13/02/14
Του Ralph Atkins
Ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα για τους αναλυτές ήταν η ψυχραιμία των αγορών στην απόφαση της Καρσλρούης. Με το πρόγραμμα ΟΜΤ να αποδυναμώνεται, γιατί δεν υπήρξε sell off; Η απάντηση βρίσκεται στην ευρεία εκτίμηση για ποσοτική χαλάρωση και στην ευρωζώνη.
Δεν είναι πάντα εύκολο να εξηγήσει κανείς γιατί οι αγορές κινούνται προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Είναι ακόμη δυσκολότερο να εξηγήσεις γιατί δεν κινούνται καθόλου.
Την προηγούμενη εβδομάδα το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας εξέδωσε μία πολυαναμενόμενη απόφαση για το πιο σημαντικό όπλο στη φαρέτρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας -το μηχανισμό για τις έκτακτες απεριόριστες αγορές κρατικών ομολόγων-, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εάν η ευρωζώνη βρισκόταν αντιμέτωπη με τον κίνδυνο διάσπασης.
Οι δικαστές από την Καρλσρούη παρέπεμψαν την υπόθεση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το ανώτερο δικαστικό σώμα της Ε.Ε., εκφράζοντας όμως, παράλληλα, σοβαρές αμφιβολίες για τη νομιμότητα του προγράμματος ΟΜΤ. Έτσι, έδωσαν ισχυρά πολεμοφόδια στους πολλούς επικριτές της ΕΚΤ στη Γερμανία, ενώ ενδεχομένως να δημιουργούν εμπόδιο σε οποιαδήποτε μελλοντική ενεργοποίηση του προγράμματος.
Οι traders στο Λονδίνο προετοιμάστηκαν για sell-off. Μετά όμως, τίποτε δεν έγινε. Από την Παρασκευή, οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων Ισπανίας και Ιταλίας -που κινούνται έντονα πτωτικά από τότε που ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, παρουσίασε το πρόγραμμα ΟΜΤ στα τέλη του 2012- υποχώρησαν ακόμη περισσότερο. Αυτήν την εβδομάδα, η Πορτογαλία εξέδωσε 10ετή ομόλογα αξίας 3 δισ. ευρώ και έλαβε τριπλάσιες προσφορές.
Η αντίδραση -ή μάλλον η απουσία αντίδρασης- έχει προβληματίσει τους αναλυτές. Εάν το πρόγραμμα ΟΜΤ αποδυναμώνεται, τότε θα πρέπει να αυξάνεται ο κίνδυνος νέας κρίσης στην ευρωζώνη. Οι αγορές είτε έχουν παραπλανηθεί είτε αγνοούν τα συμπεράσματα των αναλυτών είτε γνωρίζουν καλύτερα – κάτι που οι αναλυτές συχνά δεν αναγνωρίζουν. Εναλλακτικά, έχουν υπνωτιστεί από τις έκτακτες κινήσεις των κεντρικών τραπεζών από τότε που ξέσπασε η χρηματοοικονομική κρίση.
Οι αγορές συχνά δείχνουν παραπλανημένες επειδή είναι δύσκολο να αποτιμήσει κανείς κινδύνους που έχουν μεν χαμηλές πιθανότητες, αλλά θα μπορούσαν να αποβούν καταστροφικοί, όπως είναι η μελλοντική διάσπαση της ευρωζώνης, ειδικότερα όταν η αγορά βρίσκεται σε ράλι.
Μία πιο αισιόδοξη εκδοχή είναι πως το πρόγραμμα ΟΜΤ είναι… περσινή είδηση. Ο κόσμος έχει προχωρήσει από το 2011 και το 2012 όταν η απειλή διάσπασης της ευρωζώνης έμοιαζε αληθινή.
Έκτοτε, τα hedge funds που ήταν διατεθειμένα να στοιχηματίσουν ενάντια στις κεντρικές τράπεζες, αντικαταστάθηκαν στις αγορές ομολόγων της περιφέρειας από πραγματικούς επενδυτές. Εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες για την αναιμική οικονομική ανάπτυξη και την ευρεία αξιολόγηση των τραπεζών που θα γίνει φέτος από την ΕΚΤ, αλλά η ευρωζώνη είναι ασφαλής για τους επενδυτές.
Όλα αυτά βεβαίως μπορεί να είναι αλήθεια, αλλά δεν έχω συναντήσει κανέναν που να πιστεύει σοβαρά ότι το πρόγραμμα ΟΜΤ θα μπορούσε να αφοπλιστεί χωρίς να αναστατωθούν οι επενδυτές. Ο Μπενουά Κερέ, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ, επιβεβαίωσε αυτήν την εβδομάδα με συνέντευξή του στο Reuters ότι το πρόγραμμα παραμένει «έτοιμο να χρησιμοποιηθεί».
Η ήρεμη αντίδραση των αγορών στην Καρλσρούη όμως θα είχε λογική εάν ο κ. Κερέ υποστήριζε επίσης ότι δεν έχει υπονομευθεί η αποτελεσματικότητα του προγράμματος ΟΜΤ. Το πρόγραμμα είχε τόσο δραματικό αντίκτυπο στην αποκλιμάκωση της κρίσης στην ευρωζώνη επειδή λειτούργησε ως πυρηνική απειλή. Απειλώντας να αναπτύξει τον οπλισμό της κεντρικής τράπεζας χωρίς περιορισμούς, ο κ. Ντράγκι τελικά δεν χρειάστηκε να κάνει απολύτως τίποτα.
Μπορεί ωστόσο να μην ήταν τίποτα περισσότερο από μία μπλόφα όπως αυτές του πόκερ. Δεν έχει δοκιμαστεί εάν η διαδικασία ενεργοποίησης πραγματικά λειτουργεί. Τα νομικά έγγραφα του προγράμματος δεν έχουν ακόμη κοινοποιηθεί (αν και εκτιμώ ότι δεν υπάρχουν).
Οι ανησυχίες των Γερμανών δικαστών μπορεί να καθιστούν δυσκολότερο για τις χώρες που επλήγησαν από την κρίση το να εκπληρώσουν τις προϋποθέσεις που έχει θέσει η ΕΚΤ. Για να μπορέσει μία χώρα να ζητήσει την εφαρμογή του προγράμματος, θα πρέπει να εντάσσεται σε εγκεκριμένο πρόγραμμα στήριξης, το οποίο θα μπορούσαν να μπλοκάρουν οι Γερμανοί βουλευτές.
Οι αγορές, όμως, μένουν στη δέσμευση του Ντράγκι να πράξει «ό,τι χρειάζεται» για να διατηρηθεί ανεπηρέαστη η ευρωζώνη από «τους μυστήριους τύπους με τις κόκκινες τηβέννους από την Καρσλρούη» όπως το έθεσε ένας τραπεζίτης. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναμένεται να δώσει την ευχή του στο πρόγραμμα ΟΜΤ.
Επιπλέον, η αντίδραση των αγορών αυτή την εβδομάδα εξηγείται από όσους πιστεύουν ότι ο κ. Ντράγκι σύντομα θα εξαπολύσει ευρύ πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης αγοράς ομολόγων ώστε να αποτραπεί ο καταστροφικός αποπληθωρισμός. Οι λόγοι που θα οδηγήσουν σε μία ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη είναι διαφορετικοί από εκείνους που οδηγήσαν το ΟΜΤ. Ο αντίκτυπος στην αγορά ομολόγων είναι παρόμοιος, καθώς η ποσοτική χαλάρωση είναι σαφώς ένα νόμιμο εργαλείο της νομισματικής πολιτικής.
Πηγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου