Αποπληθωρισμός: Σωτηρία ή απειλή;

24/11/2008

Ο αποπληθωρισμός μπορεί να ωφελήσει τους καταναλωτές και τα νοικοκυριά, αλλά προκαλεί και πάγωμα των επενδύσεων και αύξηση της ανεργίας.

Εκεί που κυβερνήσεις, υπουργοί, νοικοκυριά, καταναλωτές, ανησυχούσαν για την ακρίβεια, τώρα όλοι φοβούνται το αντίθετο, δηλαδή την απειλή του αποπληθωρισμού. Στις ΗΠΑ, ο δείκτης τιμών καταναλωτή σημείωσε πτώση 1% τον Οκτώβριο, που αποτελεί τη μεγαλύτερη μηνιαία κάμψη από το 1947. Αυτό οφείλεται κυρίως στη «βουτιά» των τιμών των καυσίμων. Στον αποπληθωρισμό το γενικό επίπεδο των τιμών μειώνεται. Επίσης, όταν ο πληθωρισμός μειώνεται τότε η αγοραστική δύναμη αυξάνεται, βοηθώντας την καταναλωτική δαπάνη. Αυτό για τα νοικοκυριά, τους καταναλωτές και κυρίως τους χαμηλόμισθους δεν είναι ανησυχητικό, αλλά ευχάριστο.

Τι είναι αποπληθωρισμός

Ο αποπληθωρισμός μπορεί να οριστεί ως το αντίθετο του πληθωρισμού, δηλαδή ως μια κατάσταση όπου οι τιμές μειώνονται με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί να οφείλεται στη χαμηλή ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες, η οποία υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να πωλούν τα προϊόντα τους σε χαμηλότερες τιμές. Επίσης, αντανακλά κατάρρευση της ζήτησης και ένα πλεόνασμα παραγωγικής ικανότητας είναι επικίνδυνο.

Γιατί είναι απειλή

Η μετάβαση από τον πληθωρισμό στον αποπληθωρισμό αποτελεί ανησυχητική προοπτική. Ακόμα και αν οι τιμές των τροφίμων και των καυσίμων είναι ευμετάβλητες, οι τιμές των περισσότερων υπολοίπων αγαθών δεν πέφτουν τόσο εύκολα.

H προσδοκία για περαιτέρω πτώση των τιμών μπορεί να οδηγήσει τους καταναλωτές να αναβάλουν τις αγορές τους, οδηγώντας σε μία πτώση της ζήτησης. Παράλληλα, καθώς οι κεντρικές τράπεζες δεν μπορούν να μειώσουν τα επιτόκια κάτω από το μηδέν, ο αποπληθωρισμός αυξάνει τα πραγματικά επιτόκια, επιβραδύνοντας περαιτέρω την οικονομία και αυξάνοντας την πραγματική αξία των χρεών.

Η πραγματική αξία του χρέους μεγαλώνει, κάτι ακριβώς το αντίθετο απ' ό,τι χρειάζεται μία χώρα ήδη επιβαρυμένη από υπερβάλλοντα χρέη. Παράλληλα, ο συνδυασμός της πτώσης των τιμών των ακινήτων με την πιστωτική συστολή αναγκάζει τους οφειλέτες να περικόψουν τις δαπάνες τους και να πουλήσουν στοιχεία του ενεργητικού τους, κινήσεις οι οποίες με τη σειρά τους πιέζουν προς τα κάτω τις τιμές της στεγαστικής αγοράς αλλά και των άλλων αγορών.

Πηγή