Σαρώνει αναπηρικές και επιδόματα ο ΟΟΣΑ

18/9/2013

Θύελλα, που έρχεται να σαρώσει ό,τι απέμεινε από το λεγόμενο κοινωνικό κράτος, αποτελούν οι προτάσεις της έκθεσης του ΟΟΣΑ «Μεταρρύθμιση του κράτους κοινωνικής πρόνοιας», που άφησε να διαρρεύσουν αίφνης χθες η κυβέρνηση.

Στην έκθεση, που στόχο έχει να συνθλίψει τα ελάχιστα προνοιακά επιδόματα με τα οποία σήμερα πασχίζουν να συντηρηθούν χιλιάδες οικογένειες, προτείνεται η κατάργηση όλων των επιδομάτων και η θέσπιση άλλων, που θα είναι με πυραμιδικό σχεδιασμό και θα χορηγούνται ανάλογα με τα εισοδηματικά κριτήρια.

Φωτογραφίζεται η κατάργηση των 550.000 αναπηρικών συντάξεων και η αντικατάστασή τους με ένα ενιαίο επίδομα αναπηρίας το οποίο θα χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια, η επέκταση των βοηθημάτων κατά της ανεργίας με εισοδηματικά κριτήρια, η καθιέρωση στεγαστικού επιδόματος με εισοδηματικά κριτήρια και η ενοποίηση των οικογενειακών επιδομάτων, επίσης, με εισοδηματικά κριτήρια (έχει γίνει αρχή από τον ΟΓΑ).

Όλα σε ΙΚΑ ή ΟΑΕΕ

Στο συνταξιοδοτικό σκέλος φωτογραφίζονται η περαιτέρω μείωση συντάξεων και η ενσωμάτωση όλων των ταμείων στο ΙΚΑ ή στον ΟΑΕΕ. Ειδικότερα προτείνεται η υπαγωγή του ΕΤΑΑ (γιατροί, μηχανικοί και δικηγόροι) και του ΕΤΑΠ - ΜΜΕ στο ΙΚΑ ή στον ΟΑΕΕ, καθώς και όλων των ταμείων υγειονομικής περίθαλψης στον ΕΟΠΥΥ, μαζί με τα περιουσιακά τους στοιχεία.

Επίσης, προτείνεται αυστηρό χρονοδιάγραμμα για ενοποίηση παροχών και εισφορών στα Ταμεία. Σταδιακή κατάργηση των διαφορετικών ρυθμίσεων στα Ταμεία.

Η έκθεση αναφέρει ότι «τα επιδόματα αναπηρίας είναι ιδιαίτερα περίπλοκα και μη αποδοτικά» και προτείνεται η αντικατάστασή τους από ένα ενιαίο επίδομα που θα χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια. Ενδεικτικό του κατακερματισμού -σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ- είναι το ότι «το σύστημα παροχών αναπηρίας αναγνωρίζει 35 κατηγορίες αναπήρων» και μάλιστα υπάρχουν «δέκα διαφορετικά προγράμματα κοινωνικής βοήθειας για τυφλούς».

Για το σκοπό αυτό προτείνεται:

* Να εξεταστεί η αντικατάσταση των υπαρχόντων επιδομάτων αναπηρίας με ένα επίδομα που θα χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια.

* Τα επιδόματα αναπηρίας και το επίπεδο των συντάξεων να εξαρτώνται από την ικανότητα προς εργασία. Στόχος πρέπει να είναι ο περιορισμός των εργαζομένων που στρέφονται σε προγράμματα αναπηρίας μέσα από τακτικούς ελέγχους.

Μάλιστα τονίζεται πως θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη ένα επιπλέον κριτήριο προσωπικού εισοδήματος της τάξης των 300 ευρώ το μήνα (για τους σημερινούς δικαιούχους).

Μεταξύ άλλων, επισημαίνεται πως θα μπορούσε η στόχευση του νέου προγράμματος να γίνει σε άτομα με αναπηρία τα οποία ανήκουν στο 30% των φτωχότερων νοικοκυριών και των οποίων το προσωπικό επίδομα από εργασία είναι κατώτερο από 3.600 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση το κόστος του επιδόματος θα κυμαίνεται μεταξύ 1 και 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των δικαιούχων που θα κάνουν αίτηση. Οι καθαρές εξοικονομήσεις υπολογίζεται από τον ΟΟΣΑ πως θα είναι από 0,3% έως 0,6% του ΑΕΠ.

Ασφαλιστικό μοντέλο ΙΚΑ με κατάργηση αυτοτέλειας

Τη συγχώνευση όλων των ασφαλιστικών ταμείων στο ΙΚΑ ή στον ΟΑΕΕ για τα Ταμεία που απασχολούν και αυτοαπασχολούμενους όπως το ΕΤΑΑ (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί) και το ΕΤΑΠ-ΜΜΕ (δημοσιογράφοι) προτείνει ο ΟΟΣΑ στην έκθεσή του.

Σε περίπτωση που υιοθετηθούν ανάλογες εισηγήσεις, τότε θα εφαρμοστεί «μοντέλο» ΙΚΑ για τη συντριπτική πλειονότητα των μισθωτών, κάτι που θα επηρεάσει άμεσα κυρίως όσους καλύπτονται από τα «ευγενή» Ταμεία, καθώς θα καταργηθεί η αυτοτέλεια που διατηρούν τα σημερινά συγχωνευμένα Ταμεία τα οποία μπορούν να χορηγούν υψηλότερες του ΙΚΑ συντάξεις, αλλά και παροχές.

Παράλληλα γίνεται αναφορά στην υπαγωγή όλων των ταμείων υγειονομικής περίθαλψης στον ΕΟΠΥΥ, ενώ το σύστημα επικουρικών συντάξεων χαρακτηρίζεται «κατακερματισμένο».

Στη μελέτη του ΟΟΣΑ χαρακτηριστικά τονίζεται πως το «σύστημα είναι ιδιαίτερα περίπλοκο» και γίνεται αναφορά σε «σταδιακή κατάργηση των διαφορετικών ρυθμίσεων».

Μάλιστα επισημαίνεται πως «πρέπει να προετοιμαστεί και να τηρηθεί ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα για την ενοποίηση των παροχών και των εισφορών».

Σημειώνεται πως οι φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα έχουν «μεταφερθεί» στο ΙΚΑ, αλλά διατηρούν τις καταστατικές τους διατάξεις. Στο γεγονός αυτό γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στη μελέτη του ΟΟΣΑ.

Χαρακτηριστικά τονίζεται πως «ακόμα πιο προβληματικό είναι το γεγονός ότι τα Ταμεία που συγχωνεύτηκαν έχουν σε γενικές γραμμές διατηρήσει την οικονομική και λογιστική τους ανεξαρτησία, καθώς και χωριστές διοικητικές δομές και πληροφοριακά συστήματα».

Τονίζεται δε ότι «οι μεταρρυθμίσεις αυτές προχωρούν αργά και με μεγάλη δυσκολία». Μάλιστα ειδική αναφορά γίνεται στο ΤΑΠ-ΔΕΗ που «υπάγεται στο ΙΚΑ αλλά διατηρεί την ανεξαρτησία του σε ό,τι αφορά στις παροχές και στα περιουσιακά στοιχεία», καθώς και στα προγράμματα υγειονομικής ασφάλισης που καλύπτουν τους υπαλλήλους της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας και της Τραπέζης της Ελλάδος και εξακολουθούν να μην υπάγονται στον ΕΟΠΥΥ.

Στη μελέτη γίνεται ακόμα αναφορά στις αδυναμίες του ασφαλιστικού συστήματος, που μεταξύ άλλων είναι οι εξής:

* Η είσπραξη των εισφορών δεν είναι αποδοτική (για το θέμα αυτό το υπουργείο Εργασίας προχώρησε στη σύσταση Ενιαίου Κέντρου Είσπραξης Ανεξόφλητων Οφειλών).

* Υπάρχουν ελλείψεις στην υποβολή οικονομικών εκθέσεων και οι δημοσιονομικοί έλεγχοι είναι σχεδόν ανύπαρκτοι. Ενδεικτικά αναφέρεται στην έκθεση πως δεν καταρτίζουν όλα τα Ταμεία ετήσιες εκθέσεις.

* Υπάρχει απουσία αναλυτικών στοιχείων για τους δικαιούχους των παροχών.

Εδώ πρέπει να τονιστεί πως αποτελεί μνημονιακή μας δέσμευση η μείωση κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών μέχρι το 2016. Η μείωση θα γίνει σταδιακά, ώστε να καλυφθούν οι απώλειες των Ταμείων

Πηγή