Το ΔΝΤ αμφισβητεί την... ορθοδοξία

17/9/2013

Το ΔΝΤ χαμηλώνει τον «πήχη» σχετικά με τα επίπεδα δημοσίου χρέους που θεωρεί ασφαλή μακροπρόθεσμα. Μελέτη αναλυτών του ΔΝΤ που δημοσιεύτηκε χθες, ενόψει και της ετήσιας συνόδου του Οργανισμού στην Ουάσιγκτον, υποστηρίζει ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών έδειξε πως ακόμα και αναπτυγμένες οικονομίες «μπορεί να αντιμετωπίσουν οικονομικά και χρηματοοικονομικά σοκ μεγαλύτερα εκείνων που μέχρι τώρα πιστεύαμε». Για τον λόγο αυτό θεωρούν ότι χρειάζεται «επανεκτίμηση των επιπέδων δημοσίου χρέους που θεωρούνται ασφαλή» και αναρωτιούνται «για ποιο λόγο και για πόσο ακόμα οι αγορές θα ανέχονται πολύ υψηλά ποσοστά χρέους σε κάποιες αναπτυγμένες οικονομίες, όπως η Ιαπωνία και η ΗΠΑ». Η επανεκτίμηση που ζητούν οι αναλυτές του ΔΝΤ ενδεχομένως επηρεάσει και τις διαπραγματεύσεις των επόμενων μηνών για το ελληνικό χρέος, καθώς αν μειωθεί το επίπεδο που θεωρείται «ασφαλές», θα πρέπει να προσαρμοστεί προς τα κάτω και το επίπεδο χρέους που θεωρείται βιώσιμο.

Η μελέτη επιχειρεί να εξάγει βασικά συμπεράσματα για τη δημοσιονομική πολιτική που προέκυψαν από την κρίση χρέους στην Ευρώπη. Οι αναλυτές ουσιαστικά παραδέχονται ότι και ο δικός τους Οργανισμός υιοθέτησε λανθασμένη στάση στην περίπτωση της Ελλάδας, καθώς υποστηρίζουν ότι «ο άριστος ρυθμός δημοσιονομικής προσαρμογής εξαρτάται από την κατάσταση της οικονομίας, των δημοσίων οικονομικών και την ένταση των πιέσεων από την αγορά». Στο βαθμό που οι τελευταίες δεν υπάρχουν, τάσσονται υπέρ «μιας προσαρμογής με ήπιο ρυθμό, στα πλαίσια ενός μεσοπρόθεσμου προγράμματος που θα ενισχύσει την αξιοπιστία». Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν πιέσεις από την αγορά (όπως η Ελλάδα) «ένα εμπροσθοβαρές πρόγραμμα δικαιολογείται περισσότερο, αν και θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη 'όρια ταχύτητας', πέραν των οποίων οι προσπάθειες προσαρμογής μπορεί να είναι αυτοαναιρούμενες». Αυτό, δηλαδή, που υπέστη τα τελευταία χρόνια η ελληνική οικονομία.

Οι αναλυτές του ΔΝΤ τάσσονται, επίσης, υπέρ της χρήσης των διαρθρωτικών και όχι των ονομαστικών δημοσιονομικών μεγεθών. Κάτι που ήδη εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιτρέποντας σε κράτη όπως η Ισπανία και η Γαλλία να αποκλίνουν των δημοσιονομικών τους στόχων, εφόσον η κατάσταση της οικονομίας είναι χειρότερη των προβλέψεων. Την προηγούμενη εβδομάδα, μάλιστα, η Επιτροπή δέχθηκε τα βέλη της ΕΚΤ ακριβώς για αυτό τον λόγο, οπότε η παρέμβαση του ΔΝΤ ίσως αποδειχθεί εξαιρετικά σημαντική για τις ισορροπίες στο εσωτερικό της Τρόικας.

Στη μελέτη ξεκαθαρίζεται, βέβαια, ότι για τα κράτη με υψηλά επίπεδα χρέους είναι επιτακτική ανάγκη η δημοσιονομική εξυγίανση ώστε να επιτευχθεί μια σταθερά πτωτική πορεία του χρέους σε μεσοπρόθεσμη βάση. Οι αναλυτές του ΔΝΤ εμφανίζονται, όμως, περισσότερο… αιρετικοί στα νεοφιλελεύθερα διδάγματα, αποδεχόμενοι ότι «η δημοσιονομική πολιτική μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από όσο νομίζαμε». Σε «φυσιολογικούς καιρούς» η νομισματική πολιτική θα πρέπει να είναι το βασικό εργαλείο σταθεροποίησης αλλά σε περιόδους κρίσης οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις μπορεί να αποδειχθούν πιο χρήσιμες. Ακριβώς για αυτό θα πρέπει να υπάρχουν περιθώρια άσκησής τους και άρα τα επίπεδα χρέους δεν θα πρέπει να είναι ήδη υψηλά. Η μελέτη αποδέχεται, επίσης, ότι «οι προσπάθειες κεντρικών τραπεζών να εκτυπώσουν χρήμα και να αγοράσουν κρατικά ομόλογα δεν είναι όσο επικίνδυνη νομίζαμε στον κόσμο πριν το 2007».

Πηγή