταν αυτή που οδήγησε τη Ζιμπάμπουε στην οικονομική κατάρρευση. Ωστόσο, στην πραγματικότητα η οικονομική κατάρρευση ήρθε πρώτη, και η μαζική εκτύπωση  χρήματος αποτέλεσε συνέπεια αυτής.

Ο πρόεδρος της Ζιμπάμπουε, Ρόμπερτ Μουγκάμπε (Robert Mugabe), και άλλα μέλη του κυβερνώντος κόμματος ZANU-PF, ήταν πρόθυμοι να κατηγορήσουν την  συνεχόμενη  ξηρασία και τις συντομευμένες κυρώσεις των δυτικών χωρών ως αίτια της οικονομική παρακμής. Ωστόσο, αυτοί οι ισχυρισμοί είναι εύκολα διαψεύσιμες: οι κυρώσεις στους υψηλόβαθμους αξιωματούχους της κυβέρνησης τέθηκαν σε ισχύ μόλις το 2002. Η εμπειρική έρευνα θέτει εν αμφιβόλων επίσης τον ισχυρισμό ότι ευθυνόταν η ξηρασία για την οικονομική παρακμή: «Η ιστορικά στενή σχέση μεταξύ της βροχόπτωσης και της αύξησης του ΑΕΠ διεκόπη το 2000 – τα πρώτα χρόνια μετά τις αγροτικές μεταρρυθμίσεις» (Coltart, 2008, σελ. 10).

Ποιοι ήταν λοιπόν οι πραγματικοί λόγοι για την οικονομική πτώση της Ζιμπάμπουε; Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, σε περίπου 4.500 λευκές οικογένειες ανήκαν τα περισσότερα από τα εμπορικά αγροκτήματα, που απασχολούσαν 350.000 έγχρωμους εργαζόμενους και συχνά παρείχαν χρηματοοικονομική υποστήριξη στις τοπικές υποδομές, τα νοσοκομεία και τα σχολεία. Ταυτόχρονα 8.500 περίπου έγχρωμοι αγρότες, που κατείχαν μικρής κλίμακας εμπορικές εκμεταλλεύσεις, ήταν σε θέση να έχουν πρόσβαση σε πιστώσεις προερχόμενες από τις τράπεζες της Ζιμπάμπουε και συνέβαλλαν ζωτικά στη γεωργική παραγωγή (Richardson, 2005). Ωστόσο, η επικράτηση των λευκών αγροτών στη γεωργική παραγωγή – που συχνά θεωρήθηκε ως κληρονομιά του καθεστώς της αποικιοκρατίας – πυροδότησε αρνητικά συναισθήματα  και τροφοδότησε αντιδράσεις  από τον Μουγκάμπε και άλλους που αιτούνταν να επιστρέψουν τα εύφορα «κλεμμένα εδάφη» στο έγχρωμους πολίτες της Ζιμπάμπουε (Hill, 2003, σελ 102) .

Παρ ‘όλα αυτά, οι συγκρούσεις αυτές δεν περιόρισαν την οικονομική ανάπτυξη μέχρι τη στιγμή που η ρητορική τέθηκε σε εφαρμογή. Το «σημείο χωρίς επιστροφή», σύμφωνα με Coltart (2008), έλαβε χώρα το 1997 με τρεις κρίσιμες εξελίξεις. Η πρώτη ήταν ότι οι βετεράνοι του πολέμου, οι οποίοι είχαν πάρει μέρος στον αγώνα για την ανεξαρτησία και ήταν παραδοσιακά πιστοί στο κόμμα του ZANU-PF, δυσαρεστούνταν όλο και περισσότερο με τον αυξανόμενο πλούτο της άρχουσας ελίτ και άρχισαν να απαιτούν ένα μεγαλύτερο μερίδιο του πλούτου αυτού. Σε απάντηση, ο Μουγκάμπε δεσμεύτηκε να αυξήσει τις συντάξεις καθώς και να προβεί και σε άλλες μορφές παροχών. Η δεύτερη εξέλιξη αφορούσε την απόφαση του Μουγκάμπε να διατάξει μια δαπανηρή ανάπτυξη του στρατού της Ζιμπάμπουε στη Δημοκρατία του Κονγκό (η οποία διήρκεσε μέχρι το 2003), προκειμένου να στηρίξει το καθεστώς του Λοραίν Καμπίλα (Laurent Kabila), ώστε να προστατεύσει τις επενδύσεις εξόρυξης στις οποίες είχαν δραστηριοποιηθεί τα μέλη της άρχουσας ελίτ της Ζιμπάμπουε. Η τρίτη εξέλιξη  και ίσως η πιο κρίσιμη, είναι ότι η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε τελικά άρχισε να κάνει πράξη τις απειλές της να κατάσχει τεράστιες εκτάσεις γης από εμπορικές αγροτικές μονάδες που ανήκαν σε λευκούς.

Ενώ οι δύο πρώτες εξελίξεις οδήγησαν σε αύξηση των κρατικών δαπανών, η τρίτη μείωσε την παραγωγή και τις εξαγωγές, που με τη σειρά τους μείωσαν τα φορολογικά έσοδα. Αυτή η αύξηση των κρατικών δαπανών και η πτώση των κρατικών εσόδων ήταν «η αρχή του καθοδικού φαύλου κύκλου της οικονομίας της Ζιμπάμπουε». Η επίδραση της αγροτικής μεταρρύθμισης ήταν πολλαπλή. Πρώτον, οι ξένοι επενδυτές τράπηκαν σε φυγή, φοβούμενοι ότι τα περιουσιακά τους στοιχεία θα μπορούσαν να κατασχεθούν ανά πάσα στιγμή. Μέχρι το 2001 οι άμεσες ξένες επενδύσεις στη Ζιμπάμπουε έπεσαν στο μηδέν, ενώ το ασφάλιστρο κινδύνου της Παγκόσμιας Τράπεζας για τις ξένες επενδύσεις αυξήθηκε από 4% σε 20%. Δεύτερον, η κατάργηση των τίτλων ιδιοκτησίας γης αφαίρεσαν μια σημαντική πηγή εγγυήσεων έναντι των τραπεζικών δανείων. Ως αποτέλεσμα στέρεψαν οι ροές δανεισμού προς τους αγρότες και οι επενδύσεις στη γεωργία μειώθηκαν κατακόρυφα. Τρίτον, οι γεωργοί οι οποίοι εκδιώχθηκαν [από την παραγωγική διαδικασία] βρέθηκαν σε αδυναμία να αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Αυτό, σε συνδυασμό με την απώλεια εσόδων από τα αγροτικά δάνεια, οδήγησε δεκάδες τράπεζες στην κατάρρευση, με τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις για τον επιχειρηματικό κόσμο της Ζιμπάμπουε. Τέταρτον, η αναδιανομή της γης, παρόλο που υποτίθεται ότι θα ωφελούσε τα φτωχότερα στρώματα της Ζιμπάμπουε, στην πραγματικότητα ωφέλησε σε μεγάλο βαθμό την άρχουσα ελίτ που προνομιακά επέλεξε τα πιο εύφορα καλλιεργήσιμα εδάφη. Με τις αγροτικές επιχειρήσεις να εγκαταλείπουν τη Ζιμπάμπουε, οι αποδόσεις των καλλιεργειών συρρικνώθηκαν και ακολούθησε περίοδος πείνας. Πέμπτον, οι τιμές της γης κατέρρευσαν, λόγω της αφαίρεσης των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, και μαζί με αυτές κατέρρευσε ένα μεγάλο μέρος του πλούτου της Ζιμπάμπουε.

Με μια τόσο μεγάλη απώλεια στην παραγωγή, τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν δραματικά. Σε συνδυασμό με την αύξηση των δαπανών, ο προϋπολογισμός της κυβέρνησης τέθηκε υπό σοβαρή πίεση. Αυτή η κατάσταση επιδεινώθηκε το 2001, όταν η κυβέρνηση βρέθηκε σε αδυναμία εξυπηρέτησης του δανείου της έναντι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).

Το ΔΝΤ και η εκτύπωση χρήματος

Σε απάντηση, το ΔΝΤ αρνήθηκε να κάνει οποιαδήποτε παραχώρηση (όπως η αναχρηματοδότηση ή διαγραφή του δάνειου) προκειμένου να τιμωρήσει την κυβέρνηση για τις πολιτικές που ακολούθησε, με πιο σημαντική τα μέτρα που εφάρμοσε για τη μεταρρύθμιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της γης. Με μειωμένη την παραγωγή τροφίμων λόγω των αγροτικής μεταρρυθμιστικής πολιτικής, η κυβέρνηση έπρεπε να εισάγει τρόφιμα από το εξωτερικό για να αποτρέψει μια κατάσταση μαζικής λιμοκτονίας.

Όμως, λόγω της αθέτησης του δανείου προς το ΔΝΤ, η πιστοληπτική ικανότητα της Ζιμπάμπουε ήταν ουσιαστικά κατεστραμμένη, γεγονός που έκανε αδύνατη την εύρεση εναλλακτικού δανείου από άλλη πηγή. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε άρχισε να εκδίδει το δικό της νόμισμα και να το χρησιμοποιεί  για να αγοράσει δολάρια ΗΠΑ στην αγορά συναλλάγματος. Η προσπάθεια της κυβέρνησης να καλύψει το αυξανόμενο έλλειμμα μεταξύ των δαπανών και των εσόδων μέσω της δημιουργίας χρήματος αύξησε την αγοραστική δύναμη στην οικονομία, ενώ ταυτόχρονα η πτώση της παραγωγής στον τομέα της γεωργίας και της μεταποίησης περιόρισε την ποσότητα των προϊόντων που υπήρχαν διαθέσιμα προς αγορά.

Το αποτέλεσμα ήταν η κλασική περίπτωση του «πάρα πολλά χρήματα κυνηγούν πολύ λίγα αγαθά». Ακολούθησε περίοδος υψηλού πληθωρισμού, με ετήσιους ρυθμούς πάνω από 100% από το 2001. Μέχρι το 2003 η αξία του δολαρίου της Ζιμπάμπουε είχε συρρικνωθεί σε τέτοιο βαθμό που κόστιζε στη κυβέρνηση περισσότερο η έκδοση των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων από την ονομαστική αξία που αυτά είχαν. Υπό το πρίσμα αυτό, η κυβέρνηση άρχισε να εκδίδει επιταγές στο κομιστή σε πολύ υψηλές ονομαστικές τιμές.

Μετά την αθέτηση του δανείου προς τυ ΔΝΤ, η κατάσταση στη Ζιμπάμπουε επιδεινώθηκε ταχύτατα, με κάθε νέο πολιτικό μέτρο από το κόμμα του ZANU-PF να έχει αποκλειστικό στόχο την παραμονή του στην εξουσία. Το ΖΑΝU-PF πέτυχε το στόχο αυτό παραγκωνίζοντας κάθε αντιπολιτευτική κίνηση από την μία αλλά και με την ιδιοποίηση των πόρων της χώρας, μέσω της κατάσχεσης και της ανακατανομής των ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων. Η στρατηγική αυτή περιελάμβανε τη δολοφονία εκπροσώπων της αντιπολίτευσης αλλά και πολλών λευκών αγροτών, προκειμένου να κατασχεθεί η γη τους.

Ο εκφοβισμός όχι μόνο της αντιπολίτευσης και της δικαστικής εξουσίας, αλλά και του συνόλου του πληθυσμού έγινε ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας [του ZANU-PF]. Για παράδειγμα, το 2004 οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανέφεραν ότι περίπου το 90 τοις εκατό μελών της αντιπολίτευσης είχαν πέσει θύματα εγκλημάτων βίας, 24 τοις εκατό είχαν υποβληθεί σε δυνητικά θανατηφόρες επιθέσεις και 42 τοις εκατό είχαν βασανιστεί.

Μέχρι το 2005, οι οικονομικές συνθήκες είχαν γίνει ιδιαίτερα δυσμενής. Περισσότερο από το 80 τοις εκατό του πληθυσμού της Ζιμπάμπουε ήταν επισήμως άνεργοι. Η παραοικονομία, η οποία αντιπροσώπευε λιγότερο από το 10% του συνόλου της οικονομίας το 1980, ήταν από το 2005 η κύρια πηγή εισοδήματος για την πλειονότητα των πολιτών της Ζιμπάμπουε: πάνω από 3 εκατομμύρια άνθρωποι εργάστηκαν στη μαύρη οικονομία σε σύγκριση με μόνο 1,3 εκατομμύρια στον επίσημο τομέα (Tibaijuka, 2005).

Με την οικονομική κατάσταση να επιδεινώνεται ραγδαία, η κυβέρνηση κατέφυγε σε ακραία μέτρα τόσο για να στηρίξει τη θέση της όσο και για να θέσει την οικονομία υπό έλεγχο. Για παράδειγμα, το 2005 η κυβέρνηση εφάρμοσε  νόμο ο οποίος απαιτούσε από τους εξαγωγείς να πωλούν έως και 30 τοις εκατό των κερδών τους σε συνάλλαγμα στην Κεντρική Τράπεζα της Ζιμπάμπουε σε μία τεχνητά χαμηλή ισοτιμία. Αυτό άμεσα πρόσθεσε ένα τεράστιο κόστος στον τομέα της μεταποίησης, η κατάσταση του οποίου επιδεινώθηκε όταν το δολάριο της Ζιμπάμπουε ενισχύθηκε λόγω της εξωτερικής βοήθειας (καθώς η τιμή των εξαγωγών σε όρους άλλων νομισμάτων, αυξήθηκε, ενώ η τιμή των εισαγωγών μειώθηκε). Έτσι με το κόστος επίσης να αυξάνεται ραγδαία (ιδιαίτερα των επιτοκίων), οι τοπικοί παραγωγοί αγωνίζονταν να επιβιώσουν (Coltart, 2008).

Η πίεση στην οικονομία εντάθηκε από την προσπάθεια της κυβέρνησης να θέσει υπό έλεγχο τον πληθωρισμό. Ωστόσο, ο πληθωρισμός συνέχισε να αυξάνεται, με τις αυξήσεις των τιμών να αγγίζουν το 50% μηνιαίως -το αναγκαίο επίπεδο για να χαρακτηριστεί ως υπερπληθωρισμός- από τα μέσα έως τα τέλη του 2007 (McIndoe, 2009). Η κυβέρνηση συνέχισε να προσπαθεί να περιορίσει τον πληθωρισμό. Το 2007 μεταξύ άλλων προσπάθησε να συγκρατήσει τον πληθωρισμό μέσω του μηχανισμού άμεσου ελέγχου των τιμών αλλά με μικρή επιτυχία. Οι τιμές συνέχισαν να αυξάνονται, και κάθε οικονομικός δείκτης γινότανε αισθητά χειρότερος.

Για να συμβάλει στην κάλυψη του ελλείμματος από την συρρίκνωση του εισοδήματος της κυβέρνησης της Ζιμπάμπουε, η Κεντρική Τράπεζα της Ζιμπάμπουε αύξησε την ποσότητα του κυκλοφορούντος νομίσματος σε ανησυχητικό ρυθμό μετά το 2003, και οδήγησε στην εισαγωγή του δεύτερου δολαρίου Ζιμπάμπουε το 2006, με ισοτιμία στα 1000 παλιά δολάρια Ζιμπάμπουε και υποτιμήθηκε 60% έναντι του δολαρίου των ΗΠΑ.  Ακολούθησε μια περαιτέρω υποτίμηση της τάξης του 92% το 2007. Το τρίτο δολάριο Ζιμπάμπουε εισήχθη το 2008 με ισοτιμία  10 δισεκατομμύρια φορές ως προς το δεύτερο δολάριο Ζιμπάμπουε (Noko, 2011).

Μέχρι το Νοέμβριο του 2008, ο ρυθμός πληθωρισμού στη Ζιμπάμπουε είχε κορυφωθεί σε 79.6 δισεκατομμύρια τοις εκατό ανά μήνα (Hanke & Kwok, 2009). Στην δημιουργία της πληθωριστικής κορύφωσης, οι τιμές αναπροσαρμόζονταν προς τα πάνω με ολοένα και ταχύτερους ρυθμούς, σε ημερήσια βάση, ωριαία βάση ή ακόμα και μέσα σε συντομότερες χρονικές περιόδους. Οι τιμές των εμπορευμάτων σε δολάρια Ζιμπάμπουε αναπροσαρμόζονταν έναντι των ισοτιμιών των ξένων νομισμάτων, τα οποία ανταλλάσσονταν στην μαύρη αγορά συναλλάγματος στους δρόμους, τα καταστήματα και τις αυλές όπου οι «άνθρωποι προσπαθούσαν να απαλλαγούν από τα δολάρια Ζιμπάμπουε που κατήχαν» αμέσως μόλις τα αποκτούσαν (The Economist, 2008).

Με την αξία του δολαρίου της Ζιμπάμπουε να μειώνεται έναντι των άλλων νομισμάτων  με συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό, η «δολαριοποίηση»- η χρήση δολαρίων ΗΠΑ αντί του τοπικού νομίσματος – έγινε ευρέως διαδεδομένη εφόσον «οι άνθρωποι απλά αρνούνταν να χρησιμοποιήσουν το δολάριο της Ζιμπάμπουε» ( Hanke & Kwok, 2009, σελ. 354). Μέχρι το Φεβρουάριο του 2009, οι αρχές αναγνώρισαν επίσημα την διάλυση του δολαρίου της Ζιμπάμπουε, και υιοθετήθηκε ένα «πολυνομισματικό σύστημα». Η απόφαση αυτή έθεσε τέλος στην περίοδο των δέκα χρόνων υψηλού πληθωρισμού και των δύο χρόνων υπερπληθωρισμού. Ως αποτέλεσμα, το επίπεδο των τιμών (σε δολάρια ΗΠΑ) σταθεροποιήθηκε, και η οικονομία άρχισε να ανακάμπτει. Οι τραπεζικοί λογαριασμοί σε δολάρια Ζιμπάμπουε ανεστάλησαν με την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία του Z $ 35 τετράκις εκατομμύρια σε US $ 1 (ΔΝΤ, 2010).

Στο τέλος, η ζημία που υπέστη η οικονομία της Ζιμπάμπουε ήταν συγκλονιστική. Από το 2000 έως 2008, η παραγωγή συρρικνώθηκε κατά 40 τοις εκατό, ενώ ο κρατικός προϋπολογισμός εσόδων έπεσε από πάνω από 28 τοις εκατό του ΑΕΠ (το 1998) σε λιγότερο από το 5 τοις εκατό (το 2008). Η πραγματικότητα αυτή είχε ως αποτέλεσμα την:

«σχεδόν ολική κατάρρευση των δημόσιων υπηρεσιών. Μέχρι το τέλος του 2008, τα περισσότερα σχολεία και πολλά νοσοκομεία είχαν κλείσει, τα δίκτυα μεταφορών και της ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκονταν σε σοβαρό κίνδυνο, και η μετάδοση επιδημίας χολέρας μέσω του νερού είχε στοιχίσει πάνω από 4.000 ζωές. » (ΔΝΤ, 2010, σ. 51)

Εν κατακλείδι, ήταν ο αγώνας για τη διατήρηση της πολιτικής εξουσίας που οδήγησαν το καθεστώς Μουγκάμπε να εφαρμόσει πολιτικές που προκάλεσαν σημαντική πτώση της παραγωγικής ικανότητας μια ευημερούσας και αναπτυσσόμενης οικονομίας. Αυτή η πτώση της παραγωγής, και η συνακόλουθη πτώση των φορολογικών εσόδων (σε συνδυασμό με κάποιες ακριβές στρατιωτικές επιχειρήσεις) συμπίεσαν περαιτέρω τα κρατικά έσοδα. Η απαλλοτρίωση των γεωργικών εκτάσεων, προκειμένου το καθεστώς να κατευνάσει τους πολιτικούς του συμμάχους οδήγησε στην καταστροφή του γεωργικού τομέα της Ζιμπάμπουε, με τις επακόλουθες αρνητικές αλυσιδωτές επιπτώσεις σε άλλους τομείς της οικονομίας. Κατά συνέπεια, τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν δραματικά και με αυξημένες τις κυβερνητικές δαπάνες (και πάλι με στόχο να κατευνάσει τους πολιτικούς του συμμάχους), μέσω του ελέγχου της Κεντρικής Τράπεζας της Ζιμπάμπουε (και επομένως μέσω του πολιτικού ελέγχου της δημιουργίας χρήματος) αναγκάστηκε να στραφεί προς την εκτύπωση χρήματος για να καλύψει το κενό.

Έτσι, ενώ η εκτύπωση χρήματος οδήγησε σε υπερπληθωρισμό, δεν είναι ορθή η υπόθεση ότι η εκτύπωση χρήματος οδηγεί πάντα σε ψηλό πληθωρισμό ή Υπερπληθωρισμό. Μάλλον, ήταν η εκτύπωση χρήματος για τη χρηματοδότηση των δαπανών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πληθωριστικές επιπτώσεις και η προηγούμενη κατάρρευση της παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας, η οποία ώθησε τη Ζιμπάμπουε σε υπερπληθωρισμό. Εάν είχε η κεντρική τράπεζα της Ζιμπάμπουε την ανεξαρτησία της από τους πολιτικούς και είχε επικεντρωθεί στη σταθερότητα των τιμών και όχι στη διευκόλυνση των κρατικών δαπανών (με πιο προσεκτικό έλεγχο επί της δημιουργίας χρήματος), ο υπερπληθωρισμός θα ήταν αδύνατος.

Πηγές εδώ κι εδώ. 

Διαβάστε περισσότερα »

Υψηλό τριετίας ο γερμανικός πληθωρισμός

24/1/2017

Στη Γερμανία ο πληθωρισμός κυμαίνεται ήδη σε υψηλά τριετίας, καθώς έχει φτάσει στο 1,7%. Για τον καταναλωτή αυτή η εξέλιξη είναι κατ΄αρχήν αρνητική, καθώς ακριβαίνουν πολλά βασικά προϊόντα, ενώ ταυτόχρονα συρρικνώνονται οι αποταμιεύσεις. Από την άλλη πλευρά ωστόσο, μπορεί να επιστρέψουν τα υψηλά επιτόκια, αν το αποφασίσουν οι κεντρικές τράπεζες. Στην ευρωζώνη όμως δεν αναμένεται τέτοια εξέλιξη στο άμεσο μέλλον. Μόλις την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι δήλωνε ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός οφείλεται κυρίως στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου και ο ίδιος δεν βλέπει λόγο να αναθεωρήσει τη χαλαρή νομισματική πολιτική που ακολουθεί. «Ο Ντράγκι μάλλον θα εξακολουθήσει να αγοράζει χρόνο» εκτιμά ο Κρίστοφ Κουτ, αναλυτής της τράπεζας DZ Bank.

Στις ΗΠΑ πάντως, ο νέος πρόεδρος θα μπορούσε να ασκήσει πιέσεις στην κεντρική τράπεζα για υψηλότερα επιτόκια. Ήδη στη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα ο Τραμπ είχε επικρίνει έντονα την επικεφαλής της FED, σε σημείο που πολλοί ανησυχούν πλέον για την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Επιπλέον, την περασμένη εβδομάδα ο Τραμπ εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για το «υπερβολικά ισχυρό» δολάριο, που υπονομεύει, όπως υποστηρίζει, την ανταγωνιστικότητα της αμερικανικής οικονομίας. «Κάτι τέτοιο μας σκοτώνει» είπε ο Τραμπ και πριν τελειώσει τη φράση του το δολάριο είχε υποχωρήσει κατά 0,5%. Ακολούθησε όμως μία ομιλία της Γιέλεν με υπονοούμενα για μελλοντική αύξηση επιτοκίων και το δολάριο άρχισε να ανεβαίνει και πάλι, υπερκαλύπτοντας μάλιστα την προηγούμενη πτώση του. «1-0 για τη Γιέλεν στην αντιπαράθεση με τον Τραμπ» συμπεραίνει ο Λουτς Κάρποβιτς, αναλυτής της Commerzbank.

Πηγή Deutsche Welle

Διαβάστε περισσότερα »

Το δίλημμα του πληθωρισμού απειλεί τη «νιρβάνα» της ΕΚΤ

19/1/2017

Της Claire Jones

Οι Γερμανοί αυξάνουν την πίεση στον Ντράγκι ενώ πληθαίνουν οι επικρίσεις για τη στρατηγική. Τι αποκάλυψαν τα πρακτικά του Δεκεμβρίου. Πώς μπορούν να ανατρέψουν τις ισορροπίες οι εκλογές του 2017.

O Mάριο Ντράγκι ήθελε να γίνει βαρετός το 2017. Ίσως να μην είναι τόσο τυχερός. Καθώς ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ετοιμάζεται για μια χρονιά που ήλπιζε ότι θα απαιτούσε εύκολες αποφάσεις, χωρίς αλλαγές στα επιτόκια ή στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της τράπεζας, επικριτές από όλες τις πλευρές ετοιμάζονται να διαταράξουν την ηρεμία του.

Από τη μία πλευρά, φωνές με επιρροή στη Γερμανία, την ατμομηχανή της ευρωζώνης, εκφράζουν όλο και πιο έντονη ανησυχία για τις χαλαρές νομισματικές πολιτικές της τράπεζας, σε μια στιγμή που η αύξηση του πληθωρισμού διαβρώνει τις αποδόσεις των αποταμιευτών. Η ΕΚΤ μπορεί να δεχθεί πίεση για περαιτέρω περικοπές στο QE, αν διατηρηθεί ο γερμανικός πληθωρισμός ή σκαρφαλώσει υψηλότερα.

Από την άλλη, οικονομολόγοι που απογοητεύτηκαν από την απόφαση του Δεκεμβρίου για μείωση του QE φοβούνται πως η κεντρική τράπεζα θα καταστρέψει την αξιοπιστία της βασικής αποστολής της -της διατήρησης του πληθωρισμού κοντά στο 2%-, αν υποκύψει σε πιέσεις για περιορισμό των αγορών ομολόγων.

Λένε πως η ΕΚΤ έχει γίνει κάθε άλλο παρά βαρετή, που όσον αφορά στις κεντρικές τράπεζες σημαίνει την αντίδραση στα οικονομικά νέα με προβλέψιμο τρόπο. Πιστεύουν ότι ο Ντράγκι και οι συνάδελφοί του στο Διοικητικό Συμβούλιο έχουν αλλάξει ρότα, στέλνοντας σήμα πως φέτος θα μείνουν άπραγοι.

«Το μήνυμά τους μέχρι πρόσφατα ήταν πως είναι έτοιμοι να αντιδράσουν ανά πάσα στιγμή», λέει ο Ρίτσαρντ Μπάργουελ, οικονομολόγος της BNP Paribas Investment Partners. «Οι στόχοι φαίνονται τώρα πολύ πιο συγκρατημένοι και οι πράξεις λιγότερο θαρραλέες».

Ο κ. Μπάργουελ υποστηρίζει πως η τράπεζα μοιάζει περισσότερο με έναν θεσμό που κάνει ό,τι μπορεί για να αποφύγει τον αποπληθωρισμό, παρά με κάποιον που ανησυχεί για τον στόχο του πληθωρισμού.

«Υπάρχει κίνδυνος να χάσεις την αξιοπιστία σου: υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα σε έναν ανεξάρτητο θεσμό που έχει σαν στόχο τον πληθωρισμό και σε έναν που προσπαθεί να αποφύγει τον αποπληθωρισμό, αντιμέτωπος με περιορισμούς», σημειώνει.

Ο Ντράγκι οδήγησε την τράπεζα σε μια αξιοσημείωτη αλλαγή στην τελευταία συνεδρίαση τον Δεκέμβριο, επιτρέποντας τη μείωση του μηνιαίου ρυθμού αγοράς ομολόγων αλλά παρατείνοντας τη διάρκεια του προγράμματος. Η τράπεζα αποφάσισε ότι από τον Απρίλιο θα αγοράζει 60 δισ. ευρώ ομόλογα τον μήνα ως το τέλος του έτους, από 80 δισ. ευρώ τώρα.

Κάνοντας το βήμα αυτό, η ΕΚΤ ήλπιζε να βγει από το πολιτικό κάδρο το 2017, μια χρονιά με σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις στην Ευρώπη. Οι Ολλανδοί και οι Γάλλοι ψηφίζουν την άνοιξη, πριν από τις κάλπες στη Γερμανία το φθινόπωρο, όπου οι περικοπές των επιτοκίων και οι αγορές κρατικών ομολόγων δεν είναι καθόλου δημοφιλείς.

Δεν υπάρχει καμία προσδοκία ότι η σημερινή συνεδρίαση θα αλλάξει το κόστος δανεισμού ή το QE. Χωρίς μια δραστική οικονομική επιδείνωση, ο Ντράγκι θέλει να μην κάνει καμία κίνηση στις άλλες επτά συνεδριάσεις της φετινής χρονιάς και να μείνει στο πακέτο που ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο.

Οι πιέσεις στις τιμές είναι πιο αδύναμες από τον στόχο της ΕΚΤ για πληθωρισμό κοντά στο 2% και δεν προβλέπεται μια πιο επιθετική αύξηση τιμών. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη βρίσκεται στο 1,7% και προβλέπεται να είναι κάτω από τον στόχο της ΕΚΤ ως το 2019, σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις.

Η Γερμανία είναι το κρίσιμο σημείο, όπου ο πληθωρισμός αυξήθηκε από το 0,8% τον Νοέμβριο στο 1,7% τον περασμένο μήνα. Σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων και αντι-ευρωπαϊκού κλίματος, εκφράστηκαν άμεσα εκκλήσεις προς την ΕΚΤ να σταματήσει να τιμωρεί τους Γερμανούς αποταμιευτές.

Τα «γεράκια» στο Διοικητικό Συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας, με πρωταγωνιστή τον πρόεδρο της Bundesbank, Γιενς Βάιντμαν, δεν αναμένεται να πιέσουν άμεσα για περαιτέρω περικοπές στο QE. Είναι πιο πιθανό να περιμένουν τουλάχιστον μέχρι τον Μάρτιο, όπου οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ θα μπορούσαν να δείξουν μια πιο ισχυρή από την αναμενόμενη αύξηση του πληθωρισμού και της ανάπτυξης.

Από το απέναντι στρατόπεδο, οι ανησυχίες για τους περιορισμούς στην ΕΚΤ έχουν αυξηθεί μετά τη δημοσίευση των πρακτικών του Δεκεμβρίου, που έδειξαν ότι η απόφαση για περιορισμό του QE δεν λήφθηκε μόνο με οικονομικά κριτήρια αλλά και υπό τον φόβο ότι η ΕΚΤ μπορεί να μην έχει άλλα ομόλογα να αγοράσει.

Οι υποθέσεις των οικονομολόγων πως η τράπεζα θα μπορούσε να αυξήσει την ποσότητα που έχει δικαίωμα να αγοράσει από ένα συγκεκριμένο ομόλογο διαψεύστηκαν, καθώς στα πρακτικά εκφράζονται φόβοι ότι υπάρχουν πολλά νομικά εμπόδια και υπάρχει κίνδυνος να πληγεί η αξιοπιστία.

«Η μεγάλη απογοήτευση τον Δεκέμβριο ήταν η ξεκάθαρη ένδειξη για τον ρόλο που είχαν παίξει στην απόφαση τα τεχνικά όρια και οι πολιτικοί περιορισμοί. Πήρα το μήνυμα, είχα υποτιμήσει τα εμπόδια, αλλά αυτό δεν είναι συνεπές με τη δήλωση του Ντράγκι ότι η ΕΚΤ θα κάνει "whatever it takes"», λέει ο Φρεντερίκ Ντουκροζέ, οικονομολόγος στην Pictet Asset Management.

H διαχείριση της πολιτικής πίεσης έχει νόημα τώρα, αλλά μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερο πονοκέφαλο μακροπρόθεσμα, τονίζει ο κ. Ντουκροζέ.

«Η μεγάλη πρόκληση θα έρθει τον Ιούνιο ή τον Σεπτέμβριο, όταν το Συμβούλιο θα πρέπει να αποφασίσει τι θα κάνει την επόμενη χρονιά. Αν ο δομικός πληθωρισμός παραμείνει χαμηλός, τότε δεν ξέρω τι μπορούν να κάνουν στη συνέχεια, τώρα που παραδέχτηκαν αυτά τα όρια», προσθέτει.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Πώς ο πληθωρισμός μειώνει το χρέος και τα ελλείμματα

29/7/2012

Ο πληθωρισμός δεν είναι πάντοτε κακός. Οι οικονομολόγοι ισχυρίζονται ότι ο πληθωρισμός βοηθάει τα κράτη να ξεπεράσουν τη δημοσιονομική κρίση, διότι κάνει πιο εύκολη και πιο αποτελεσματική τη δημοσιονομική προσαρμογή.

Για παράδειγμα, αν μια χώρα πρέπει να προχωρήσει σε μείωση μισθών κατά 10% και ο πληθωρισμός είναι 2%, τότε θα πρέπει να περικόψει τις αποδοχές κατά 8%. Αν ο πληθωρισμός είναι 10%, αρκεί να μην προχωρήσει σε καμία αύξηση μισθών. Αρκεί το πάγωμα των μισθών. Το πάγωμα των μισθών είναι πιο εύκολο και προκαλεί μικρότερες αρνητικές επιπτώσεις στην αγορά και την ανάπτυξη από ό,τι η μείωση μισθών. Αυτό έχει επισημανθεί και από μελέτη του ΔΝΤ.

Μια άλλη έμμεση συνέπεια του πληθωρισμού είναι ότι «φουσκώνει» το ονομαστικό ΑΕΠ, με αποτέλεσμα να ενισχύονται τα έσοδα, εφόσον δεν μειωθεί η κατανάλωση. Οι φόροι, όπως ο ΦΠΑ, εφαρμόζονται στις ονομαστικές τιμές και όχι στις αποπληθωρισμένες. Επειδή αυξάνονται οι τιμές, μπορεί να αυξηθεί ο τζίρος της οικονομίας και να ενισχυθεί το ονομαστικό ΑΕΠ. Η αύξηση αυτή μπορεί να βελτιώσει λογιστικά την εικόνα του χρέους προς ΑΕΠ. Αυτό υπό κάποιες προϋποθέσεις μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του κόστους δανεισμού.

Κίνδυνοι

Ωστόσο, ο πληθωρισμός ενέχει πολλούς κινδύνους και για τον λόγο αυτό απαιτείται μεγάλη προσοχή στην παρακολούθηση των τιμών. Κατ’ αρχάς διευρύνει τις δημοσιονομικές ανισορροπίες μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, επιδεινώνοντας την αιτία που προκάλεσε την κρίση. Επιπλέον, ο πληθωρισμός μπορεί να οδηγήσει την ΕΚΤ σε αύξηση επιτοκίων, προκαλώντας αύξηση του κόστους δανεισμού για τα κράτη, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Ωστόσο, η πράξη δείχνει ότι η ΕΚΤ ακολουθεί προσεκτικά μια χαλαρή νομισματική πολιτική, αφήνοντας το ευρώ να πέσει κάτω από το 1,20 δολάριο, όταν πριν από ένα χρόνο ήταν στο 1,42 δολάριο.

Τέλος, ο πληθωρισμός ροκανίζει τα εισοδήματα. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η υποτίμηση του ευρώ κατά 10% ενισχύει τον πληθωρισμό κατά 0,7 της μονάδας, ένα χρόνο μετά την υποτίμηση. Η άνοδος των τιμών από εισαγόμενα προϊόντα εκτός Ευρωζώνης μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω μείωση της ζήτησης, με αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Eurostat: Στο 0,1% διαμορφώθηκε ο ετήσιος πληθωρισμός στη Ελλάδα το Φεβρουάριο

17/3/2016

Σε θετικούς ρυθμούς και συγκεκριμένα στο 0,1% διαμορφώθηκε ο ετήσιος πληθωρισμός στη Ελλάδα το Φεβρουάριο του 2016, σε σχέση με -0,1% το Ιανουάριο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύει σήμερα η Eurostat. Ένα χρόνο πριν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν -1,9%.

Συνολικά, στην ευρωζώνη ο ετήσιος πληθωρισμός τον Φεβρουάριο ήταν -0,2%, από 0,3% τον Ιανουάριο και -0,3% ένα χρόνο πριν. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο ετήσιος πληθωρισμός ήταν επίσης -0,2% το Φεβρουάριο, σε σχέση με 0,3% τον Ιανουάριο και -0,3% ένα χρόνο πριν.

Αρνητικοί ετήσιοι ρυθμοί πληθωρισμού παρατηρήθηκαν τον Φεβρουάριο σε 15 κράτη μέλη της ΕΕ. Τα χαμηλότερα ετήσια ποσοστά καταγράφηκαν στην Κύπρο (-2,2%) και τη Ρουμανία (-2,1%). Τα υψηλότερα ετήσια ποσοστά καταγράφηκαν στο Βέλγιο (1,1%), την Αυστρία και τη Μάλτα (1%). Σε σύγκριση με το Δεκέμβριο του 2015, ο ετήσιος πληθωρισμός μειώθηκε σε 20 κράτη μέλη, παρέμεινε σταθερός σε ένα και αυξήθηκε σε έξι.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Και η Γερμανία διαφωνεί με την αυστριακή πρωτοβουλία

24/2/2016

Ταυτόσημες οι απόψεις Ελλάδας και Γερμανίας για την αυστριακή πρωτοβουλία για το προσφυγικό. «Πανευρωπαϊκή λύση» και συμμετοχή της Ελλάδας σε θέματα που την αφορούν ζητά το Βερολίνο.

Η πρωτοβουλία της Αυστρίας να καλέσει τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων σε διάσκεψη για την προσφυγική κρίση χωρίς τη συμμετοχή της Ελλάδας αποτέλεσε το κεντρικό θέμα του κυβερνητικού μπρίφινγκ της Τετάρτης στη γερμανική πρωτεύουσα. Παρά το γεγονός ότι η αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος Κριστιάνε Βιρτς αρνήθηκε επανειλημμένα να σχολιάσει άμεσα την αυστριακή ενέργεια, οι απαντήσεις της δεν αφήνουν περιθώριο για παρερμηνείες: το Βερολίνο διαφωνεί με τέτοιου είδους πρωτοβουλίες.

«Η συνεννόηση είναι ενδεδειγμένη»

Όπως κατέστησε σαφές η κ. Βιρτς, «ύψιστη προτεραιότητα» για τη γερμανική κυβέρνηση έχει η επίτευξη μιας «πανευρωπαϊκής λύσης» στο προσφυγικό. Στο επίκεντρο αυτής της λύσης βρίσκονται, όπως άλλωστε ομόφωνα έχει συμφωνηθεί στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, η προστασία των εξωτερικών συνόρων και όσα προβλέπονται στο κοινό σχέδιο δράσης με την Τουρκία. Η κ. Βιρτς εξέφρασε την πεποίθηση ότι αυτά τα θέματα θα απασχολήσουν τη συνάντηση των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ αυτή την εβδομάδα. «Και πιθανώς», πρόσθεσε η κ. Βιρτς, «να συνεννοηθούν ακόμη μια φορά για το τι γίνεται, για το τι προβλέπεται να γίνει και για το τι είναι ενδεδειγμένο και συνετό στο πνεύμα της ευρωπαϊκής ιδέας και κατανόησης».

Τα θέματα αυτά απασχόλησαν και τη τηλεφωνική συνομιλία που είχαν την Τρίτη ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ και ο έλληνας ομόλογός του Νίκος Κοτζιάς. Σύμφωνα με την αναπληρώτρια εκπρόσωπο του γερμανικού υπ. Εξωτερικών Σαουσάν Σεμπλί, οι δύο υπουργοί συμφώνησαν ότι η λύση στο προσφυγικό πρόβλημα μπορεί να είναι «μόνο πανευρωπαϊκή». Επιπλέον, ο κ. Σταϊνμάιερ επανέλαβε και στον κ. Κοτζιά αυτό που συχνά τονίζει, ότι δηλαδή «δεν είναι δυνατόν να αποκλείεται ένα κράτος από διαπραγματεύσεις που βασικά το αφορούν». Όπως επισήμανε η κ. Σέμπλι, δεν θα επέλθει πρόοδος στο προσφυγικό ζήτημα αν κάθε κράτος «αυτόβουλα» αναζητά λύσεις. Το ζητούμενο είναι μαζί με την Ελλάδα «όλοι ενωμένοι να καταβάλουν προσπάθειες για την επίτευξη μιας κοινής λύσης».

Απόψε αναμένεται η απόφαση για δραστηριοποίηση του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο

Όπως δήλωσε, επίσης στο πλαίσιο του κυβερνητικού μπρίφινγκ, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Άμυνας, απόψε θα πρέπει να αναμένεται η απόφαση του Συμβουλίου του ΝΑΤΟ για τη δραστηριοποίηση νατοϊκών ναυτικών δυνάμεων στο Αιγαίο. Η σχετική μονάδα που θα είναι υπό γερμανική διοίκηση βρίσκεται ήδη στο λιμάνι της Σούδας. Μάλλον την Παρασκευή η νατοϊκή μονάδα θα ξεκινήσει τις επιχειρήσεις της. Σκοπός της αποστολή είναι η συγκέντρωση πληροφοριών για την προστασία των συνόρων και την καταπολέμηση των διακινητών, όχι όμως η περισυλλογή προσφύγων ή η απώθησή τους.

Σε ό,τι αφορά το ερώτημα με ποιον τρόπο θα αντιμετωπίζουν τα νατοϊκά σκάφη πλεούμενα με πρόσφυγες σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας διευκρίνισε ότι σε αυτή την περίπτωση οι νατοϊκές δυνάμεις είναι βάση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας υποχρεωμένες να βοηθήσουν και να αποβιβάσουν κατόπιν τους πρόσφυγες σε ασφαλές λιμάνι. Κανονικά αυτό θα σήμαινε ότι σε περίπτωση που η περισυλλογή και διάσωση των προσφύγων γίνει στα ελληνικά χωρικά ύδατα, τότε θα μεταφερθούν σε ελληνικό λιμάνι και αντιστρόφως σε τουρκικό αν η διάσωση γίνει στα τουρκικά χωρικά ύδατα. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου δεν ήταν όμως σε θέση να απαντήσει στην ερώτηση ποια είναι η σημασία της δέσμευσης της Άγκυρας να δεχτεί τους διασωθέντες σε περίπτωση που έρχονται από τα τουρκικά παράλια – ακόμη και αν η διάσωση τους έγινε στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Όπως είπε, το θέμα συζητείται ακόμη στο ΝΑΤΟ.

Πήγή Deutsche Welle

Διαβάστε περισσότερα »

Η Ευρώπη βγαίνει από τον αποπληθωρισμό, η Ελλάδα πρωταγωνιστεί

17/4/2015

Στοιχεία Μαρτίου

Στο οριακό 0,1% περιορίστηκε ο αποπληθωρισμός στην Ευρώπη και την ευρωζώνη το Μάρτιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, μετά από ένα τετράμηνο του δείκτη σε αρνητικό πρόσημο, την ώρα που η Ελλάδα είναι μακράν αρνητική πρωταγωνίστρια.

Στην οικονομία της χώρας μας καταγράφηκε αποπληθωρισμός -1,9% τον τρίτο μήνα του 2015, σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες.

Στην ΕΕ αρνητικό πληθωρισμό εμφάνισαν συνολικά 12 κράτη μέλη ενώ τα υψηλότερα ποσοστά αποπληθωρισμού παρατηρήθηκαν μετά την Ελλάδα, στην Κύπρο (-1,4%), την Πολωνία (-1,2%), τη Βουλγαρία και τη Λιθουανία (-1,1%).

Τα υψηλότερα ποσοστά πληθωρισμού παρατηρήθηκαν στην Αυστρία (0,9%), τη Ρουμανία (0,8%) και τη Σουηδία (0,7%).

Στην ευρωζώνη το Μάρτιο ο αποπληθωρισμός διαμορφώθηκε στο -0,1% από -0,3% τον Φεβρουάριο, ενώ πριν από ένα χρόνο ο πληθωρισμός ήταν στο 0,5%.

Στην ΕΕ ο αποπληθωρισμός διαμορφώθηκε επίσης την ίδια περίοδο από -0,3% σε -0,1%, ενώ πριν από ένα χρόνο είχε καταγραφεί πληθωρισμός 0,6%.

Σε σχέση με τον Φεβρουάριο ο πληθωρισμός μειώθηκε σε τρία κράτη μέλη, παρέμεινε αμετάβλητος σε τρία και αυξήθηκε σε 22 κράτη μέλη.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Ο ανύπαρκτος «μπαμπούλας» του πληθωρισμού

24/8/2014

Του Paul Krugkman

Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ των «Τάιμς», υπάρχουν διαφορετικές απόψεις στο εσωτερικό της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed). «Μια όλο και πιο φωνακλάδικη μειονότητα αξιωματούχων της Fed θέλουν η κεντρική τράπεζα να ολοκληρώσει ταχύτερα» την επεκτατική της νομισματική πολιτική, η οποία όπως προειδοποιούν υπάρχει ο κίνδυνος να προκαλέσει πληθωρισμό. Αυτό το ζήτημα είναι πιθανό να κυριαρχήσει στο συνέδριο της Fed που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Τζάκσον Χόουλ.

Μπορεί να είναι έτσι. Υπάρχει όμως κάτι που θα πρέπει να γνωρίζετε: Αυτή η «φωνακλάδικη μειονότητα» προειδοποιεί για την άνοδο του πληθωρισμού λίγο-πολύ συνεχώς τα τελευταία έξι χρόνια. Η επιμονή αυτής της ιδεοληψίας νομίζω ότι είναι πιο ενδιαφέρουσα και σημαντική ιστορία από το γεγονός πως οι συνήθεις ύποπτοι λένε τα συνήθη πράγματα. Προτού προσπαθήσω να εξηγήσω την ιδεοληψία, θα σας πω πόσο εντυπωσιακή είναι. Αυτός που ξεχωρίζει είναι ο κ. Τσαρλς Πλόσερ διοικητής της Fed στη Φιλαδέλφεια, ο οποίος, θα πρέπει να γνωρίζετε, προειδοποίησε για την απειλή του πληθωρισμού το 2008. Το 2009. Έκανε το ίδιο το 2010, το 2011, το 2012 και το 2013. Κάθε φορά έκανε λάθος, αλλά, απτόητος, συνεχίζει να το κάνει. Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Με λίγες εξαιρέσεις αξιωματούχοι και οικονομολόγοι που πριν από μερικά χρόνια προειδοποιούσαν για τον φοβερό κίνδυνο να ξεφύγει ο πληθωρισμός, κάνουν λίγο πολύ το ίδιο και σήμερα. Βέβαια, οποιοσδήποτε ασχολείται με την οικονομία κάποιο διάστημα, εμού περιλαμβανομένου, έχει κάνει ορισμένες λανθασμένες προβλέψεις. Ωστόσο τα γεράκια του πληθωρισμού φαίνεται ότι δεν μαθαίνουν από τα λάθη τους. Πού είναι η ενδοσκόπηση, η προσπάθεια να κατανοήσουν γιατί αποδείχτηκαν τόσο λανθασμένες οι προβλέψεις τους; Το θέμα είναι ότι όταν βλέπεις ανθρώπους να επιμένουν σε μια άποψη για τον κόσμο παρά τις αποδείξεις που υπάρχουν ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα, να αποτυγχάνουν να επανεξετάσουν τα πιστεύω τους παρά την επανειλημμένη αποτυχία των προβλέψεών τους, πρέπει ν’ αρχίσεις να υποψιάζεσαι ότι υπάρχουν απώτερα κίνητρα. Οπότε η ενδιαφέρουσα ερώτηση είναι: Τι τόσο ελκυστικό υπάρχει στο να προειδοποιεί κανείς «Πληθωρισμός!» ώστε οι άνθρωποι να συνεχίζουν να το κάνουν παρόλο που ξανά και ξανά αποδεικνύεται ότι κάνουν λάθος; Λοιπόν, όταν συντηρούνται οικονομικοί μύθοι, συνήθως η εξήγηση βρίσκεται στην πολιτική και ειδικότερα στα ταξικά συμφέροντα. Δεν υπάρχει η παραμικρή απόδειξη ότι αν περικοπούν οι φόροι που πληρώνουν οι πλούσιοι, τότε θα ενισχυθεί η οικονομία, ωστόσο δεν αποτελεί μυστήριο γιατί οι ηγέτες των Ρεπουμπλικανών επιμένουν να ισχυρίζονται ότι το μυστικό για την ανάπτυξη είναι η μείωση της φορολογίας για τους πλούσιους. Ισχυρισμοί όπως ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με δημοσιονομική κρίση, ότι η Αμερική θα μετατραπεί σε Ελλάδα από μέρα σε μέρα, ομοίως είναι πολύ χρήσιμοι για όσους προσπαθούν να καταργήσουν προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας.

Εκ πρώτης όψεως, ο ισχυρισμός ότι τα χαμηλά επιτόκια δανεισμού θα επιφέρουν καταστροφή ακόμη και σε μια οικονομία που βρίσκεται σε ύφεση φαίνεται διαφορετικός, διότι τα ταξικά συμφέροντα δεν είναι τόσο ευδιάκριτα. Πράγματι, η ύπαρξη χαμηλών επιτοκίων δανεισμού σημαίνει ότι μακροπρόθεσμα μικρότερες αποδόσεις για τους ομολογιούχους (οι οποίοι σε γενικές γραμμές είναι ευκατάστατοι), αλλά επίσης βραχυπρόθεσμα σημαίνει και μεγαλύτερα κεφαλαιακά κέρδη γι’ αυτούς τους ίδιους ομολογιούχους. Η ιδεοληψία με τον πληθωρισμό συνδέεται τόσο στενά με τη συντηρητική πολιτική όσο και οι απαιτήσεις για χαμηλότερους φόρους με τα κεφαλαιουχικά κέρδη. Δεν είναι σαφές γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά η πεποίθηση ότι η κυβέρνηση είναι ανίκανη να κάνει οτιδήποτε θετικά αποτελεί βασικό δόγμα των συντηρητικών. Ας επιστρέψουμε στη Fed και στο ερώτημα πότε θα πρέπει να τερματιστεί η επεκτατική πολιτική της τράπεζας. Ακόμη και «περιστέρια”» της νομισματικής πολιτικής (σ.σ. όσοι αποδέχονται την ανάγκη για ύπαρξη χαμηλών επιτοκίων δανεισμού) όπως η κ. Τζάνετ Γέλεν, πρόεδρος της Fed, γενικά παραδέχονται ότι θα έρθει η στιγμή όπου η Fed θα πρέπει να κάνει πίσω. Και ενδεχομένως αυτή η στιγμή δεν απέχει τόσο πολύ, η επίσημη ανεργία έχει υποχωρήσει πολύ, αν και οι μισθοί δεν αυξάνονται, ενώ ο πληθωρισμός είναι υποτονικός. Όμως οι τελευταίοι άνθρωποι που θα ρωτούσε κανείς ποια είναι η αρμόζουσα πολιτική είναι ακριβώς οι άνθρωποι που κάθε χρόνο που περνάει προειδοποιούν για τον κίνδυνο του πληθωρισμού. Όχι μόνο κάνουν διαρκώς λάθος, αλλά η θέση τους, είτε το αντιλαμβάνονται είτε όχι, είναι ουσιαστικά πολιτική θέση αντί να βασίζεται στην οικονομική ανάλυση. Θα πρέπει κανείς να τους ακούει με ευγένεια -οι καλοί τρόποι πάντοτε είναι αρετή- και στη συνέχεια να τους αγνοεί.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

FT: Σανίδα σωτηρίας για τον κόσμο ο... πληθωρισμός

22/8/2014

Του Tim Harford

Ορατός είναι ο κίνδυνος η στασιμότητα να μετατραπεί σε μόνιμο πρόβλημα. Οι κεντρικοί τραπεζίτες έχουν μείνει αβοήθητοι. Η ανάγκη για αλλαγή των στόχων για τον πληθωρισμό και ο αντίλογος.

Όσοι δεν είχαν γεννηθεί όταν ξέσπασε η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση τώρα είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να μπορούν να διαβάζουν γι' αυτήν.

Καταφέραμε να «ξεχαστούμε» με δύο Ολυμπιακούς Αγώνες, δύο Μουντιάλ και δύο προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ. Όμως, όσο παλιοκαιρισμένα κι αν νιώθουμε πλέον τα οικονομικά μας προβλήματα, αυτά καταφέρνουν να συνεχίζουν να υπάρχουν.

Με δεδομένη τη σοβαρότητα της κρίσης και την ανεπάρκεια των επίσημων δράσεων, είναι αναμενόμενο η ανάκαμψη να αποδεικνύεται βραδεία και αναιμική: Στην οικονομική ιστορία αυτό είναι γνωστό. Όμως ορισμένοι οικονομολόγοι αποθαρρύνονται πλέον τελείως. Όλοι μιλούν για «διαρκή στασιμότητα», μια φράση που μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα, άσχημα και τα δύο.

Ο ένας φόβος είναι κάτι αρκετά γνωστό: τις δυνατότητες μελλοντικής ανάπτυξης θα τις περιορίσει η γήρανση του πληθυσμού ή ίσως ακόμη και η τεχνολογική στασιμότητα.

Η δεύτερη έννοια της διαρκούς στασιμότητας μας είναι εντελώς ξένη: Ανεξάρτητα από τις δυνατότητες ανάπτυξης, οι σύγχρονες οικονομίες ίσως πάσχουν από την επίμονη τάση να κινούνται κάτω από αυτές τις δυνατότητες, διολισθαίνοντας σε πεισματικές υφέσεις. Η χαμένη δεκαετία οικονομικής ανάπτυξης της Δύσης, ίσως είναι προάγγελος για όσα θα ακολουθήσουν.

Την άποψη αυτή παρουσίασε πολύ ένθερμα ο Lawrence Summers, που διετέλεσε υπουργός Οικονομικών του Bill Clinton και ανώτατος σύμβουλος του Προέδρου Barack Obama. Συζητήθηκε σε μάκρος σε συλλογή δοκιμίων που δημοσίευσε την περασμένη εβδομάδα το Centre for Economic Policy Research. Τι μπορεί όμως να σημαίνει;

Συνήθως, όταν μια οικονομία διολισθαίνει σε ύφεση, η κλασική αντίδραση είναι η μείωση των επιτοκίων. Έτσι ενθαρρυνόμαστε να κάνουμε δαπάνες, αντί να αποταμιεύουμε, δίνοντας στην οικονομία άμεση τόνωση.

Όμως τα πράγματα δυσκολεύουν όταν τα ονομαστικά επιτόκια είναι ήδη χαμηλά. Οι κεντρικές τράπεζες αναγκάζονται να αναπτύξουν δραστικές τακτικές με αβέβαιη αποτελεσματικότητα, όπως η ποσοτική χαλάρωση.

Οι κυβερνήσεις μπορούν και πρέπει να δανείζονται και να ξοδεύουν για να στηρίξουν την οικονομία. Στην πράξη, όμως, αποδεικνύεται ότι εγκλωβίζονται πολιτικά (στις ΗΠΑ), γίνονται δέσμιες των θεσμών (στην ΕΕ) ή φορούν ιδεολογικές παρωπίδες (στην Βρετανία).

Δεν έχουμε πολλούς λόγους να θεωρούμε ότι οι στρατηγικές δημοσιονομικής τόνωσης θα είναι διαφορετικές στο μέλλον, οπότε το όριο των μηδενικών επιτοκίων συνιστά πρόβλημα.

Η πιο φριχτή προοπτική της διαρκούς στασιμότητας είναι ότι αποτελεί την νέα συνήθη κατάσταση. Τα επιτόκια θα είναι πολύ χαμηλά από κάθε άποψη και οι κεντρικές τραπεζίτες θα νοιώθουν μόνιμα αβοήθητες.

Πριν αρχίσουμε να τρέμουμε και την σκιά μας, ας αναρωτηθούμε γιατί ο καθηγητής Summers ίσως έχει δίκιο. Τα πραγματικά επιτόκια, δηλαδή τα επιτόκια που πληρώνεις μετά την προσαρμογή στον πληθωρισμό, μειώνονται. Στις ΗΠΑ τα πραγματικά επιτόκια είχαν μέσο όρο περίπου 5% στην δεκαετία του 1980, 2% στην δεκαετία του '90 και 1% εν συνεχεία. (Μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers είναι αρνητικά, αλλά η μακροπρόθεσμη τάση είναι πιο εύγλωττη). Τα πραγματικά επιτόκια υποχωρούν και στην ΕΕ επί 20 χρόνια. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι τα διεθνή πραγματικά επιτόκια υποχωρούν επί 30 χρόνια.

Τα πράγματα δεν δείχνουν καλά, οπότε γιατί συμβαίνει αυτό; Το περιβάλλον των πραγματικών επιτοκίων δεν καθορίζεται από τις κεντρικές τράπεζες, αλλά από την προσφορά και ζήτηση. Τα χαμηλά πραγματικά επιτόκια σημαίνουν ότι πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να αποταμιεύσουν σε ασφαλή ενεργητικά, ενώ λίγοι προσπαθούν να δανειστούν και να επενδύσουν. Μόνο με πάρα πολύ χαμηλά επιτόκια μπορούν να βρεθούν αρκετοί δανειολήπτες για να μαζέψουν όλες τις αποταμιεύσεις.

Αν η διαρκής στασιμότητα αποτελεί πραγματικό κίνδυνο, χρειαζόμαστε στρατηγικές να την αντιμετωπίσουμε. Μια προσέγγιση είναι να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τις δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης για να τονώσουμε την ζήτηση για ρευστό προς επένδυση και παράλληλα να εκτονώσουμε την προσφορά αποταμιεύσεων και να μειώσουμε την τάση προς πολύ ασφαλή ενεργητικά.

Είναι κάπως επικίνδυνο. Η πολύ παρέμβαση, έχει ωθήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Παράδειγμα η λιτότητα και οι μακροπρόθεσμοι στόχοι για μείωση των κρατικών χρεών, που περιορίζουν την προσφορά ασφαλών ενεργητικών και κατεβάζουν τα επιτόκια. Ή η τάση της Βρετανίας να διώχνει το συνταξιοδοτικό ρίσκο από τις εταιρίες και το κράτος προς τους ιδιώτες, που ενθαρρύνει τις πρόσθετες αποταμιεύσεις. Ή η (κατανοητή) απαίτηση των ρυθμιστικών αρχών να κρατούν οι τράπεζες και τα ταμεία περισσότερα ασφαλή ενεργητικά, που και πάλι ανεβάζει την ζήτηση για ασφαλή ενεργητικά και κατεβάζει τα πραγματικά επιτόκια.

Δεν θα είναι καθόλου εύκολο να ανατραπούν όλες αυτές οι πολιτικές, θυσιάζοντας μικροοικονομικές ιδιαιτερότητες από μια μάλλον ασαφή μακροοικονομική διαίσθηση.

Υπάρχει μια απλή εναλλακτική λύση, αλλά κι αυτή ενέχει κινδύνους. Να αυξηθούν οι στόχοι των κεντρικών τραπεζών για τον πληθωρισμό στο 4%. Ένας αξιόπιστα υψηλότερος στόχος πληθωρισμού θα προσφέρει άμεση τόνωση (ποιος θέλει να μαζεύει χρήμα που εξανεμίζεται με ρυθμό 4% τον χρόνο;) και θα δώσει στις κεντρικές τράπεζες περισσότερα περιθώρια για περικοπές των πραγματικών επιτοκίων στο μέλλον.

Αν το ισοζύγιο των πραγματικών επιτοκίων είναι μηδέν, ίσως να μην έχει σημασία όταν οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να παράγουν πραγματικά επιτόκια μείον 4%.

Αν νοιώθετε κάπως άβολα, έχετε δίκιο. Όπως ισχυρίζεται ο καθηγητής Summers, τα δυσάρεστα τείνουν να συμβαίνουν όταν τα πραγματικά επιτόκια είναι πολύ χαμηλά. Φούσκες διογκώνονται, οι επενδυτικές απάτες ακμάζουν και οι επενδυτές γίνονται απρόσεκτοι αναζητώντας την απόδοση.

Ένα πράγμα όμως που δεν χρειάζεται να προκαλεί καμία ανησυχία, είναι η προοπτική στόχου πληθωρισμού 4%. Δεν πρόκειται να συμβεί. Δεν πρόκειται καν να συμβεί στο σημείο της παγκόσμιας οικονομίας που έχει ανάγκη από περισσότερο πληθωρισμό: Την ευρωζώνη. Η λαϊκή ανάμνηση του υπερπληθωρισμού του 1923 στην Γερμανία είναι απλά πολύ ισχυρή. Εκείνη η οικονομική καταστροφή, που βοήθησε να μπουν τα θεμέλια του Ναζισμού και να καταστραφεί μεγάλο κομμάτι του 20ου αιώνα, συνεχίζει και σήμερα να κυριαρχεί.

Ποιες πρακτικές επιλογές στρατηγικής απομένουν; Αυτό είναι εύκολο: Να προσευχηθούμε και να ελπίζουμε ότι ο καθηγητής Summers κάνει λάθος.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Υπουργείο Ανάπτυξης: Θετική η μείωση του πληθωρισμού για την οικονομία

6/8/2014

Αποπληθωρισμό για 17 συνεχείς μήνες καταγράφει η Ελλάδα

Θετική εξέλιξη για την οικονομία και την κοινωνία θεωρεί το υπουργείο Ανάπτυξης την περαιτέρω πτώση του πληθωρισμού τον Ιούλιο, που αποτελεί τον 17ο συνεχόμενο μήνα που η Ελλάδα εμφανίζει αποπληθωρισμό.

Την άποψη αυτή δεν φαίνεται να συμμερίζονται πάντως αρκετοί από τους Ευρωπαίους εταίρους, με τον Γάλλο πρόεδρο Φρ.Ολαντ μόλις πριν λίγες ημέρες να κρούει τον κώδωνα για τον κίνδυνο αποπληθωρισμού στην Ευρώπη και τις συνέπειες αυτού στο χρέος και στα έσοδα.

Η σημαντική πτώση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή τον Ιούλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, αποτελεί θετική εξέλιξη για την οικονομία και την κοινωνία, καθώς συμβάλει στη βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας και στην αποκατάσταση, σταδιακά, των απωλειών που έχει υποστεί η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών τα τελευταία χρόνια, επισημαίνει σε ανακοίνωση το υπουργείο Ανάπτυξης, με αφορμή την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ για μείωση του τιμαρίθμου κατά 0,7% τον Ιούλιο.

Σύμφωνα με την ανάλυση των επιμέρους δεικτών η εξέλιξη των τιμών το προηγούμενο δωδεκάμηνο (Ιούλιος 2013 με Ιούλιο 2014) έχει ως εξής:

• Στη «διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά», καταγράφεται σημαντική μείωση (-2,6%) για δωδέκατο συνεχή μήνα. Η πλειονότητα των βασικών ειδών διατροφής παρουσιάζουν σημαντικές αποπληθωριστικές τάσεις και για το μήνα Ιούλιο: αλεύρι (-5,66%), ψωμί (-1,13%), δημητριακά (-1,72%), ζυμαρικά (-2,72%), πουλερικά νωπά (-7,61%), αλλαντικά (-0,20%), ψάρια νωπά (-4,57%), μαργαρίνη (-2,90%), σπορέλαιο (-4,03%), φρούτα νωπά (-15,01%), λαχανικά νωπά (-6,94%), πατάτες νωπές (-33,88%), ζάχαρη (-12,09%), αναψυκτικά (-0,76%) κ.α.

• Στον κλάδο της «εκπαίδευσης» (-3,9%) καταγράφεται αποκλιμάκωση του δείκτη από το φθινόπωρο του 2011 και ύστερα, εξαιτίας της σημαντικής μείωσης των τιμών των διδάκτρων ιδιωτικών σχολείων, φροντιστηρίων και ΙΕΚ.

• Στον τομέα «ένδυση - υπόδηση» η μείωση είναι 1,6%, στα «διαρκή αγαθά» 0,5% και στην κατηγορία «λοιπά αγαθά και υπηρεσίες» 2,8%.

• Μείωση 2,5% καταγράφεται στον τομέα «αναψυχή - πολιτιστικές δραστηριότητες».

• Στην κατηγορία «ξενοδοχεία-καφέ-εστίαση» καταγράφεται παρατεταμένη αποκλιμάκωση των τιμών για 22 συνεχόμενους μήνες (-1,6 % τον Ιούλιο), που οφείλεται μεταξύ άλλων στη μείωση των συντελεστών ΦΠΑ στην εστίαση (από 23% σε 13% από την 1.8.2013). Σημειώνεται ωστόσο στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται πλήθος προϊόντων (όπως ποτά, γλυκά κ.α.) και υπηρεσιών (ξενοδοχείων) για τα οποία δεν μεταβλήθηκε ο ΦΠΑ.

• Στην κατηγορία της «στέγασης» καταγράφεται μείωση (-0,2%) για έκτο συνεχόμενο μήνα, (παρά την αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 13,15%), λόγω της σημαντικής πτώσης των τιμών των ενοικίων (-7,3%) για 31ο συνεχή μήνα.

• Σχεδόν μηδενική (0,1%) ήταν η μεταβολή στον τομέα των «επικοινωνιών».

• Στη κατηγορία των «μεταφορών» καταγράφεται μικρή αύξηση (0,4%), λόγω κυρίως της μικρής ανόδου των τιμών των καυσίμων σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο (+0,33%), που οφείλεται στη διακύμανση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.

• Στην κατηγορία «Αλκοολούχα ποτά και καπνός» οι ανατιμήσεις (+2%) οφείλονται κυρίως στην αύξηση των τιμών του καπνού (+2,05%) λόγω της αύξησης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.

• Στον κλάδο της «υγείας» καταγράφεται αυξητική τάση τους τελευταίους οκτώ μήνες (+2,20% τον Ιούλιο) έπειτα από 2,5 χρόνια συνεχών μειώσεων, η οποία οφείλεται αποκλειστικά στην αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των ασφαλιζομένων από τον Οκτώβριο 2013, γεγονός που αντιστάθμισε τη μείωση των τιμών των ιατρικών υπηρεσιών (-2,8%).

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Μύθοι και αλήθειες για τον... δράκο του αποπληθωρισμού

5/2/2014

Σύμφωνα με την Κριστίν Λαγκάρντ, ο αποπληθωρισμός είναι «ένας δράκος που πρέπει να πολεμήσουμε αποφασιστικά». Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ απλώς παρουσιάζει με δραματικό τρόπο την επικρατούσα αντίληψη. Αλλά κάνει λάθος. Η κ. Λαγκάρντ δεν εξήγησε για ποιο λόγο θεωρεί πως είναι τόσο επικίνδυνος ο αποπληθωρισμός. Το πιθανότερο είναι πως είχε κατά νου τα ακόλουθα επιχειρήματα. Πρώτον, ο αποπληθωρισμός αυξάνει τις πιθανότητες ενός τραγικού κύκλου χρέους. Δεν πρόκειται για εντελώς παράλογο φόβο καθώς μια γενικευμένη υποχώρηση των τιμών μπορεί να οδηγήσει σε οικονομική καταστροφή. Όπως έχει εξηγήσει ο Αμερικανός οικονομολόγος Ιρβινγκ Φίσερ, οι τιμές υποχωρούν, τα χρέη επιδεινώνονται, οι τράπεζες καταρρέουν, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν προβλήματα, οι απεγνωσμένοι εργαζόμενοι δέχονται μειώσεις μισθών και στη συνέχεια οι βιομηχανίες μειώνουν τις τιμές περαιτέρω. Το σπειροειδές της ύφεσης διαρκεί μέχρις ότου συμβεί κάτι, πόλεμος, αναρχία ή κάποια νέα δεδομένα στη νομισματική πολιτική.

Σε σχετική μελέτη τους, οι ακαδημαϊκοί Αντριου Ατκεσον και Πάτρι Κεχόε εξέτασαν τις τάσεις που παρουσίασαν οι τιμές και η παραγωγή σε 17 χώρες στη διάρκεια ενός αιώνα. Εντόπισαν 73 πενταετείς περιόδους υποχώρησης των τιμών και δεν βρήκαν «ουσιαστικά καμία ένδειξη» συσχετισμού ανάμεσα στον αποπληθωρισμό και τη μείωση της παραγωγής. Η Ιαπωνία, την οποία συχνά επικαλούνται ως παράδειγμα των κινδύνων που εγκυμονεί ο αποπληθωρισμός, ταιριάζει σε αυτό το ανησυχητικό μοντέλο που, ωστόσο, δεν ισχύει για όλες τις περιπτώσεις.

Στην πραγματικότητα η Ιαπωνία δεν είχε πραγματικά αποπληθωρισμό, απλώς οι τιμές καταναλωτή δεν παρουσίασαν καμία μεταβολή από το 1992. Αυτό, όμως, δεν επέφερε καμία προφανή επίπτωση στην οικονομία. Αντιθέτως, σημειώθηκε σεβαστή αύξηση του ΑΕΠ. Ο,τι κι αν έχει συμβεί στο παρελθόν, οι περιπτώσεις αποπληθωρισμού μπορούν εύκολα να αποτραπούν. Το μόνο που χρειάζεται είναι αξιόπιστες κυβερνήσεις για να τυπώσουν νέο χρήμα ώστε να εξακολουθήσει να λειτουργεί το σύστημα. Όταν, για παράδειγμα, αφέθηκε να καταρρεύσει η Lehman Brothers, οι αρχές συνήλθαν σύντομα και άρχισαν να διασώζουν τράπεζες, ασφαλιστικές και την General Motors. Θα έκαναν το ίδιο αν ποτέ έφθανε ο αποπληθωρισμός να απειλήσει πραγματικά την οικονομία. Τέλος, η κ. Λαγκάρντ ίσως ανησυχεί γιατί ο αποπληθωρισμός περιορίζει τις δυνατότητες των κεντρικών τραπεζών να προσφέρουν τόνωση στην οικονομία. Σε τελική ανάλυση, τα επιτόκια δεν μπορούν να μειωθούν εύκολα σε αρνητικό πρόσημο. Στην πραγματικότητα τα επιτόκια σπανίως αποτελούν ισχυρό εργαλείο πολιτικής και δεν είναι ποτέ το μοναδικό.

Στη χειρότερη περίπτωση, ένας ήπιος αποπληθωρισμός θα εξωθούσε τους κεντρικούς τραπεζίτες και τους πολιτικούς να επιδείξουν μεγαλύτερη δημιουργικότητα.

Είναι λογικό να ανησυχεί κανείς για οτιδήποτε προϋποθέτει καινούργια σκέψη. Το θέμα είναι πως η κ. Λαγκάρντ δεν αναφέρθηκε στο οικονομικό τέρας που πράγματι απειλεί την οικονομία, το τέρας του χρέους. Η υπερβολική μόχλευση αποθαρρύνει την οικονομική δραστηριότητα, διευρύνει το χάσμα μεταξύ των πλούσιων δανειστών και των συνήθως φτωχών δανειοληπτών και προσφέρει πλούτη στους οικονομικά άχρηστους χρηματιστές. Το τέρας αυτό έχει μεγαλώσει πολύ. Ένας ήπιος αποπληθωρισμός θα μπορούσε να το επιβαρύνει περαιτέρω μειώνοντας τη διαθέσιμη ρευστότητα για την εξυπηρέτηση του χρέους. Γι’ αυτό και πρέπει να περισταλεί σε ένα διαχειρίσιμο μέγεθος με τη διαγραφή της αξίας πολλών χρεών. Δυστυχώς κανείς δεν έχει βρει τρόπο να το κάνει αυτό χωρίς να πλήξει την εμπιστοσύνη, πάνω στην οποία βασίζονται οι σύγχρονες οικονομίες. Έχοντας, όμως, ισχυρούς πολιτικούς μπορεί κανείς να διασφαλίσει την εμπιστοσύνη. Αν η κ. Λαγκάρντ θέλει πραγματικά να βοηθήσει την παγκόσμια οικονομία, πρέπει να ενθαρρύνει τις μελέτες πάνω στις πολιτικά αποδεκτές μορφές αναδιάρθρωσης του παγκόσμιου χρέους.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Στο -2% ο πληθωρισμός το Μάιο

10/6/2014

Βουτιά τιμών 9,4% σε ένδυση-υπόδηση

Εντείνονται και πάλι τα αποπληθωριστικά φαινόμενα στην αγορά, όπως δείχνει το -2% του πληθωρισμού το Μάιο, με κύριο «ένοχο» την καθίζηση τιμών στο εμπόριο ρούχων και υποδημάτων αλλά και τις μεγάλες πιέσεις σε άλλους κλάδους

Από τη σύγκριση του Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του Μαΐου προς τον αντίστοιχο του Μαΐου του 2013 προκύπτει μείωση 2,0%, έναντι μείωσης 0,4%, που σημειώθηκε κατά την ίδια σύγκριση του 2013 προς το 2012.

Ο γενικός δείκτης το Μάιο 2014 σε σύγκριση με τον Απρίλιο φέτος παρουσίασε μείωση 0,8%, έναντι μείωσης 0,2%.

Ο μέσος δείκτης του δωδεκαμήνου Ιουνίου 2013 – Μαΐου 2014 σε σύγκριση προς τον ίδιο δείκτη του δωδεκαμήνου Ιουνίου 2012 – Μαΐου 2013 παρουσίασε μείωση 1,4%, έναντι αύξησης 0,6%, που σημειώθηκε κατά το αντίστοιχο προηγούμενο δωδεκάμηνο.

Η μείωση του Γενικού ∆είκτη Τιμών Καταναλωτή κατά 2,0% τον Μάιο προήλθε από τις ακόλουθες μειώσεις:

• 9,4% σε Ένδυση και υπόδηση
• 5,6% σε Άλλα αγαθά και υπηρεσίες
• 3,9% στην Εκπαίδευση
• 2,9% σε ∆ιατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, παρά την αύξηση τιμών γενικά στα γαλακτοκομικά και αυγά
• 2,8% σε Αναψυχή – Πολιτιστικές δραστηριότητες
• 2,2% σε ∆ιαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες
• 1,6% σε Ξενοδοχεία - Καφέ - Εστιατόρια, παρά την αύξηση τιμών στα ξενοδοχεία
• 0,6% στη Στέγαση, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών των ενοικίων, του πετρελαίου θέρμανσης και του φυσικού αερίου και παρά την αύξηση τιμών στον ηλεκτρισμό

Αντίθετα, την πτώση «φρέναραν» οι ανατιμήσεις σε άλλους κλάδους, όπως δείχνουν οι αυξήσεις στους παρακάτω κλαδικούς δείκτες:

• 2,1% στην Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως της συμμετοχής των καταναλωτών στις λιανικές τιμές των φαρμάκων
• 1,6% σε Αλκοολούχα ποτά και καπνό, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών των τσιγάρων
• 0,1% στις Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στα καύσιμα αυτοκινήτου και στα εισιτήρια αεροπλάνων και παρά τη μείωση των τιμών στα αυτοκίνητα
• 0,1% στις Επικοινωνίες

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Κλειδί ο αποπληθωρισμός για την στρατηγική του Μάριο Ντράγκι

26/5/2014

Έτοιμη να λάβει μέτρα τον Ιούνιο η ΕΚΤ, εάν παγιωθεί ο χαμηλός πληθωρισμός

Το μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) είναι έτοιμη να λάβει μέτρα τον Ιούνιο, εάν διαπιστώσει ότι ο πολύ χαμηλός πληθωρισμός παγιώνεται, έστειλε ο Πρόεδρος της Μάριο Ντράγκι, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Bloomberg.

«Αυτό που πρέπει να παρακολουθούμε ιδιαίτερα αυτή τη στιγμή, κατά την άποψή μου, είναι αν υπάρχει η πιθανότητα να καθιερωθεί ένα αρνητικό σπιράλ μεταξύ χαμηλού πληθωρισμού και υποχώρησης των πληθωριστικών προσδοκιών και των πιστώσεων, ιδιαίτερα στις χώρες (της περιφέρειας) που αντιμετωπίζουν πιέσεις», δήλωσε ο κ. Ντράγκι σε ομιλία του στο συνέδριο που διοργανώνει η ΕΚΤ στη Σίντρα της Πορτογαλίας.

«Το κύριο θέμα σήμερα, ωστόσο, είναι η σωστή χρονική επιλογή», πρόσθεσε ο κεντρικός τραπεζίτης. Ο ίδιος δεν αναφέρθηκε πιο αναλυτικά στα πιθανά μέτρα, μετά τη δήλωση που έκανε στις 8 Μαΐου ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ αισθάνονται «άνετα» με τη λήψη μέτρων στην επόμενη συνεδρίασή του και επιθυμούν τη χρήση μη συμβατικών μέτρων, εάν αυτό χρειασθεί. «Δεν έχουμε συμφιλιωθεί με το να επιτρέψουμε τον πληθωρισμό να παραμείνει σε πολύ χαμηλά επίπεδα για πολύ μεγάλο διάστημα. Δεν υπάρχει συζήτηση για τον στόχο μας, που είναι η επιστροφή του πληθωρισμού προς το 2% μεσοπρόθεσμα, σύμφωνα με την εντολή μας», δήλωσε ο κ. Ντράγκι.

Ο Ντράγκι αναγνώρισε τη δυναμική ενός σπειροειδούς μοτίβου αποπληθωρισμού καθώς οι χώρες που βρίσκονται υπό πίεση, όπως οι χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, αναπροσαρμόζουν τις τιμές τους για να ξανακερδίσουν την ανταγωνιστικότητά τους, κάτι που σε συνδυασμό με την άνοδο του ευρώ έχει κρατήσει την ευρωζώνη  σε χαμηλό πληθωρισμό. Μάλιστα, ο επικεφαλής της ΕΚΤ, υποστήριξε ότι η κεντρική τράπεζας της ευρωζώνης μπορεί να χρησιμοποιήσει εργαλεία όπως η ποσοτική χαλάρωση εάν ο πληθωρισμός παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα για παρατεταμένη περίοδο.

Αργά χθες το βράδυ, καθώς μεταδίδονταν τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών που έδειξαν μία αύξηση της δύναμης των κομμάτων διαμαρτυρίας, ανοίγοντας τις εργασίες συνεδρίου της ΕΚΤ δήλωσε πως  «είναι σαφές ότι οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι είναι αποστασιοποιημένοι. Η βιώσιμη ανάπτυξη και οι θέσεις εργασίας είναι κεφαλαιώδους σημασίας για να συνεχισθεί η ευρωπαϊκή ενοποίηση, η οποία είναι, ας μην το ξεχνάμε ποτέ, ο καλύτερος εγγυητής της ειρήνης».

Είναι η πρώτη φορά που η ΕΚΤ διοργανώνει το συνέδριο ECB Forum, στο οποίο λαμβάνουν μέρος κεντρικοί τραπεζίτες και ακαδημαϊκοί, σε αντιστοιχία προς το ετήσιο συνέδριο της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) στο Τζάκσον Χολ του Γουαϊόμινγκ.

Στο συνέδριο συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο νομπελίστας Οικονομικών Πολ Κρούγκμαν και ο καθηγητής του πανεπιστημίου του Πρίνστον Μάρκους Μπρούνερμαγιερ. Ο πληθωρισμός της ευρωζώνης κινείται κάτω από το 1% από τον περασμένο Οκτώβριο, πολύ χαμηλότερα από τον στόχο της ΕΚΤ που είναι λίγο κάτω από το 2%, ενώ μία σειρά οικονομιών της ευρωζώνης, από την Ιταλία έως την Ολλανδία, συρρικνώθηκαν στο πρώτο τρίμηνο του 2014.

Η ΕΚΤ εξετάζει έναν συνδυασμό μέτρων, δήλωσαν αυτό τον μήνα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ κ. Ύβ Μερς και Πέτερ Πράετ. Το πακέτο μπορεί να περιλαμβάνει ένα αρνητικό επιτόκιο για τις καταθέσεις στην ΕΚΤ και την παροχή ρευστότητας στις τράπεζες, υπό τον όρο ότι αυτή θα διοχετευθεί με δάνεια στην πραγματική οικονομία, δήλωσε ο κ. Πράετ.

Το μέλος του Δ.Σ. της ΕΚΤ και επικεφαλής της γερμανικής κρατικής τράπεζας κ. Γενς Βάιντμαν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι δεν έχει συμφωνήσει ακόμη σε συγκεκριμένα μέτρα και η απόφαση θα εξαρτηθεί από τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό παρά από την τρέχουσα ισοτιμία του ευρώ.

Ο Ντάισελμπλουμ για την ανάκαμψη

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ ζήτησε σήμερα να ληφθούν μέτρα για να «επιταχυνθεί η ανάκαμψη"» στην ευρωζώνη, η οποία είναι ακόμη πολύ ασθενική για να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, και να διευθετηθεί το πρόβλημα του χρέους.

«Έχουμε ανάγκη από μια πιο ισχυρή ανάπτυξη και πρέπει να λάβουμε μερικά μέτρα για να τονώσουμε την ανάπτυξη», δήλωσε προς τους δημοσιογράφους στο περιθώριο του ίδιου φόρουμ για τη νομισματική πολιτική που οργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στη Λισσαβόνα.

«Η εμπιστοσύνη επέστρεψε στη ζώνη του ευρώ και η ανάπτυξη ξανάρθε σε σχεδόν όλες τις χώρες. Όμως έχουμε ανάγκη από μια πιο ισχυρή ανάπτυξη για να ανακτήσουμε θέσεις εργασίας», εκτιμά ο Ντάισελμπλουμ. «Εξακολουθούμε να είμαστε αντιμέτωποι μ' ένα σημαντικό χρέος των νοικοκυριών και των κυβερνήσεων. Αυτός είναι ένας άλλος λόγος για τον οποίο χρειαζόμαστε μέτρα υπέρ της ανάπτυξης». Ερωτηθείς σχετικά με μια ενδεχόμενη προσεχή δράση της ΕΚΤ με στόχο να τονωθεί η ανάπτυξη, αρκέσθηκε να δηλώσει πως πιστεύει «σταθερά στην ανεξαρτησία της ΕΚΤ».

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Στάσιμος στο -1,3% ο αποπληθωρισμός

9/5/2014

Ο αποπληθωρισμός διατηρήθηκε σταθερός στο 1,3% τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή την Παρασκευή.

Ο βασικός δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις των αναλυτών σε δημοσκόπηση του Reuters που προέβλεπαν μείωση 1,2%.

Ο εναρμονισμένος αποπληθωρισμός επιταχύνθηκε ελαφρά στο 1,6% από το 1,5% του Μαρτίου.

Στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε ελαφρώς στο 0,7% τον Απρίλιο, παραμένοντας στην ζώνη κινδύνου της ΕΚΤ, που είναι κάτω από το 1%.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Munchau: Τα πολλά λόγια της ΕΚΤ είναι …φτώχεια

31/3/2014

Του Wolfgang Münchau

Οι κεντρικοί τραπεζίτες της ευρωζώνης μιλάνε πάρα πολύ και δρουν ελάχιστα. Τα λόγια είναι δωρεάν και πιστεύουν ακόμη στη μαγεία της φραστικής παρέμβασης. Αλλά ο χρόνος τελείωσε. Το QE είναι το μόνο εργαλείο που τους απομένει και το μέγεθός του ήδη θα ξεπεράσει το $1 τρις.

Έχουν περάσει πέντε μήνες από την κάθετη και επίμονη πτώση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη, και τα διακοσμητικά στελέχη στο διοικητικό συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μιλάνε, μιλάνε, μιλάνε...

Λένε πράγματα όπως δεν υφίστανται τεχνικά ή νομικά εμπόδια για αρνητικά επιτόκια ή ποσοτική χαλάρωση.

Αλλά δεν κάνουν και τίποτα. Καμιά φορά εμφανίζεται κάποια ευλογημένη ήσυχη ημέρα, όπου ανοίγει το στόμα του μόνο ένας. Όμως την περασμένη εβδομάδα ακούσαμε πέντε ομιλίες ή συνεντεύξεις σε μία ημέρα. Ακούγονταν σαν περιστέρια. Ή μήπως όχι;

Ορισμένοι εξωτερικοί παρατηρητές εμφανίζονται σίγουροι ότι το QE (η «δημιουργία» χρήματος μέσω αγορών ενεργητικών που αυξάνουν το μέγεθος του ισολογισμού της ΕΚΤ) είναι πιθανότερο πλέον να γίνει, επειδή ο Jens Weidmann, πρόεδρος της Bundesbank, έδειξε ότι χαμηλώνει τους τόνους.

Άλλοι υποπτεύονται ότι κάπου υπάρχει παγίδα.

Οπότε, σκέφτεται κάποιος, γιατί απλώς δεν το βουλώνουν οι κεντρικοί τραπεζίτες και δεν αναλαμβάνουν δράση;

Προσωπικά υποθέτω ότι θα κάνουν το QE, αλλά όχι τώρα. Έχω ακούσει την άποψη ότι η ΕΚΤ σκοπεύει να περιμένει για μετά τις ευρωεκλογές του Μαΐου. Ελπίζω να μην ισχύει. Αν αφήσει τις πληθωριστικές προοπτικές να πέσουν κάτω από τον στόχο για πολιτικούς λόγους, η αξιοπιστία της ΕΚΤ θα πληγεί ανεπανόρθωτα. Οπότε μιλάνε γιατί δεν θέλουν να δράσουν. Τα λόγια είναι τσάμπα. Καταλαβαίνω ότι ορισμένοι εξ αυτών πιστεύουν στη μαγεία της φραστικής παρέμβασης - το «δωρεάν γεύμα» του κεντρικού τραπεζίτη. Πες στις αγορές ότι η συναλλαγματική σου ισοτιμία είναι υπερτιμημένη - και θα γίνει μαγικά η προσαρμογή. Αρκεί να πεις τη λέξη.

Υπήρξε μία περίπτωση όπου το κόλπο δούλεψε. Το καλοκαίρι του 2012 ο Μ. Draghi δήλωσε ότι θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να σώσει το ευρώ. Έχτισε ένα πρόγραμμα γύρω από αυτήν την υπόσχεση: το Outright Monetary Transactions. Δεν κόστισε τίποτα. Οι επενδυτές βεβαιώθηκαν ότι η ΕΚΤ δεν θα αφήσει ποτέ να καταρρεύσει ένα μέλος που εφαρμόζει λογική πολιτική. Τα επιτοκια στα κρατικά ομόλογα έπεσαν έκτοτε και παραμένουν χαμηλά.

Θα ήταν λάθος να βγουν συμπεράσματα από εκείνη την κατάσταση. Το ΟΜΤ δεν ήταν κλασική νομισματική πολιτική.

Οι δικαστές στο συνταγματικό δικαστήριο της Γερμανίας αποφάνθηκαν ότι δεν πρόκειται καθόλου για ενέργεια νομισματικής στρατηγικής, αλλά για πολιτική παρέμβαση - απόφαση που πιστεύω ότι είναι σωστή. Το ΟΜΤ απέδωσε επειδή ήταν πολιτικό. Η αξιοπιστία του προερχόταν από το γεγονός ότι το στήριξε σιωπηρά η γερμανική κυβέρνηση.

Όμως ο κόσμος της κανονικής νομισματικής πολιτικής είναι πολύ διαφορετικός. Μια κεντρική τράπεζα πρέπει να μπορεί να καθοδηγεί τις προσδοκίες, προετοιμάζοντας για τη στρατηγική της. Κι αυτό ακόμη αποτυγχάνει περισσότερες φορές απ' όσες πετυχαίνει. Θυμηθείτε το χάος που προκάλεσε η αμερικανική Federal Reserve όταν άνοιξε το θέμα του tapering πέρσι. Όταν προσπαθείς να κοροϊδέψεις πολλούς ανθρώπους για μεγάλο διάστημα, σταματάνε να σε πιστεύουν. Στην περίπτωση της ΕΚΤ και τις «ομιλιτικές» κεντρικές τράπεζες, φοβάμαι ότι ήδη συμβαίνει αυτό.

Η κατάσταση επικρατεί πέντε μήνες. Πέρσι τον Οκτώβριο, ο πληθωρισμός έπεσε σαν τούβλο, λίγο κάτω από το 1%.

Τόσο η πτώση όσο και η επιμονή του αιφνιδίασαν την ΕΚΤ. Μείωσε τα επιτόκια τον Νοέμβριο. Έκτοτε, μόνο λόγια ακούμε.

Την Παρασκευή η Ισπανία ανακοίνωσε πλήρη αποπληθωρισμό. Ακόμη και ο γερμανικός πληθωρισμός είναι μόνο 1%. Ακούμε συχνά τη φράση ότι η απέχουμε ένα σοκ μόλις από τον πλήρη αποπληθωρισμό. Θα πρέπει να είναι μεγάλο το σοκ για να γίνει αυτό.

Η ουκρανική κρίση θα μπορούσε να αποτελέσει ένα τέτοιο σοκ, αλλά μάλλον μόνο αν υπάρξει ακραία κλιμάκωση.

Ωστόσο επιδεινώνει την κατάσταση. Το χρήμα από τη Ρωσία και αλλού εισρέει στην ευρωζώνη, ανεβάζοντας την πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ και μειώνοντας τις τιμές εισαγωγών.

Αν και η καλή είδηση είναι πως δεν είναι πολύ πιθανό να ξεσπάσει «κανονικός» αποπληθωρισμός, η κακή είδηση είναι ότι δεν χρειάζεται «κανονικός» αποπληθωρισμός για να δημιουργηθούν προβλήματα. Μια μόνιμη περικοπή στις πληθωριστικές προσδοκίες στα τρέχοντα επίπεδα αρκεί. Αν ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη παραμείνει στο 1%, οι πιθανότητες βιωσιμότητας χρέους πολλών κρατών της ευρωζώνης θα μεταβληθούν από μικρές σε μηδενικές. Ο πληθωρισμός κατεβάζει την πραγματική αξία του χρέους. Ο αποπληθωρισμός κάνει το αντίθετο.

Το quantitative easing είναι το μόνο εναπομείναν εργαλείο για να κάνει τη βαριά δουλειά. Θα ανεβάσει τις πληθωριστικές προσδοκίες. Και θα το καταφέρει μέσα από ποικίλα κανάλια. Ένα από αυτά είναι να ωθήσει τις τράπεζες να πουλήσουν ενεργητικά στην ΕΚΤ και με τα έσοδα να δανείσουν επιχειρήσεις. Ένα άλλο κανάλι θα είναι η πτώση στα μακροπρόθεσμα επιτόκια.

Με τους δικούς μου υπολογισμούς, το συνολικό μέγεθος ενός τέτοιου προγράμματος θα ξεπεράσει το 1 τρισ. δολ., αλλά το ποσό αυξάνεται κάθε μήνα που περνάει με αδράνεια. ο Marcel Fratzscher, διευθυντής του ινστιτούτου οικονομικών ερευνών της Γερμανίας DIW, κατέληξε στο ποσό των 60 δισ. δολ. ανά μήνα, που καταλήγει στο ίδιο περίπου σύνολο.

Ήρθε η ώρα της δράσης. Φτάνουν τα λόγια. Και, σας παρακαλώ, ούτε να αρχίσετε να κυκλοφορείτε τα πρακτικά των συνεδριάσεων του Δ.Σ. της ΕΚΤ - «καινοτομία» που συζητιέται αυτήν την περίοδο. Απλώς θα φουσκώσει τη φραστική υπερχείλιση.

Αντ' αυτού, να μας πείτε ότι αναλάβατε δράση και γιατί. Ή έστω πείτε μας ότι δεν αναλάβατε δράση ή αρκετή δράση και γιατί.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Eurostat: Στο -1,4% ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Ιανουάριο

24/2/2014

Στο -1,4% διαμορφώθηκε ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Ιανουάριο, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες.

Στην Ευρωζώνη το ετήσιο ποσοστό του πληθωρισμού παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,8% τον Ιανουάριο σε σχέση με τον Δεκέμβριο, ενώ πριν από ένα χρόνο βρισκόταν στο 2%.

Στην Ε.Ε. ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 0,9% από 1% τον Δεκέμβριο, ενώ πριν από ένα χρόνο ήταν στο 2,1%.

Τη μεγαλύτερη μείωση τιμών στην Ε.Ε. κατέγραψε η Κύπρος, με τον πληθωρισμό να διαμορφώνεται στο -1,6%. Στον αντίποδα, τα υψηλότερα ποσοστά πληθωρισμού παρατηρήθηκαν στη Μεγάλη Βρετανία και τη Φιλανδία (από 1,9%).

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Alpha Bank: Ασπίδα το ευρώ στην κρίση των αναδυόμενων αγορών

1/2/2014 08:00 |

 Γιατί η Ελλάδα δεν επηρεάζεται από τις αναταράξεις

Σημαντικό πλεονέκτημα για την ελληνική οικονομία είναι το σταθερό της νόμισμα, το ευρώ. Αυτό αναφέρει το Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha Bank υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα έχοντας το σταθερό ευρώ ως εθνικό νόμισμα και με πλήρως αναδιαρθρωμένο και ανακεφαλαιωμένο τραπεζικό σύστημα δεν αντιμετωπίζει τις χρηματοοικονομικές αναταράξεις των αγορών, σε αντίθεση με τις κυριότερες αναπτυσσόμενες οικονομίες που βρίσκονται αντιμέτωπες το τελευταίο διάστημα με συνθήκες συναλλαγματικής και οικονομικής κρίσης.
Σύμφωνα με την Alpha Bank, η ύπαρξη εθνικού νομίσματος και η άσκηση αυτόνομης νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής, ειδικότερα όταν οι κυβερνήσεις των χωρών που τις εφαρμόζουν λειτουργούν χωρίς εφαρμογή αυστηρών εισοδηματικών περιορισμών, οδηγούν στις περισσότερες περιπτώσεις σε αστάθεια του νομίσματος και πληθωρισμό, παράγοντες που απομειώνουν τα πραγματικά εισοδήματα, διώχνουν τις επενδύσεις και αποσταθεροποιούν τις κυβερνήσεις.

ΣΤΗΝ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα, σύμφωνα με την Alpla Bank, του προσδιορισμού του κατώτατου μισθού στην Αργεντινή με βάση την εφαρμογή εθνικής νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής. Παρά τη μέση ετήσια αύξησή του κατά 24,5% το διάστημα Ιανουάριος 2010 - Ιανουάριος 2014, η αντίστοιχη ετήσια αύξηση σε δολάρια είναι μόλις 3,4%. Ετσι, στην Αργεντινή η κυβέρνηση είχε την ευκαιρία να ανακοινώνει τεράστιες αυξήσεις στους ονομαστικούς κατώτατους μισθούς, στην πραγματικότητα όμως μέσω της υποτίμησης του νομίσματός της έναντι του δολαρίου και του αυξημένου πληθωρισμού συνεπάγονται ελάχιστες αυξήσεις ή και πολύ μεγάλες μειώσεις.

ΕΚΡΟΕΣ. Ενδεικτικό των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν το τελευταίο διάστημα αναπτυσσόμενες οικονομίες με το εθνικό τους νόμισμα είναι ότι μόνο την περασμένη εβδομάδα μετά την αναταραχή που ξέσπασε στις διεθνείς αγορές οι επενδυτές απέσυραν 10 δισ. δολάρια από μετοχές και ομόλογα.
Οι εκροές από τα χρηματιστήρια των αναδυόμενων αγορών έφθασαν τα 6,3 δισ. δολάρια την εβδομάδα έως τις 29 Ιανουαρίου - οι μεγαλύτερες των τελευταίων δυόμισι ετών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου, την ίδια ώρα οι αμερικανοί επενδυτές στρέφονται στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια όπου έχουν επενδύσει 4,67 δισ. δολάρια από την αρχή του έτους.
Οι εισροές αντανακλούσαν τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις προοπτικές ανάπτυξης της Ευρώπης και στη σταθερότητα της νομισματικής ένωσής της.

Πηγή

Η Alpha Bank είναι η μία από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες της Ελλάδας και είναι φυσικό να υποστηρίζει το ευρώ. Χρησιμοποιεί το παράδειγμα της Αργεντινής για να δείξει ότι οι αυξήσεις εξανεμίστηκαν σε σύγκριση με το δολάριο. Αυτό είναι αληθές μόνο όσον αφορά στα εισαγόμενα προϊόντα που πληρώνονται με δολάρια και όχι για τα παραγόμενα στην χώρα. Επί πλέον με το ευρώ έχουμε αποπληθωρισμό που είναι καταστροφή για την οικονομία. Σαφώς και χρειαζόμαστε πληθωρισμό που, υπό προϋποθέσεις, αυξάνει το ΑΕΠ και μειώνει το χρέος. (Πηγή)

Το παράδειγμα της Αργεντινής είναι απεχθές για τους οπαδούς της παγκοσμιοποίησης. Ακόμα και τώρα που δέχτηκε τις επιθέσεις των κερδοσκόπων, αποδίδουν την πτώση του πέσο στην πολιτική της Αργεντινής ενώ δεν κάνουν το ίδιο για την Τουρκία. (Πηγή)

Γεγονός είναι ότι η Αργεντινή μετά την στάση πληρωμών του χρέους της και την υποτίμηση του νομίσματος της, είναι στις 20 μεγαλύτερες οικονομίες (G 20). Αν συνέχιζε την καταστροφική πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης (την ίδια που εφαρμόζουμε κι εμείς με τα μνημόνια) θα είχε καταστραφεί.

Διαβάστε περισσότερα »

Λαγκάρντ: Κίνδυνος αποπληθωρισμού στην ευρωζώνη

25/1/2014

Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη «απέχει πολύ από τον στόχο» και οι χώρες της ζώνης του ευρώ κινδυνεύουν με αποπληθωρισμό, δήλωσε σήμερα στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός η Κριστίν Λαγκάρντ, η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).

Απαντώντας, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο Μάριο Ντράγκι, είπε ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να δράσει αν ο πληθωρισμός μειωθεί περισσότερο από το προβλεπόμενο και επανέλαβε ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν χαμηλά ή θα μειωθούν περαιτέρω για μία παρατεταμένη περίοδο.

Ερωτηθείς για την πιθανότητα η ΕΚΤ να υιοθετήσει την αποκαλούμενη «ποσοτική χαλάρωση», δηλαδή την πολιτική που έχουν ακολουθήσει οι κεντρικές τράπεζες στις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Ιαπωνία, ο Ντράγκι απάντησε: «Δεν λέω ούτε ότι πρέπει, ούτε ότι δεν πρέπει να γίνει».

Η συνθήκη της ΕΕ απαγορεύει τη νομισματική χρηματοδότηση κυβερνήσεων, είπε ο Ντράγκι. Η ΕΚΤ θα μπορούσε να αγοράσει τιτλοποιημένα δάνεια αν διαμορφώνονταν ως ABS (χρεόγραφα που καλύπτονται από περιουσιακά στοιχεία) με έναν διαφανή τρόπο, που θα απαιτούσε αλλαγή του ρυθμιστικού πλαισίου, πρόσθεσε ο Ντράγκι.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Ιαπωνία: Βγαίνει από το τέλμα του αποπληθωρισμού μετά από 20 χρόνια!

27/12/2013

Καλπάζει ο ΝΙΚΚΕΙ

Με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων πέντε ετών «τρέχουν» οι τιμές στην Ιαπωνία και στην κυβέρνηση του Τόκιο και στην Κεντρική Τράπεζα μπορούν πλέον να δηλώσουν ευτυχείς και να πανηγυρίσουν τον τερματισμό μιας περιόδου αποπληθωρισμού που διαρκεί ουσιαστικά πάνω από… 20 χρόνια.

Ο δομικός πληθωρισμός (δηλαδή ο δείκτης τιμών καταναλωτή στον οποίο εξαιρούνται οι εξαιρετικά ευμετάβλητες τιμές των τροφίμων και της ενέργειας) έφθασε στο 1,2% το Νοέμβριο σε ετήσια βάση ξεπερνώντας τις προσδοκίες της αγοράς.

Η Ιαπωνία έχει ξεπεράσει πλέον το ήμισυ του δρόμου για να φθάσει στο στόχο της, που είναι να φθάσει ο πληθωρισμός στο 2% έως το 2015 - πρόκειται για στόχο της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας. Σημειωτέον ότι η Ιαπωνία έπεσε στο τέλμα του αποπληθωρισμού μετά το σκάσιμο της φούσκας των ακινήτων το 1990.

Έκτοτε οι τιμές πέφτουν, ενώ η ανάπτυξη παραμένει αναιμική (στασιμοπληθωρισμός) επειδή οι Ιάπωνες - λαός με κουλτούρα εγκράτειας - περιόρισαν τις καταναλωτικές τους δαπάνες επειδή σκέφτονταν ότι δεν χρειάζεται να βιαστούν για να αγοράσουν κάτι εφ' όσον θεωρούσαν βέβαιο ότι σύντομα οι τιμές του προϊόντος θα… υποχωρήσουν κι άλλο.

Παρενθετικά θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι οι ειδικοί θεωρούν ότι στις οικονομίες πρέπει να υπάρχει ένας ελεγχόμενος πληθωρισμός διότι η προσδοκία αύξησης των τιμών να αποτελεί κίνητρο για οικονομική δραστηριότητα και πρόοδο.

Η αναστροφή της αντιοικονομικής και υφεσιακής πεποίθησης των Ιαπώνων ότι οι τιμές στο μέλλον θα πέσουν κι άλλο μοιάζει να επιτυγχάνεται μέσω ενός τεράστιου προγράμματος δημοσίων επενδύσεων της κυβέρνησης του Σίνζο Αμπε και βεβαίως μέσω της εκτύπωσης νέου χρήματος από την Κεντρική Τράπεζα. Το αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής ήταν να αναθερμανθεί αισθητά η Κεφαλαιαγορά του Τόκιο και να υποχωρήσει αισθητά το γεν.

Ο δείκτης ΝΙΚΚΕΙ
Συγκεκριμένα, την Παρασκευή, 27 Φεβρουαρίου, ο δείκτης ΝΙΚΚΕΙ έκλεισε στις 16.178,94 μονάδες, που είναι το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι ετών. Την ίδια ώρα το γεν υποχωρούσε κάτω από το επίπεδο-κλειδί των 105 γεν ανά δολάριο ΗΠΑ για πρώτη φορά τα τελευταία πέντε χρόνια.

Σημειωτέον ότι χάρη στο πρόγραμμα τόνωσης της ρευστότητας διά μέσου της εκτύπωσης νέου χρήματος το γεν από την αρχή του 2013 έχει χάσει το ένα τέταρτο της αξίας του. Γεγονός που καθιστά τις ιαπωνικές εξαγωγές ανταγωνιστικότερες και δημιουργεί, ως εκ τούτου, επαυξημένες αναπτυξιακές προσδοκίες στο Σίνζο Αμπε και το επιτελείο του.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »

Αποπληθωρισμός: Σωτηρία ή απειλή;

24/11/2008

Ο αποπληθωρισμός μπορεί να ωφελήσει τους καταναλωτές και τα νοικοκυριά, αλλά προκαλεί και πάγωμα των επενδύσεων και αύξηση της ανεργίας.

Εκεί που κυβερνήσεις, υπουργοί, νοικοκυριά, καταναλωτές, ανησυχούσαν για την ακρίβεια, τώρα όλοι φοβούνται το αντίθετο, δηλαδή την απειλή του αποπληθωρισμού. Στις ΗΠΑ, ο δείκτης τιμών καταναλωτή σημείωσε πτώση 1% τον Οκτώβριο, που αποτελεί τη μεγαλύτερη μηνιαία κάμψη από το 1947. Αυτό οφείλεται κυρίως στη «βουτιά» των τιμών των καυσίμων. Στον αποπληθωρισμό το γενικό επίπεδο των τιμών μειώνεται. Επίσης, όταν ο πληθωρισμός μειώνεται τότε η αγοραστική δύναμη αυξάνεται, βοηθώντας την καταναλωτική δαπάνη. Αυτό για τα νοικοκυριά, τους καταναλωτές και κυρίως τους χαμηλόμισθους δεν είναι ανησυχητικό, αλλά ευχάριστο.

Τι είναι αποπληθωρισμός

Ο αποπληθωρισμός μπορεί να οριστεί ως το αντίθετο του πληθωρισμού, δηλαδή ως μια κατάσταση όπου οι τιμές μειώνονται με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί να οφείλεται στη χαμηλή ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες, η οποία υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να πωλούν τα προϊόντα τους σε χαμηλότερες τιμές. Επίσης, αντανακλά κατάρρευση της ζήτησης και ένα πλεόνασμα παραγωγικής ικανότητας είναι επικίνδυνο.

Γιατί είναι απειλή

Η μετάβαση από τον πληθωρισμό στον αποπληθωρισμό αποτελεί ανησυχητική προοπτική. Ακόμα και αν οι τιμές των τροφίμων και των καυσίμων είναι ευμετάβλητες, οι τιμές των περισσότερων υπολοίπων αγαθών δεν πέφτουν τόσο εύκολα.

H προσδοκία για περαιτέρω πτώση των τιμών μπορεί να οδηγήσει τους καταναλωτές να αναβάλουν τις αγορές τους, οδηγώντας σε μία πτώση της ζήτησης. Παράλληλα, καθώς οι κεντρικές τράπεζες δεν μπορούν να μειώσουν τα επιτόκια κάτω από το μηδέν, ο αποπληθωρισμός αυξάνει τα πραγματικά επιτόκια, επιβραδύνοντας περαιτέρω την οικονομία και αυξάνοντας την πραγματική αξία των χρεών.

Η πραγματική αξία του χρέους μεγαλώνει, κάτι ακριβώς το αντίθετο απ' ό,τι χρειάζεται μία χώρα ήδη επιβαρυμένη από υπερβάλλοντα χρέη. Παράλληλα, ο συνδυασμός της πτώσης των τιμών των ακινήτων με την πιστωτική συστολή αναγκάζει τους οφειλέτες να περικόψουν τις δαπάνες τους και να πουλήσουν στοιχεία του ενεργητικού τους, κινήσεις οι οποίες με τη σειρά τους πιέζουν προς τα κάτω τις τιμές της στεγαστικής αγοράς αλλά και των άλλων αγορών.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα »